شهركابل (پژواک،٢٢ جوزا ٩٢): از روز ملى “مادرى مصوون”، درحالى درکابل تجليل به عمل آمد که در برخى مناطق کشور، مادران از عدم رسيدگى به خدمات صحى شکايت دارند.
فیروزه باشندۀ سنگ بولان ولسوالی کجران ولایت دایکندی، به آژانس خبرى پژواک گفت که در منطقۀ آنها دایه های کهن سال در وقت ولادت زنها کمک مى کنند.
وى گفت که مردم سنگ بولان، به دليل نبود سرک، مجبوراند که چهار ساعت راه را، پياده و يا توسط مرکب طى کنند تا به مرکز صحى برسند.
وى در مورد روز ملى مادرى مصوون گفت: “بيرار ما از این روزها خبر نداریم که چيست.”
داکتر تیمورشاه یوسفی رییس صحت عامه دایکندی پذيرفت که خدمات صحى، در ولسوالى کجران در سطح پايين قرار دارد و داکتران و قابله ها حاضر به انجام وظيفه در اين ولسوالى دوردست نمى شوند.
به اساس معلومات موصوف، کجران ٢٣٠ کیلومتر از نیلی مرکز ولايت دايکندى فاصله دارد و در اين ولسوالی، فقط یک قابله در مرکز کجران فعالیت دارد.
همچنان على احمد باشندۀ گرزى خورد ولسوالى بکواه ولايت فراه گفت که در اين ولسوالى، هیچ مرکز صحى وجود ندارد و مردم در وقت ضرورت، به شفاخانه ولايتى در مرکز این ولایت مراجعه می کنند.
منبع خاطرنشان کرد که مردم گرزى خورد، بايد از طريق موتر هشت ساعت راه را طى کنند تا به مرکز ولايت برسند.
به گفتۀ وى، سال گذشته خانمش را به دليل مشکل ولادى به شفاخانۀ ولايتى فراه انتقال مى داد؛ اما پيش از رسيدن به شفاخانه در طول راه طفلش ضايع شد.
نفس گل يكتن ازباشندگان ولسوالى شغنان بدخشان گفت كه درين ولسوالى، خانم ها به اندك ترين امكانات طبى دسترسى ندارند.
وى گفت: “زنان حامله ده اى منطقا، توسط دايه هاى محل و ياهم خانم هاى با تجربه ولادت داده ميشن.”
موصوف افزود كه درسطح مركز ولسوالى، تنها دو مركز صحى وجود دارد؛ اما بيشترين خانواده ها درساحات دورافتاده و دورتر از شهر زندگى دارند.
نفس گل از مسوولان وزارت صحت عامه خواست تابراى جلوگيرى ازميزان مرگ و ميرزنان در زمان ولادت، مراكزصحى بيشترى را تاسيس نمايد.
داکتر ثريا دليل وزير صحت عامه نيز در مراسم امروز، تجليل از روزملی مادرى مصوون در کابل؛ دوربودن مراکز صحى از محلات رهايشى مردم در برخی نقاط کشور را مشکل عمده و يکى از عوامل مرگ و مير زنان در زمان ولادت خواند.
وى افزود: “وزارت صحت عامه مايل است جهت تامين صحت و سلامتى مادران و رفع مشکلات موجود تلاش هاى مزيد را به خرچ دهد.”
وى علاوه کرد که قرار است به اساس استراتيژى ملى صحت بارورى، مراکز صحى در سطح کشور افزايش يابد.
به اساس معلومات داکتر کنشکا ترکستانى، درحال حاضر ٦٠ درصد مردم افغانستان به خدمات اساسى صحى دسترسى دارند و ٤٠ درصد ديگر، به دليل مشکلات امنيتى و اقتصادى و صعب العبور بودن راه ها هنوزهم به عرضۀ خدمات اساسى صحى دسترسى ندارند.
اما وزيرصحت عامه، در مراسم امروز گفت که در١١ سال گذشته براى کاهش مرگ و ميرمادران کارهاى زيادى انجام داده اند.
دليل افزود که نسبت به ١١ سال گذشته، انجام ولادت ها تحت نظرماهرين ولادى، از ٦ فيصد به ٣٤ درصد و فيصدى استفاده از روش هاى ايجاد وقفه ميان ولادت ها، از ١٥،٤ درصد به ٢٠ درصد، و تطبيق واکسين تيتانوس براى زنان حامله، از ٢٣ به ٥٠ فيصد افزايش يافته است.
وزارت صحت عامه، امروز آمار جديد در مورد مرگ و مير مادران را اعلام نکرد؛ اما سروى سه سال قبل نشان داده بود که در سطح کشور، از هر يکصد هزار زن، در زمان ولادت ٣٢٧ تن مى ميرند.
به اساس معلومات منبع، ١١ سال قبل در سطح کشور، از هريکصد هزار زن، در زمان ولادت ١٦٠٠ تن جان مى دادند.
دليل بدون ارائه جزئيات گفت که در ١١ سال گذشته تعداد مراکز صحى، کارکنان صحى، داکتران و ماهرين ولادى افزايش يافته است.
وزير صحت عامۀ افغانستان از خانواده ها خواست که در کنار جلوگيرى از ازدواج هاى خردسالان، مانع ولادت زنان در مراکز صحى نشوند.
وى گفت که خونريزى، فشار بلندخون و برخى اسباب ديگر، از عوامل مرگ و مير زنان در زمان ولادت مى باشند، که از طريق مراجعه به مراکز صحى و ماهرين ولادى قابل جلوگيرى است .
وزير صحت عامه افزود که مادران، بايد در زمان حمل به صورت منظم به مراکز صحى مراجعه کنند و ولادت نيز بايد تحت نظر ماهر ولادى انجام شود.
به اساس معلومات داکتران نسايى و ولادى، موجوديت خونريزى، تب، سردردى شديد همراه با پنديدگى، کج شدن دست و پا، و بيهوشى پس از ولادت، از علايم خطر مى باشد و بايد هرچه عاجل تر مريض به مرکز صحى انتقال داده شود.
