کابل (پژواک،٢٥ قوس٩٣): در مراسم روز جهانى مهاجرت، ضمن ابراز نگرانى از وضعيت مهاجرين افغان، بر کارکردهاى حکومت افغانستان در قبال بازگشت مهاجرين و مساعد ساختن زمينه هاى کار و مسکن براى آنان در داخل کشور، انتقاد شد.
از اين روز طى مراسم جداگانه اى در کابل، از سوى سازمان بين المللى مهاجرت و مجمع مطالعات صلح افغانستان، امروز درحالى تجليل شد که حدود پنج ميليون افغان در کشورهاى مختلف به خصوص پاکستان و ايران به سر مى برند.
موسی محمودی رییس اداری کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان، در مراسمى که به مناسبت روز مهاجرت در دفتر سازمان بين المللى مهاجرت در کابل تدوير يافته بود، از وضعيت زندگى مهاجرين افغان ابراز نگرانى نموده گفت که برخى مهاجرين، از حداقل حقوق قانونی خود برخوردار نیستند.
وى بدون مشخص کردن کشورها گفت که برخى مهاجرين افغان، از رسیدگی قانونی و حقوقی به قضایا بهره مند نیستند و هیچ گاه حق استیناف طلبی، حق مراجعه به محاکم و ساير مراجع رسمى را ندارند.
رییس اداری کمیسیون مستقل حقوق بشر افزود: “ما شاهد اطفال رد مرز شده از کشورها هستیم که مورد تعرض قرار گرفته اند و هیچ نوع دادخواست جدی و قانونی برای محافظت آن ها صورت نگرفته است.”
وی موجودیت بیش از پنج میلیون مهاجر افغان در کشورهای مختلف را که ٢،٦ میلیون تن آنها قانونی اند و متباقى آنها فاقد سند مهاجرت مى باشند، یک چالش بزرگ در برابر دولت افغانستان خواند.
او افزود که دولت افغانستان، در امر محافظت و حمایت از حقوق مهاجرین در کشورهای دیگر، در بسیاری مواقع کوتاهی می کند.
محمودی گفت: “ما شاهد امضای قراردادهای دو جانبه از سوی وزارت مهاجرین و عودت کنندگان با بعضی کشورها هستیم که به آن کشورها اجازه می دهد که بدون آن که شرایط افغان ها را در نظر بگیرد و بدون آن که داوطلبانه حاضر باشند، آنها را به کشور بر می گردانند.”
موصوف موجودیت بیش از ٥٠٠ هزار بیجا شدۀ داخلی را مشکلى ديگر خواند و گفت که برخى آنها با مشکلاتى چون نبود سرپناه، مکاتب، کار، دسترسی به غذا و آب آشامیدنی رو به رو اند.
فضل احمد عظیمی سرپرست وزارت مهاجرین و عودت کنندگان کشور، در این مراسم گفت که ميليون ها افغان در بيش از سه دهه اخير به دليل جنگ و مشکلات اقتصادى، سياسى و اجتماعى، کشور را ترک کرده اند.
او افزود: “دولت افغانستان و جامعه جهانی، با مساعی مشترک تلاش می ورزد تا روند مهاجرت را با فراهم آوری تسهیلات برابر با میثاق هاى بين المللى مهاجرت، قانونمند سازد.”
پيام بى بى گل غنى خانم رييس جمهور محمداشرف غنى، نيز در اين مراسم به خوانش گرفته شد.
در پيام ضمن اشاره به مهاجرت هاى افغانها آمده است که سه دهه جنگ، اثرات ناگوار بالای زندگی مردم گذاشته، مهاجرت بالای مردم افغانستان تحمیل شده و مهاجرین افغان در شرایط سخت و دشوار زندگی می کنند.
موصوف ابراز امیدواری کرد که با سعی و کوشش فراوان، زمینه بازگشت مهاجرین افغان در کشور دوباره فراهم گردد.
بانوی اول گفته است: “از جوانان عزیز می خواهم که به مهاجرت های غیرقانونی اقدام نکنند و زندگی شان را با خطر مواجه نسازند و هر روزی که سپری می شود، زمینه برای یک زندگی با امن و مرفه نزدیکتر می شود و اکنون زمان آن است تا جوانان به ساختار کشور شان بیندیشند.”
نشستى ديگرى تحت نام “همایش بین المللی پدیده مهاجرت” از سوی مجمع مطالعات صلح افغانستان، در کابل برگزار شده بود.
محمد محقق معاون دوم ریاست اجرایی حکومت، در این مراسم گفت که در سیزده سال گذشته توجه لازم به معضل مهاجرین افغان نشده است.
او افزود که حکومت جدید باید عوامل مهاجرت ها را که فقر، نبود مسکن و مشکلات امنیتی و اجتماعی است، از بین ببرد تا مهاجرین بتوانند به کشور برگردند.
به گفته وی، حکومت در همکارى با جامعه جهانى، بايد تدابيرى براى بازگشت مهاجرين و جلوگيرى از نقض حقوق آنها داشته باشد.
وی علاوه کرد که در چند سال گذشته نحوۀ مهاجرت ها تغيیر کرده و شمار زيادى از جوانان افغان به دليل نبود زمینه های اشتغال و امنیت، به مهاجرت هاى قانونی و غیرقانونى رو آورده اند.
محقق، برخى مهاجرين افغان را “مهاجرين ناراضى” خطاب نموده افزود: “سیلی از جوانان ناراضی با عقدۀ زیاد به بیرون از کشور رفته اند؛ اما مخالفین و دشمنان افغانستان از آنها در برابر خود ما استفاده می کنند.”
او از کدام گروه و یا کشوری نام نگرفت اما گفت: “وظیفه حکومت است تا زمینه اشتغال را در داخل و خارج از کشور، با ویزۀ کار برای مهاجرين افغان فراهم نماید.”
بوشاک (Bo schak) رییس کميشنرى عالى سازمان ملل متحد در امور پناهندگان در کابل، در این نشست گفت: “در چند سال اخیر برگشت مهاجرین افغان، بنا بر نبود زمینه های اشتغال و مسکن، کاهش یافته است.”
او از حکومت جدید افغانستان خواست تا زمینۀ بازگشت مهاجرین افغان را مهیا نماید و زمینه بهتر اسکان، اشتغال و تامین امنیت براى آنها را مساعد سازد.
وى تعهد کرد که کميشنرى يادشده تلاش می کند تا در تشریک مساعی با حکومت افغانستان، زمینه بازگشت مهاجرین را فراهم سازد.
امان مطهری رییس پلان و پالیسی وزارت مهاجرین وعودت کنندگان نیز گفت که مهاجرت های غیرقانونى در چند سال اخیر، بنا بر نبود اشتغال و عدم امنیت بیشتر شده است.
او نیز حکومت را انتقاد نموده افزود: “بدبختانه در سیزده سال گذشته، چندان توجه به وضعیت مهاجرین نشده است.”
وی گفت که در حال حاضر، بیش از یک میلیون مهاجر افغان به شکل غیرقانونی در ایران و بیش از یک نیم میلیون تن در پاکستان زندگی می کنند.
سیمن حسن زاده معین نشراتی وزارت اطلاعات و فرهنگ که در این نشست حضور داشت نیز معضل مهاجرین افغان را یک مشکل جدی خوانده افزود که در یک دهه ٥.٧ ميليون تن به کشور برگشته؛ اما زمینه اشتغال و سرپناه برای آنها مساعد نشده است.
وی از حکومت جدید خواست تا به منظور رسیدگی از این معضل، پلان های مشخصی را روی دست گیرد تا مشکلات مهاجرین خاتمه یابد.
