هرات (پژواک، ١٨ جدى ٩٣): مرغداران در هرات می گویند، در اثر شیوع بیماری های گوناگون هزاران مرغ در فارم های این ولایت ازبین رفته و آنان به سبب آن خسارت زیاد مالی دیده اند.
این مرغداران حکومت را به بی توجهی متهم می کنند و می گویند اگر بخاطر جلوگیری و تداوی این بیماری های مرغی واکسین فراهم شود، جلو تلف شدن هزاران مرغ گرفته می شود و فارمداران میلیون ها افغانی صدمه نمی بینند.
نیوکاسل یا مرغمرگی، برانشیت یا بیماری تنفسی، هایدروپریکاردیوم و گامبورم از جمله بیماری های مرغی است که همه ساله باعث از بین رفتن هزاران مرغ در فارم های ولایت هرات می شود. مرغداران دانه ها و مرغ های وارداتی از پاکستان و ایران را عامل شیوع این بیماری می دانند.
مشکل تنفسی، کم اشتهایی و افزایش تشنگی، لرزش و تشنج عضلات، اسهال سبز رنگ از علایم شیوع بیماری در مرغ ها می باشد.
مرغداران می گویند، اگر حکومت برای جلوگیری از شیوع این بیماری ها هرچه زودتر اقدام نکند احتمال دارد دامن مرغ در فارم های هرات چیده شود.
کبیر احمد اکبری رییس اتحادیه مرغداران هرات می گوید این بیماری ها همه ساله در فصل زمستان شیوع می یابد و ٪٨٠ تا ٪٩٠ مرغ ها از اثر آن تلف می شود.
اکبری می افزاید که آنان چندین بار برای بررسی این امراض و فراهم کردن واکسین ها از ریاست زراعت هرات خواستار همکاری شده اند، اما پاسخ مثبت دریافت نکرده اند.
وی افزود: “البته مرض برنشیت تعداد زیاد مرغ ها را تلف می کند؛ حتی در بعضی فارمها در حدود ٪٨٠ تا ٪٩٠ مرغ ها را از بین برده و مرض هایدروپرکادریم مشخص است که تنها در پاکستان وجود دارد و از طرق دانه ها و مرغ های مرض از پاکستان وارد افغانستان شده است. “
عبدالقیوم یکتن از فارمداران در هرات می گوید، مرغ های زیاد به نسبت بیماری برنشیت و هایدرو پریکاردیوم تلف می شود. عبدالقیوم می افزاید، زمانی که مرغداران به ریاست زراعت مراجعه می کنند آنان از نبود امکانات یادآوری می کنند.
خلیل احمد بهمنش مدیر مرغ پروری ریاست زراعت هرات وجود امراض در فارمهای مرغداری را تایید می کند، اما می گوید بخش مرغداری در هرات بیشتر سرمایه گذاری شخصی است و ریاست زراعت تنها درقسمت آگاهی دهی از امراض و چگونگى جلوگیری آن به فارمداران معلومات می دهد.
بهمنش افزود: “ریاست زراعت برنامه ها و سیمینار های را برای مرغداران تدويرنموده و راه های جلوگیری از امراض را برای آنها آموزش داده و همیشه در برنامه های آگاهی دهی که از سوی ریاست زراعت برگزار می گردد از هر پنج فارمدار یکی آن اشتراک مينمايد .”
موصوف می گوید، هرچند بیماری های مرغی حالا نسبت به گذشته کاهش یافته است، اما ازبین رفتن مرغ ها، فارمداران را از لحاظ اقتصادی ضربه می زند.
اینکه عاید سالانه مرغداران در هرات چقدر است، بهمنش در مورد آن معلومات نداشت، اما گفت که روزانه تنها از ناحیه تخم مرغ از این فارم ها ٦٣٠ هزار افغانى بدست میاورند.
مدیر مرغ پروری ریاست زراعت هرات می گوید، که مرغداری در هرات یک شغل جدید است و حدود هفت در صد باشنده گان این ولایت مصروف این شغل هستند. در حال حاضر حدود ٣٠٠٠ فارم مرغداری در هرات وجود دارد که در هر فارم آن بیش از سی نفر مصروف کار هستند.
بهمنش گفت که بعضی فارمهای هرات به گونۀ خودسر و بدون مجوز ساخته شده و تحت کنترول آنان نیست، اما با آن هم فروش مرغ ها در بازار را به صورت جدی تعقیب می کنند تا گوشت های آلوده به فروش نرسد.
به اساس بررسی و کنترول مدیریت صحت حیوانی در هرات، گوشت های مرغ وارداتی از کشور ایران آلوده به امراض هستند و دولت باید جلو آن را بگیرد. این مدیریت می گوید اگر فارم های اساسی مرغداری در هرات ساخته شود و حکومت آن را حمایت کند نیاز به واردات سایر کشور ها نخواهد بود.
بخش وترنری ریاست زراعت هرات یکی دیگر از بخشهای است که بیشتر در قسمت بررسی امراض مرغداری فعالیت دارد.
داکتر غلام یحی نبی زاده مسوول اپودیمولوژی بخش وترنری رياست زراعت هرات بیشتر امراضی که در فارم های مرغداری بوجود می آید را ناشی از عدم مدیریت درست در فارمها، در نظر نگرفتن حفظ الصحه، استندرد نبودن فارم های مرغداری و عدم تطبیق به وقت واکسین ها می داند.
به گفته داکتر نبی زاده، این عوامل در فصل زمستان باعث شیوع امراض مانند، نیوکاسل یا مرغ مرگی، برنشیت، سی آردی، لارنگ تراخیت، پلروم و ککسیدوز در فارم های مرغداری می شود اما برای تمام این امراض واکسین وجود دارد.
نبی زاده درمورد چگونگی جلوگیری این امراض گفت: “یگانه راه جلوگیری از امراض، مدیریت درست در فارم است، دوم وسایلی و امکاناتی که در فارم استفاده می گردد باید به شکل فنی باشد سوم اینکه وقایه بهتر از تداوی است پیش از اینکه مرغ مصاب به امراض شود چون میدانند که همین فصل زمان مصاب به امراض است ،باید مرغ های خود را واکسین کنند.”
وی در مورد ارایه خدمات این اداره به فارم داران مرغ در هرات بیان داشت، ارایه خدمات وترنری به شکل سکتور است و اکثر فارمداران ارتباط مستقیم با کلينیک ها دارند و دولت فقط به عنوان ناظر و هماهنگ کننده و مشوره دهنده برای فارمداران است.
به گفته نبی زاده : “هر گاه مشکلی در فارم بوجود آید ما وظیفه داریم تا آن فارم را بررسی کنیم و مرض را تشخص دهیم و اگر نتوانستیم تشخیص دهیم نمونه اش را به مرکز کشور انتقال می دهیم تا امراض بهتر و خوبتر تشخیص شود که چگونه بیماری است. “
به گفته مسوولین در حال حاضر بیش از سه هزار فارم مرغ تجارتی و غیر تجارتی در ولایت هرات وجود دارد که تحقیقات وترنری ریاست زراعت نشان میدهند بیشتر بیماری ها در فارم های غیر تجارتی که به استندرد برابر نیست شیوع می کند.
