هرات، جلال آباد، کابل (پژواک،٣٠جوزا٩٦): درحالیکه در بعضی ولایات، خود افغانها نمی توانند به آسانی تذکرۀ تابعیت اخذ نمایند؛ اما در بعضی ولایات دیگر، خارجی ها به هدف اخذ اقامت در اروپا و دیگر کشورها تذکرۀ تابعیت به دست می آورند.
با وجود اینکه در بخش تذکره های تابعیت در تمام کشور مشکلات وجود دارد؛ اما در این گزارش، تنها از کابل، هرات و ننگرهار به طور مثال يادآورى شده است.
در این بخش؛ یک تعداد باشندگان هرات بر این باوراند که عدم کنترول مرزها باعث شده که بعضی از اتباع کشورهای همسایه، به هدف دریافت اقامت در کشورهای اروپایی، از تذکره تابعیت افغانستان استفاده کنند.
تورمحمد ظریفی بزرگ قومى از ولسوالی شیندند هرات، به آژانس خبری پژواک گفت که به علت عدم کنترول مرزها، اتباع ایرانی به این ولایت می آیند و تذکره های تابعیت افغانستان را دریافت می کنند.
وی اضافه کرد: “در این ولایت، فرق بین ایرانیها و افغان ها نمی شود و آنها در بدل پول، به راحتی تذکره دریافت می کنند.”
همچنان نصیراحمد یکی دیگر از باشندگان این ولسوالی، به پژواک گفت که در این ولسوالی، با وجود یک یا دو شاهد، دریافت تذکره کاری بسیار ساده و راحت است.
وی افزود: “در ولسوالی در بدل پول و موجودیت دو شاهد، به اتباع هر کشور تذکره داده می شود.”
این مشکل علاوه بر شیندند، در دیگر ولسوالی های هرات نیز موجود است.
سید عبدالکریم زاهد باشنده غوریان هرات به پژواک گفت: “سال گذشته دو بار با آن عده افرادى روبه رو شدم که می خواستند تذکره های جعلی دریافت نمایند، که از سوی پولیس بازداشت شدند.”
وی اضافه کرد که اتباع خارجی، از تذکره های افغانی در نا امنی کشور و دریافت تابعیت کشورهای اروپایی استفاده می کنند.
یک منبع محلی در هرات به شرط افشا نشدن نام خود، به پژواک گفت که یک تعداد وکلای شورای ولایتی این ولایت، عرایض تذکره هاى غیر افغانی را تایید کرده اند.
وی افزود که دوسیۀ آنها به څارنوالی تحویل داده شده و در این مورد بررسی ها جریان داد.
اما شورای ولایتی، این اظهارات را رد می کند.
مهدی حدید یک عضو شورای ولایتی هرات به پژواک گفت: “تاکنون از سوی این شورا هیچ کدام اتباع خارجی، برای اخذ تذکره تابعیت تایید نشده است؛ اما امکان دارد با آن عده از افغان ها در دریافت تذکره کمک شده باشد، که از سابق در ایران زندگی می کنند.”
جیلانی فرهاد سخنگوی والی هرات، تذکره های جعلی در این ولایت را رد نکرد؛ اما افزود که تا کنون با چنین قضیه اى مواجه نشده که برای اتباع خارجی، تذکره افغانستان داده شده باشد.
وی گفت که دادن تذکره افغانی به اتباع خارجی، یک عمل خلاف قانون است و اگر در این مورد هر کس بازداشت شود، مجازات خواهد شد.
خواجه حکمت الله آمر عمومی اداره ثبت احوال و نفوس هرات، به پژواک گفت که هر روز با یک یا دو حادثۀ دریافت تذکرۀ جعلی مواجه می شود.
وی افزود: “بعضی افرادى موجود است که برای دریافت تذکره های جعلی، مهر جعلی ساخته اند، که آنها دستگیر شده وبه ارگان های عدلی و قضایی معرفی شده اند.”
وی این را هم گفت که یک تعداد افغان ها در بخش دریافت تذکره تابعیت افغانستان، با اتباع خارجی کمک می کنند.
وی اضافه کرد: “اگر یک افغان یک خارجی را بياورد و بگوید که این پسرش است و یا هم برادرش است، پس ما مجبور میباشیم که به آنها تذکره بدهیم؛ اما از سوی ما هرگز به اتباع خارجی تذکره داده نشده است.”
طبق معلومات حبیبی، پنج سال قبل یک تبعۀ ایرانی تذکرۀ تابعیت افغانستان را دریافت کرده بود، که بعد در عربستان سعودی دستگیر شد و تاکنون زندانی است.
وی گفت با توزیع شدن تذکره های الکترونیکی، این مشکل تا حد زیادى کم می شود.
این مشکل، علاوه بر هرات در دیگر ولایات نیز موجود است؛ اما در ننگرهار مسوولان این بخش می گویند که اکنون، جلو ساخت تذکره های جعلی را گرفته اند.
اداره ثبت احوال و نفوس این ولایت می گوید که قبلاً گزارش ها در این ولایت راجع به ساخت تذکره های غیرقانونی موجود بود؛ اما اکنون آنها با همکاری ارگانهای امنیتی این مشکل را حل کرده اند.
حفیظ پهلوان آمر اداره ثبت احوال و نفوس ننگرهار، به آژانس خبری پژواک گفت که قبلاً در مرکز و ولسوالی ها در عدم حضور شخص تذکره گیرنده، تذکره ها داده می شد؛ اما اکنون جلو این کار گرفته شده است.
وی افزود که اکنون شرایط را سخت تر کرده و تا که خود شخص موجود نباشد و تذکرۀ پدر خود را با خود نداشته باشد؛ تذکره داده نمی شود.
به گفته وی، برای حل این مشکل، در مرکز شهر جلال آباد و ولسوالی ها صلاحیت های مامورین توزیع تذکره ها نیز بیشتر شده، که این کار، مشکل را تا حد زیادى حل کرده است.
پهلوان گفت هر ماه در ولسوالی ها با کارمندان توزیع تذکره ها جلسه دارند و به آنها برای عدم توزیع تذکره برای شخص غائب، توصیه می کنند.
مسوولان موسسه ودان در ننگرهار نیز میگویند که در نتیجه نظارت آنها، در اداره ثبت احوال و نفوس ننگرهار سطح فساد کم شده است.
موسسه ودان، همچنان در آمریت ثبت احوال و نفوس، یک صندوق شکایات نیز نصب کرده که مردم مشکلات خود را از این طریق با آنها شریک سازند.
شمس الحق هاشمزی نماینده این موسسه، به پژواک گفت که هیئت آنها هر هفته از این ریاست بازدید می کند و در نتیجۀ دیدار به این نتیجه رسیده، که مشکلات تا حد زیادى حل شده است.
همچنان مردم در ولایت کابل نیز در بخش دریافت تذکره های تابعیت، با مشکلات زیادى مواجه است.
در مقابل اداره ثبت احوال و نفوس در کابل، هر روز ازدحام زیاد می باشد، مردم به هدف اصلاح نام ها، دریافت تذکره های جدید و یا هم برای تایید، به این اداره مراجعه می نمایند.
درمقابل این اداره، نورآغاى ٢٥ساله باشنده ولسوالی کامۀ ننگرهار به پژواک گفت که تذکره خود را برای تایید تحویل داده؛ اما اکنون تذکرۀ وی گم شده است.
وی افزود: “تذکرۀخود را سه هفته قبل برای تایید شدن تحویل دادم؛ اما امروز برایم گفتند که تذکره ات گم شده است.”
نورآغا گفت چند تن از کمیشنکاران به هدف دریافت پول، تمام سیستم این اداره را با مشکل مواجه ساخته اند.
همچنان صدیق الله باشنده ولسوالی سیدکرم پکتیا به پژواک گفت که چندی قبل، خانوادۀ وی از پاکستان برگشته است.
وی افزود: “تازه از پاکستان آمدیم، برای مکتب تذکره نیاز است، چهار روز می شود که اینجا می آیم، کسی به وی تذکره نمی دهد.”
جاوید باشنده منطقه الوخیل ولسوالی بگرامی کابل نیز به این مشکل اشاره نمود و گفت که دریافت تذکره کار مشکل است.
وی نیز از موجودیت کمیشنکاران و مردم واسطه دار شکایت کرد و گفت: “اینجا کارهای زیاد جریان دارد، مردم واسطه دار بسیار زیاد است، یا شخصی را می شناسند و یا در بدل کار خود پول میدهند.”
همایون محتاط ريیس اداره ثبت احوال و نفوس کابل، در مورد این موضوع به پژواک گفت امکان دارد که بعضی اتباع خارجی، تذکرۀ تابعیت افغانی را دریافت کرده باشند؛ اما تاکنون با چنین قضیه اى مواجه نشده که این موضوع را ثابت کند.
وی گفت: “ارگانهای کشفی ما در مورد آن عده از خطراتى که از ولایات سرحدی متوجه ما است، نظارت جدی دارند؛ اما تا کنون هیچ کدام شان چنین قضیه اى به ما نرسیده که ثابت نماید که کدام تبعه خارجی، تذکرۀ افغانی را دریافت کرده باشد.”
وی افزود با وجود اینکه در ولایت هرات، بیشتر ادارات دولتی و غیردولتی، هویت یک تن را تصدیق کرده؛ اما از اینکه مشکوک بوده، تذکره برایش داده نشده است.
وی همچنان در مورد تذکره های جعلی گفت: “تذکره های جعلی بسیار زیاد است، ما هر روز چندتا تذکرۀ جعلی دریافت می کنیم و افراد بسیارى را به ارگانهای عدلی و قضایی معرفی کردیم.”
وی افزود که در لیست افراد معرفی شده به ارگانهای عدلی و قضایی، کارمندان این اداره نیز شامل اند.
طبق معلومات محتاط، طی هشت ماه آنها ٤٠٠ تذکره جعلى را دریافت و باطل کرده اند.
وی در بعضی اوقات؛ علت تاخیر در کار مراجعین را، حضور بیش از حد مراجعه کنندگان، کمبود تشکیل این اداره و عدم معلومات بسنده از سوی شخص متقاضی دانست.
محتاط گفت که هر روز به ادارات ثبت احوال و نفوس در سطح کشور؛ به هدف خدمات مختلف، حدود ٦٤هزار تن مراجعه می نمایند.
وی اضافه کرد: “ما در مرکز، نود تن کارمند داريم و هر روز حدود شش هزارتن از مردم برای دریافت تذکره ها، تایید تذکره ها و موضوعات مختلف دیگر، مراجعه می نمایند.”
وی در مورد اخذ رشوت، واسطه و کمیشنکاران، مراجعین را مقصر دانست و اضافه نمود که بیشتر مراجعه کنندگان، برای اینکه کار خود را در مدت بسیار کم انجام نمایند، به کمیشنکاران مراجعه می کنند و یا هم راه های مختلف غیرقانونی را جستجو می نمایند.
محتاط گفت با توزیع تذکره های الکترونیکی، تاحد زیاد جلو توزیع تذکره های جعلی گرفته می شود.
این در حالى است که قبل از این، مقامات حکومتی گفته بودند که برای جلوگیری از جعل کاری در تذکره های تابعیت و به میان آوردن راحتی در کار، تذکره های الکترونیکی را توزیع می نمایند؛ اما با گذشت سال ها، تاکنون توزیع تذکره های الکترونیکی آغاز نشده است.
