رقم  مرگ و میر زنان حین ولادت، در۶ماه سال روان میلادی کاهش یافته است

کابل (پژواک،۲ اسد ۱۴۰۰): داکتران می­گویند که هرچند رقم مرگ و میرمادران حین ولادت، در۶ ماه اول سال روان میلادی نسبت به زمان مشابه سال پار  کاهش یافته؛ اما هنوزهم این رقم نگران کننده است،که باید وقفه میان ولادت­ها جداً رعایت و از ازدواج­های زیر سن جلوگیری شود.

به اساس معلومات وزارت صحت عامه افغانستان، در شش ماه اول سال ۲۰۱۹ در شفاخانه های نسایی- ولادی کشور، ۶۰۴۲ زن در زمان ولادت جان باخته بودند؛ اما این رقم در زمان مشابه سال ۲۰۲۰، به ۵۹۷۱ تن؛ و در سال ۲۰۲۱، به ۵۷۶۷ تن می رسد.

فتانه صالح کوهستانی متخصص نسایی- ولادی و داکتر موظف در شفاخانه رابعه بلخی شهر کابل، در مصاحبۀ ویژه با آژانس خبری پژواک، کاهش مرگ و میر مادران در زمان ولادت در ماه های اخیر را تایید کرد.

به باوراین متخصص نسایی- ولادی، در حال حاضر نسبت به سال های گذشته سطح آگاهی مردم بیشتر شده، دسترسی  زنان به مراکز صحی افزایش یافته و مادران، وقفه بین ولادت ها را رعایت می کنند.

اما موصوف افزود که هنوزهم رقم مرگ و میر مادران در هنگام ولادت، نگران کننده است و باید در جهت جلوگیری از آن، کار بیشتر صورت گیرد.

به گفتۀ او؛ ولادت های پی درپی، ازدواج های زیرسن، تغذیه نادرست در زمان حمل، ولادت نزد افراد غیرمسلکی و در خانه ها، و دیر رسیدن مریضان اختلاطی به مراکز صحی، صعب العبور بودن راه ها و عدم دسترسی به مراکز صحی در مناطق دوردست، از عمده ترین عوامل مرگ و میر زنان در زمان ولادت در کشور می باشد.

وی افزود: «متاسفانه  ما در کابل، خانواده هایی را داریم که مریض شان را زمانی به شفاخانه می آورند که از زمان حملش گذشته، یعنی وضعیت صحی مریض کاملاً وخیم می­باشد و دراین مرحله، داکتران عاجز می مانند و به مریض کمک کرده نمی توانند، و سرانجام مریض از اثر خونریزی شدید جان می بازد.»

او با تاکید از خانواده ها خواست که مریض ولادی را قبل از بدتر شدن وضعیتش، به مرکز صحی انتقال دهند، تا داکتر به مریض رسیدگی کند.

به گفتۀ داکتر فتانه صالح کوهستانی، درحال حاضر رقم قابله های مسلکی در مرکز و ولایات کشور، بیشتر شده و باید خانواده­هایی که به مراکز صحی دسترسی ندارند، تلاش کنند که حداقل مریض خود را نزد قابله های مسلکی ببرند؛ تا در صورت مشاهدۀ علایم خطر، به مادر کمک کرده بتوانند.

وی با بیان اینکه با بلند رفتن سطح آگاهی خانواده ها در مورد عوامل مرگ و میر مادران و راه های جلوگیری از آن، رقم مرگ و میر زنان در هنگام ولادت کاهش خواهد یافت، پیشنهاد کرد: "باید برنامه­های آگاهی دهی ازهر طریق ممکنه(رسانه­های چاپی، صوتی، تصویری و حتی مساجد) گسترش داده شود."

بربنیاد معلومات این متخصص، خانواده ها باید خانم های حامله راحد اقل در۹ ماه حاملگی  اش، حد اقل ۳ بار برای معاینه نزد  داکتر متخصص نسایی- ولادی به مرکز صحی ببرند ولازم است تا خانم حامله، تحت نظر داکتر متخصص قرار داشته باشد.

وی  برگسترش برنامه های آگاهی دهی از طریق مساجد و تکایا تاکید نموده، افزود: «هرگاه عالمان دین در خطبه های نماز در این مورد صحبت کنند،  شوهران متوجه این موضوع میشوند و یقینا! خانم حاملۀ شان را کمک می کنند و حتماً  او را به مرکز صحی می برند و در غذایش  توجه  میکنند؛ همین است که خطر مرگ و میر مادران کاهش می یابد.»

داکتر کوهستانی در ادامه صحبت هایش علاوه کرد، هرگاه یک خانم حامله تحت مراقبت داکتر قرارداشته باشد، بدون شک داکترموظف، او را از هرنگاه تحت نظارت داشته و در صورت مشاهده علایم خطر، برایش در قسمت رژیم غذایی مناسب مشوره داده، دوای مورد نیاز را تجویز می کند.

به باور این داکتر متخصص، زیر نظر یک داکتر بودن در زمان بارداری، امر ضروری بوده و نباید خانواده ها مانع مراجعۀ مادران حامله به مراکز صحی شوند.

اوافزود: «ما شاهد مادرهایی بوده ایم که در شهر کابل زندگی می­کردند؛ اما خانوادۀ شان به هر دلیلی که بوده، در زمان بارداری حتی یکبار نیز او را نزد داکتر نبرده که این کار، سبب گردیده تا مریض شان در زمان ولادت به خونریزی شدید مواجه و به کوما برود؛ متاسفانه آن زمان بسیار دیر است تا به مریض کمک صورت گیرد.»

خانم کوهستانی، عدم ایجاد وقفه میان ولادت ها را عامل دیگر میزان بلند مرگ و میر زنان خوانده گفت که ولادت های  پیهم و بدون رعایت وقفه، سبب ضعیف شدن مادر گردیده وحتی باعث مرگ وی نیز می شود.

وی افزود: «مریض هایی داشته ایم که هشت سال بدون وقفه، بخاطرنداشتن پسر حمل گرفته و طفل به دنیا آورده  اند؛ اما سرانجام به دلیل مشکلات صحی، جان خود را از دست داده اند.»

بربنیاد معلومات این متخصص نسایی- ولادی، باید حداقل بین هر حمل بیش از دو سال وقفه ایجاد گردد و درحال حاضر، برخی دواها و طریقه های آسانی(تابلیتها، پیچکاری..... و غیره) برای ایجاد وقفه میان ولادت ها وجود دارند.

وی خطاب به خانواده ها گفت: «از خانواده ها توقع داریم به خصوص از شوهرها که خانم حامله را در جریان حاملگی حمایت کنند، همکار شان باشند و در رژیم غذایی شان توجه کنند.»

او گفت که هرگاه مراقبت های صحی ازخانم حامله به موقع صورت گیرد و ملاقات های قبل از ولادت او با داکترموظف انجام شود، بدون شک مادر صحتمند بوده و کودک سالم به دنیا می آورد.

درهمین حال غلام دستگیرنظری سخنگوی وزارت صحت، به پژواک گفت که هرچند آمار مرگ و میر زنان، با گذشت هرسال کاهش می یابد؛ اما هنوزهم این رقم بلند است و باید خانواده ها متوجه صحت مادران حامله باشند.

وی افزود که ارقام مرگ و میر مادران، در سالهای ۲۰۱۹،۲۰۲۰ و۲۰۲۱  نشان می دهد که میزان مرگ ومیر مادران در شش ماه اول سال روان میلادی، نسبت به زمان مشابه دوسال قبل، ۴ درصد کاهش یافته است.

به گفتۀ موصوف، عدم رعایت فاصله میان ولادت­ها، کم خونی، عدم تغذیه درست در زمان حمل و عدم تطبیق واکسین های مربوطه در این زمان، ازدواج های زیر سن، دیر مراجعه کردن به مرکز صحی جهت ولادت و یا ولادت نزد افراد غیرمسلکی، از عوامل عمدۀ مرگ و میر زنان در جریان زایمان می باشند.

موصوف، زمان حاملگی را مهم ترین مرحله خوانده گفت که خانم حامله، باید تحت مراقبت یک داکتر نسایی- ولادی قرار داشته باشد.

موصوف افزود که حکومت، برخی اقدامات چون آموزش قابله های مسلکی، گسترش خدمات فاصله دهی، ایجاد مراکز صحی و افزایش برنامه های آگاهی در این مورد را جهت کاهش مرگ و میر مادران انجام داده و همچو برنامه ادامه دارد.

به اساس معلومات منبع، در کنار اینکه در سکتور صحت ۳۷ هزار قابلۀ مسلکی  مصروف عرضه خدمات می باشند، در تمام مراکز صحی کشور؛ بخش نسایی، فامیلی پلانینگ و مشوره دهی وجود دارد.

وی یکبار دیگر از مردم خواست که مانع رفتن مادران حامله به مراکز صحی نشوند، در قسمت تغذیه همچو مادران توجه جدی مبذول داشته و دختران زیر سن شان را عروسی نکنند.

شگوفه شجاع از باشنده های شهرکابل که در شفاخانه رابعه بلخی شهر کابل، هشتمین دخترش را به دنیا آورده بود، به پژواک گفت: «۱۴ ساله بودم که پدرم مرا عروسی کرد، بسیار روزهای سخت را دیدم، شوهرم پسر می خواهد؛ اما متاسفانه که نمیشه.»

موصوف به پژواک گفت که از عروسی اش ۱۱ سال سپری می شود، بین فرزندانش فاصله را رعایت نکرده و اکنون از وضعیت صحی خوبی برخوردار نمی باشد.

داکتر فتانه کوهستانی، به پژواک گفت که این مادر به کم خونی و کمبود کلسیم مواجه است و حین ولادتش دو خریطه ۵۰۰ سی سی خون، برایش تطبیق گردیده است.

شگوفه از سایر والدین خواست که دختران شان را زیر سن ازدواج نکنند؛ زیرا عواقب خوبی در پی ندارد.