کابل (پژواک، ۲۴ اسد ۱۴۰۵):زلمی خلیلزاد، نمایندۀ پیشین ویژۀ امریکا برای صلح افغانستان میگوید، امریکا بهخاطر منافع ژئوپولیتیکی خود باید تعامل با افغانستان را افزایش و گسترش دهد؛ وی همچنان گفتهاست که امارت اسلامی در بخشهایی چون توسعۀ زیربناها، حمایت از زراعت و دیپلوماسی منطقهای بیش از انتظار توانایی و مهارت نشان دادهاست.
خلیلزاد در صفحۀ ایکس خود نوشته است که «نشنل نیوز امارات متحده عربی»، پنج سال پس از رویکارآمدن دوبارۀ امارت اسلامی، سه پرسش دربارۀ افغانستان از وی مطرح کردهاست.
نخست از او پرسیده شده که برای بازگرداندن افغانستان به جامعۀ بینالمللی و بهبود روابط با ایالات متحده چه اقداماتی لازم است.
خلیلزاد در پاسخ گفتهاست که بهبود روابط با ایالات متحده برای بازگرداندن افغانستان به جامعۀ بینالمللی بسیار مهم است.
او گفتهاست، برای این کار نخست افغانستان باید نگرانیهای امریکا دربارۀ شهروندان این کشور را که هنوز در بازداشت هستند، برطرف کند و این مانع باید از میان برداشته شود.
به گفتۀ وی، از سوی دیگر امریکا نیز باید بهخاطر منافع ژئوپولیتیکی خود، تعامل با افغانستان را افزایش داده و گسترش دهد.
خلیلزاد میافزاید: «رویگرداندن از افغانستان و محدود کردن تعامل با این کشور به حداقل، در بهترین حالت، به دلایل زیادی یک اشتباه است. این کار در یک موقعیت استراتژیک مهم خلأ ایجاد میکند؛ خلأیی که رقبای ما بسیار خوشحال خواهند شد آن را پر کنند. همچنین فرصتهایی برای تروریستها ایجاد میکند.»
خلیلزاد گفتهاست که این وضعیت به مردم عادی افغانستان نیز آسیب میرساند؛ مردمی که به گفتۀ او، دههها آشوب و بیثباتی را تحمل کردهاند و بیش از هر چیز به زندگی عادی و صلح نیاز دارند.
در پرسش دوم از خلیلزاد خواسته شده تا چالشهای کنونی افغانستان را بیان کند.
او نخست، سرنوشت سه شهروند امریکایی را مطرح کرده که به گفتۀ وی «یا هنوز در بازداشت هستند یا ناپدید شدهاند.»
خلیلزاد گفتهاست که دربارۀ آنان به اطلاعات نیاز است و باید برای چنین وضعیتهایی یک روند مشخص وجود داشته باشد.
وی چالش دوم را تأثیر ناامیدی و خشم از چگونگی پایان یافتن ۲۰ سال سرمایهگذاری و تلاش امریکا عنوان کردهاست.
به گفتۀ او، رسیدگی به این مسئله زمان میبرد و نیازمند آمادگی برای روبهرو شدن با واقعیتها است؛ نه تنها واقعیتهای گذشته و شرایط کنونی، بلکه منافع آیندۀ امریکا نیز باید در نظر گرفته شود.
خلیلزاد گفتهاست که برخی سیاستهای رهبری امارت اسلامی مانع پرداختن به چالشهای موجود شده و محدودیت بر آموزش دختران را یکی از این موارد دانستهاست.
در پرسش سوم از خلیلزاد پرسیده شده که آیا پنج سال پیش تصور میکرد امارت اسلامی به این شکل افغانستان را اداره کند.
او در پاسخ گفتهاست: «خیر. وضعیت متفاوت است. از برخی جهات، اوضاع بهتر از چیزی است که بسیاری تصور میکردند.»
وی گفتهاست، ترس گستردهای وجود داشت که «تهدید تروریستی» از افغانستان بسیار شدیدتر شود و همچنان نگرانیهایی دربارۀ بدتر شدن امنیت داخلی وجود داشت.
به گفتۀ او، همچنان تصور میشد که با پایان یافتن کمکهای گستردۀ خارجی، اقتصاد و وضعیت مالی افغانستان فرو خواهد پاشید.
وی گفتهاست، در آن زمان نگرانیهایی دربارۀ وخامت امنیت داخلی وجود داشت و همچنان تصور میشد که با پایان یافتن کمکهای گستردۀ خارجی، اقتصاد و وضعیت مالی افغانستان فرو بپاشد.
خلیلزاد افزوده است: «با کمال تعجب، طالبان در برخی زمینهها، برای مثال در توسعهٔ زیربناها، حمایت از زراعت و دیپلماسی منطقهای ــ بهویژه در قبال آسیای مرکزی و مشخصاً ازبکستان ــ بیش از انتظار توانایی و مهارت نشان دادهاند.»
او در عین حال گفتهاست که وخامت شدید روابط با پاکستان، خصومت شدید اسلامآباد و بازگشت آن به سیاستهای قبلی، از جمله پناه دادن به «دشمنان حکومت مستقر افغانستان» با هدف ایجاد آشوب، پیشبینی نشده بود.
نمایندۀ پیشین ویژۀ امریکا برای صلح افغانستان گفته است: «در نهایت، طولانی شدن بیش از حد روند گذار سیاسی، بدون داشتن نقشهٔ راه مشخص، چه از نظر محتوا و چه از نظر روند انتخاب یک قانون اساسی و نظام سیاسی دائمی، ناامیدکننده است.»
