کابل (پژواک، ۶ میزان ۱۴۰۵): از روز جهانی دسترسی همگانی به اطلاعات در کابل گرامیداشت شد و مسؤولان رسانهها و مقامهای حکومت در این مراسم، بر بهبود روند دسترسی به اطلاعات دقیق و بهموقع و رفع مشکلات موجود در این زمینه تأکید کردند.
روز جهانی دسترسی همگانی به اطلاعات هر سال به تاریخ ۲۸ سپتامبر گرامی داشته میشود. این روز در سال ۲۰۱۵ از سوی یونسکو نامگذاری و از سال ۲۰۱۶ گرامی داشته شد. مجمع عمومی سازمان ملل متحد نیز در سال ۲۰۱۹، ۲۸ سپتامبر را بهعنوان «روز جهانی دسترسی همگانی به اطلاعات» به رسمیت شناخت.
از این روز در کمیتهٔ مصونیت خبرنگاران افغانستان در کابل با حضور داشت مقامهای امارت اسلامی، مسوولان رسانهها و خبرنگاران گرامی داشت به عمل آمد.
جمیل وقار، مسؤول کمیتۀ مصونیت خبرنگاران افغانستان در این مراسم گفت که این کمیته در ۲۴ ولایت برنامههایی را در مورد حق دسترسی به اطلاعات برگزار کرده و در جریان این برنامهها، مشکلات و پیشنهادهای خبرنگاران جمعآوری شده است.
به گفته او خبرنگاران، تأخیر در ارایۀ اطلاعات یا پاسخنگفتن سخنگویان، ارایهنشدن اطلاعات مورد نیاز بهگونه دقیق، کامل و بهموقع، کمبود نشستهای خبری مسؤولان، محدودیت دسترسی به مقامها، محدودیتهای بیشتر برای خبرنگاران زن، محدودیت در تصویربرداری و در برخی ولایتها جلوگیری از انتقال موبایل به داخل نهادهای دولتی را از چالشهای موجود عنوان کردند.
وی گفت که آنان خواستار ایجاد میکانیزم واضح برای دسترسی بهتر خبرنگاران به اطلاعات، برگزاری برنامههای ارتقای ظرفیت برای سخنگویان ادارات دولتی، همکاری نهادهای حکومتی در تهیه گزارشهای تحقیقی و تصویربرداری و نیز تسهیل دسترسی خبرنگاران زن به اطلاعات شدند.
مسؤولان رسانهها چه میگویند؟
عبدالقدیر منصف، سرپرست و مدیرمسوول آژانس خبری پژواک، گفت که در مقایسه با گذشته، دسترسی به اطلاعات بهبود یافته و تعامل و درک متقابل میان رسانهها، مسوولان و سخنگویان نیز بهتر شده است؛ اما هنوز مشکلاتی در این زمینه وجود دارد و برخی ادارات حتی در موضوعات عادی نیز به رسانهها پاسخ بهموقع نمیدهند.
به گفته او، این مشکل در شماری از ولایتها بیشتر است.
او خواستار شریکساختن بهموقع اطلاعات از سوی ادارات حکومتی با رسانهها شد و گفت که دسترسی بهموقع به اطلاعات تنها نیاز خبرنگاران نیست، بلکه نیاز مشترک حکومت، رسانهها و مردم نیز بهشمار میرود؛ زیرا در نبود اطلاعات دقیق، رسمی و روشن، خلأ اطلاعاتی بهوجود میآید و این خلأ در بسیاری موارد با گمانهزنیها، اطلاعات ناقص، گزارشهای تأییدناشده و شایعات پُر میشود.
از سوی هم حجتالله مجددی، رئیس اتحادیۀ ژورنالیستان آزاد افغانستان، گفت که دسترسی به اطلاعات اساس کار رسانهای حرفهای و پایۀ آگاهی عامه است و میتواند از گسترش تبلیغات و شایعات جلوگیری کند.
وی خواستار تسریع روند دسترسی به اطلاعات و افزایش برنامههای ارتقای ظرفیت سخنگویان شد و گفت که معلومات ارائهشده از سوی مسؤولان باید دقیق و موثق باشد.
مجددی افزود که گاهی در مورد سفر یا برنامههای مهم مسؤولان، پیش از آنکه رسانههای داخلی اطلاعات رسمی دریافت کنند، تصاویر و معلومات از منابع بیرونی منتشر میشود و رسانههای داخلی ناگزیر میشوند به همان اطلاعات بپردازند.
او گفت که در صورت شریکساختن بهموقع اطلاعات با رسانههای داخلی، خبرنگاران میتوانند خبرهای دست اول را تهیه کنند که به گفتۀ وی، بر اعتبار رسانهها نیز تأثیر مثبت خواهد داشت.
مجیبالرحمن بهیر، رئیس تلویزیون آریانا نیوز، گفت که دسترسی به اطلاعات حق تمام افغانها، از خبرنگاران و سخنگویان گرفته تا مردم عام، است.
وی رسانهها را پل ارتباطی میان مردم و حکومت دانست و افزود که اگر اطلاعات دقیق و بهموقع در اختیار رسانهها قرار نگیرد، زمینه برای انتشار شایعات و گمراهی مردم فراهم میشود.
بهیر گفت که تأخیر در پاسخگویی مسؤولان، ارایۀ اطلاعات ناقص و محدودیت حضور زنان در برخی نشستها و رویدادهای رسمی، همچنان از مشکلات موجود است.
وی از حکومت خواست که بدون تبعیض، اطلاعات را بهگونه شفاف، دقیق و بهموقع در اختیار رسانهها و خبرنگاران قرار دهد.
مسؤولان حکومت: برای حل مشکلات تلاش میشود
مولوی حیاتالله مهاجر فراهی، معین امور نشرات وزارت اطلاعات و فرهنگ، گفت که خواستهها، دیدگاهها و تعهدات باید با واقعیتهای موجود در جامعه و وضعیت فعلی کشور مطابقت داشته باشد.
وی گفت که رسانهها نیز مانند سایر بخشهای جامعه با مشکلات و چالشهای مختلف روبهرو هستند و این مشکلات بارها با مسؤولان در میان گذاشته شده است.
فراهی افزود که تلاشها برای فراهمکردن سهولت و امکانات بیشتر برای رسانهها باید ادامه یابد.
او در مورد دسترسی به اطلاعات گفت که خبرنگاران با مشکلاتی مواجهاند و باید اطلاعات مورد نیاز آنان از سوی وزارت مربوط در اختیارشان قرار گیرد تا مشکلات موجود در این زمینه حل شود.
وی همچنین از برگزاری نشستها با سکتور خصوصی برای حمایت از رسانهها خبر داد و گفت که این نشستها ادامه خواهد یافت تا سکتور خصوصی بتواند از طریق اسپانسر و حمایت مالی از رسانهها پشتیبانی کند.
مولوی نعیمالحق حقانی، رئیس مرکز اطلاعات و رسانههای حکومت گفت: «انشاءالله نهادهای مربوطه به خصوص نهادهای نشراتی امارت اسلامی افغانستان موضوعات را جدی میگیرند و در این ارتباط تلاشهای زیادی کرده و باز هم به تمام رسانهها وعده میسپارد که در راستای شریک ساختن اطلاعات لازم با رسانهها همکار میباشند و وظیفه خود میدانند.»
همچنان عبدالحق حماد، مشاور امور نشرات این وزارت، نیز دسترسی به اطلاعات را مهم خواند و گفت که باید حقایق به مردم رسانده شود.
وی افزود که در بخش دسترسی به اطلاعات و شریکساختن آن با رسانهها پیشرفتهای زیادی صورت گرفته و این روند سالبهسال بهتر شده است.
حماد گفت که در مقایسه با سالهای نخست، اکنون میان رسانهها و حکومت فضای صمیمانهتری ایجاد شده است.
او افزود که نکات مطرحشده از سوی کمیته مصوونیت خبرنگاران افغانستان را یادداشت کرده و برای حل آن اقدام خواهد شد.
حماد گفت که مشکلات رسانهها و سخنگویان شناسایی و برای حل آن اقدام میشود.
