هرات (پژواک،٥ سنبله ٩١): بعد از یک دورۀ نسبتاً طولانی، ساخت بنای جدید آرامگاه امير علی شیرنوایی “شاعر، دانشمند و صدراعظم نامدار دورۀ زمامداری تیموریان”، درهرات آغاز شد.
مقامات محلى ميگويند که آرامگاه اين دانشمند، حدود ٩ سال قبل به بهانۀ بازسازی، از سوی بنیاد بابر ازبکستان تخریب گردید؛ اما هرگز بازسازی نشد و از آن زمان تا کنون، برخی تلاشهای دیگر نیز در این زمینه به دلیل آنچه که عدم مطابقت با معماری کهن هرات خوانده شد، به نتیجه نرسید.
داوودشاه صبا والی هرات، در مراسم آغاز کار اين بنا، امروز (٥ سنبله) از تاخیر طولانی در بازسازی آرامگاه این شخصیت ادبی، علمی و سیاسی کشور انتقاد کرد و به ویژه از قانون تدارکات به عنوان مشکل عمده ای نام بُرد که از سال گذشته تا کنون، سبب عدم آغاز این پروژه گرديده بود.
وى از تلاشهای بدون نتیجه ای که قبل از این به خصوص از سوی بنیاد بابر ازبکستان صورت گرفت، به عنوان “خجالت تاریخی” برای عوامل آن نام بُرد که به گفتۀ وی بدون سنجش و تعهد روی دست گرفته شده بود.
صبا از آثار تاریخی هرات، به عنوان هویت کشور ياد نمود و گفت: درصورتی که حدود ٨٠٠ بنای تاریخی هرات بازسازی گردد و شرایط برای جذب و حضور سیاحان فراهم شود، سالانه تا یک میلیارد دالر عاید به دست خواهد آمد.
ایام الدین اجمل، آمرحفظ بناهای تاریخی هرات ميگويد که آرامگاه اميرعلى شير نوايى، با هزینۀ حدود سه میلیون و ٢٢٧ هزار افغانی، از بودجۀ انکشافی وزارت اطلاعات و فرهنگ بازسازى ميشود.
به گفتۀ وی، این پروژه با در نظرداشت معماری عصر تیموریان و تايید یونسکو (سازمان علمی آموزشی و فرهنگی ملل متحد)، اجرا می گردد.
تيمورى ها بين قرون ١٥-١٦ ميلادى مى زيستند.
انجنير نصیراحمد یاور مسوول اجرایی این پروژه ميگويد که بنای جدید آرامگاه نوایی، به مساحت هفت و نیم متر در هفت و نیم متر، و با ارتفاع ٩ متر طی شش ماه به شکل گنبدی ساخته خواهد شد.
امير علی شیر نوایی مُلقب به نظام الدین، در سال ٨٤٤ هجری قمری (مطابق سال ٨١٩ هجری شمسی) در شهر هرات به دنیا آمد و تحصیلات عالی خود را در سمرقند به پایان رساند.
با به قدرت رسيدن سلطان حسین میرزا بايقرا در هرات، علی شیر نوایی که در جوانی با وى هم درس و هم مدرسه بود، از سوی سلطان به هرات فراخوانده شد و به عنوان صدراعظم انتخاب گرديد.
یافته های تاریخی نشان می دهد که ترقی نوایی در دربار حسین میرزا، به حدی رسید که سلطان بدون مشورت او دست به کاری نمی زد و همچنین برادران و فرزندان سلطان، همراهی با این دانشمند صاحب نام را مایۀ افتخار خود می دانستند.
نوايى، سرانجام از کار دولتی کناره گرفت و بعد از مصاحبت با مولانا عبدالرحمن جامی، دانشمند و عارف مشهور زمان، به درویشی روی آورد و در ٦٣ سالگی چشم از جهان بست و در هرات دفن گرديد.
اين دانشمند، افزون بر مقام ادبی، علمی و تالیفات زیاد، شخص نیکوکاری نیز بود. در حال حاضر شمارى از آثارى که تحت هدایت او ساخته شده؛ در هرات و شهرهای مشهد و نیشاپور ايران برجای مانده است.
بر بنیاد اطلاعات دانش نامۀ ویکی پدیا؛ شمار آثار ادبی و علمی و تالیفات علی شیر نوایی، که به دو زبان فارسی دری و تُرکی سخن می گفت و شعر می سرود، به ٣٧٠ اثر می رسد.
