کابل (پژواک،٢٦ قوس٩١): برخى مريضان در شهر کابل، از روش نادرست داکتران شکايت نموده از مسوولين مى خواهند که به رعايت اخلاق طبابت در کشور توجه بيشتر نمايند.
عبدالغفار ٧٦ ساله باشندۀ قلعه زمان خان شهرکابل به آژانس خبری پژواک گفت که تعدادى از داکتران، دواخانه ها نيز دارند و براى فروش دواى خود، بدون درنظرداشت وضعيت مالى مريض، دواى بيشتر از ضرورت و معاينات غيرضرورى را تجويز مى کنند.
همچنان موصوف بدون گرفتن نام کسى افزود: “داکترانى را ديده ام که به گپ هاى مريض گوش نمى دهند، دلدارى نميتن و مهربانى که بايد داشته باشند، ندارند.”
وى که از مدت شش سال به اين طرف، به بيمارى قلبى و فشار بلند خون دچار است گفت: “داکتر معالج مه بسيار لايق اس، ولى بسيار تندخو و نامهربان؛ هربارى که نزدش رفتيم، مره گفته که قلبت از کار مانده و تو ديگه بدون رفتن به امريکا و يا جرمنى، جور نمى شوى.”
عبدالغفار، نام اين داکتر را نيز نگرفته گفت: “مه نام این داکترصاحب را نمى گيرم، اگر او اخلاق طبابت را نمى فامه، مه اخلاق انسانيت را مى فامم.”
عبدالغفار افزود که سخنان داکتر معالجش، وى را شديداً رنج مى دهد و از صحت ياب شدن خود، نااميد ميشود.
به گفتۀ وى، به خاطرى بار بار نزد اين داکتر مى رود که دواى او نتيجۀ خوب داده است.
وى علاوه کرد: “اما هر بارى که برايم گفته که جور نميشى، باز چندين روز اشتها نمى داشته باشم، خواب نمى داشته باشم.”
همچنان عبدالوهاب باشنده مکروريان اول شهر کابل گفت که چندى قبل پدرش را که بيمارى مثانه دارد، به يک داکتر در مکروريان برد.
وى گفت: “داکتر به پدرم خط عمليات داده بود؛ اما مه نزد چندين داکتر ديگر بردم، آنها مى گفتند که به عمليات ضرورت ندارد.”
عبدالوهاب گفت که پدرش از داکتر ديگر، دوا گرفت و اکنون صحت ياب شده است.
همچنان خالده ٣٨ ساله باشندۀ حصه اول خيرخانه شهر کابل نيز شکايت نموده گفت: “چند روز پيش نزد داکترى در مکروريان اول رفته بودم، همى که در مورد حملم بريش گفتم، گپايى بريم گفت که شايستۀ يک داکتر نيست.”
خالده که مادر شش طفل است نيز نام اين داکتر را نگرفته افزود: “این داکتر صاحب که یک زن است به مه مى گفت: شرم است که شش اولاد دارى و بازهم حمل دارى؛ وقتى که بريش گفتم که چرا با مه اينطور رفتار مى کنى؟ دست بالاى شانۀ مه ماند و گفت که بيرون شو، پيش يک داکتر ديگه برو!”
به گفتۀ خالده برخورد نادرست داکتر، آنقدر بالايش تاثير منفى گذاشت که دفعتاُ فشار خونش بالارفت و همان شب مجبور شد که نزد يک داکتر ديگر برود.
اين خانم گفت: “بايد يک داکتر با مريض برخورد خوب داشته باشد؛ زيرا مريض نياز به مهربانى دارد.”
هرسه منبع يادشده، از وزرات صحت عامه خواستند که به رعايت اخلاق طبابت توجه بيشتر داشته و از کارکردهاى داکتران در شفاخانه ها و معاينه خانه هاى داکتران، بررسى داشته باشد.
متخصصين امور صحى نيز بر رعايت اخلاق طبابت تاکيد مى نمايند.
دوکتور فیض الله کاکړ وزیر مشاور ریاست جمهوری در امور صحت و تعلیم، به پژواک گفت که اعتماد بين داکتر و مريض، نقش تعيين کننده در نتايج تداوى دارد.
وى رعايت اخلاق طبابت را امر نهايت مهم دانسته گفت: “اخلاق حمیده، صداقت و امانت داری داکتر وقتی که با لیاقت های عالی علمی و مسلکی و قوۀ افهام و تفهیم او یکجا می گردد، گوهر والای اعتماد را در ذهن مریض به وجود می آورد و هرقدر که این اعتماد مریض بر داکتر معالجش قوی تر باشد، به همان اندازه نتایج تداوی و مداوا مٶثر تر و شفابخش است.”
به گفتۀ وى اعتماد مريض بر داکتر معالج، سبب مى شود که مريض هدايات داکتر را عملى و موضوعات بسیار خصوصی و حساس زندگی خود را با داکتر شریک سازد.
وى گفت که افشا کردن موضوعات خصوصی وحساس مریض برای داکتر، سبب تشخیص و تجویز تداوی معقولتر مى گردد؛ زيرا ممکن است که موضوعات افشا شده، ارتباط نزدیک با مرض باشد.
همچنان داکتر فيض الله کاکر مى گويد که اعتماد مریض بر داکتر، اعتقاد و تلقین مریض را در ارتباط به اثرات دوا و تداوی، قویتر می سازد و اين امر سبب مى شود که تداوى اثرات مثبت داشته باشد.
موصوف مى گويد: “داکتر معالج، نباید حریص پول و اهداف نامشروع دیگری باشد، که این حرص او نه تنها اعتماد مریض را خدشه دار می سازد، بلکه بر قضاوت تشخیص خود داکتر نیز حرص و آز اثر گذاشته و به اصطلاح مردم، قضاوت اورا کور می سازد.”
فیض الله کاکر به تاکيد گفت که داکتر، باید با آرامش خاطر وسکون قلبی، مریض را ببیند و قرار حديث پيامبر بزرگوار اسلام حضرت محمد (ص) آرامش خاطر، از صداقت به وجود می آید.
همچنان داکتر احمد فريد انورى متخصص امراض روانى نيز گفت که برخورد درست داکتر با مريض، سطح تلقين پذيرى و اعتماد به نفس مريض را بلند مى برد و در شفاياب شدن مريض کمک مى کند.
موصوف گفت که داکتر بايد مهربان باشد و مهارت آنرا داشته باشد که چگونه مريض را در مورد بيمارى اش آگاه سازد؛ زيرا آگاه ساختن از بيمارى، حق مريض است.
اما به گفتۀ وى، آگاه ساختن مريض از چگونگى و عواقب بيمارى اش، به شيوه اىصورت گيرد که مريض نسبت به زندگى اش مايوس نشود.
به گفتۀ انورى، داکتر بايد در روش خود با مريض با در نظرداشت حالت مريض تصميم بگيرد.
قرار اظهارات موصوف، در بعضى حالات ايجاب مى کند که داکتر با مريض برخورد آمرانه، پدرانه و يا چون استاد داشته باشد؛ زيرا شمارى از مريضان به خصوص بيماران روانى، درصورت برخورد مهربان و صميمى داکتر، طبق هدايت داکتر عمل نمى کنند.
اين درحالى است که روز گذشته در اولين روز کنفرانس دورزۀ ملى ارتقاى اخلاق طبابت در کابل، بررعايت اخلاق طبابت تاکيد گرديد.
حامد کرزى رييس جمهور، ضمن تاکيد بر رعايت اخلاق طبابت گفت که درشمارى از شفاخانه هاى کشور، داکتران با مريضان روش درست ندارند و اخلاق طبابت را چون راز مريض را نگاه کردن، حرف مريض را شنيدن، با مريض وضعيت درست کردن وغيره رعايت نمى کنند.
موصوف، طبابت را رشتۀ خدمت به انسانيت دانسته گفت: کسى که داکتر مى شود، بايد بيشتر نسبت به ديگران ترحم و احساس خدمت داشته باشد.
داکتر عبيدالله عبيد وزير تحصيلات عالى، نيز در نشست ديروز بر رعايت اخلاق طبابت تاکيد نموده گفت که درحال حاضر، در پوهنتون طبى و پوهنځى هاى طب، براى محصلين اخلاق طبابت آموزش داده مى شود.
موصوف افزود که داکتر، بدون خودپسندى وغرور بايد به شکايت مريض گوش دهد و از برخورد آمرانه، توصيۀ معاينات و ادويۀ غيرضروى، تجويز تداوى هاى دوايى و جراحى غيرمستند اجتناب نمايد.
همچنان عبيد گفت که داکتران، بايد به سوالات مريض با حوصله مندى پاسخ دهند و درقسمت چگونگى تداوى، با مريض مشوره نمايند.
داکتر ثريا دليل وزير صحت عامه در اين نشست گفت که در کنفرانس دو روزۀ اخلاق طبابت، درمورد ٥ اصل مهم اخلاق طبابت (اصل اعتماد بين مريض وطبيب، مسلک گرايى، نرس بودن يک امتياز است، رازدارى ومحرميت، احترام متقابل بين مريض و پايوازان و داکتر)، بحث صورت مى گيرد.
موصوف افزود: “ما طبيبان، قابله ها، نرس ها، لابرانت ها وهمه کارمندان صحى، اخلاق طبابت را نه تنها منحيث مسووليت وظيفوى مى شناسيم، بلکه آنرا به حيث ارزش معنوى انکشاف مى دهيم و درسيستم صحى کشور، نهادينه مى کنيم.”
به گفتۀ دليل، پيشنهاداتى که دراين کنفرانس مطرح مى گردد، طى گزارشى در مجلس کابينه به رييس جمهور ارائه خواهد شد.
