کابل (پژواک،١٩حمل ٩٢): حکومت، درحالى از بحث و تبادل تجارب در مورد پلان ده ساله، جهت دسترسى به آب آشاميدنى صحى و مهارکردن آب هاى افغانستان خبر مى دهد که سالانه هزاران تن، به امراض انتانى مبتلا و تعداد زيادى از آنان، جان مى دهند.
محمد طارق “عصمتى” معين برنامه هاى وزارت احيا وانکشاف دهات ميگويد: نظر به مطالعاتى که صورت گرفته، صرف ٢٥ الى ٣٠ درصد مردم در چهل هزار قريه درسطح کشور، به آب آشاميدنى صحى دسترسى دارند.
وى به آژانس خبرى پژواک گفت که کمبود آب آشاميدنى بخصوص در جوزجان، فارياب، بادغيس، غور و برخى مناطق ولايات جنوب، جدى تر بوده و حتى سطح آب در اين ولايات ٢٥٠ متر پايين آمده است.
عصمتى، با ذکر اينکه آمار دقيق از شهرهايى که چند فيصد مردم به آب آشاميدنى صحى دسترسى دارند، وجود ندارد؛ اما تصريح کرد: “ما در شهرها درکنار کمبود آب آشاميدنى صحى، بامشکل ملوث شدن آب هاى سطحى نيز مواجه استيم، که اگر جلو آن گرفته نشود، با يک بحران جدى مواجه خواهيم شد.”
اين مقام وزارت احيا و انکشاف دهات که امروز در ورکشاپ دو روزه اى تحت نام (حفظ و نگهداری آب درسطح منازل) درکابل شرکت داشت، علاوه نمود که براساس آمارى که از دهات و قريه ها به اين وزارت مى رسد، سالانه هزاران تن از اثر آشاميدن آب غيرصحى مى ميرند.
به گفتۀ وى، در١١ سال گذشته حکومت در دهاتى که از ٣٠ سال قبل با مشکل آب مواجه بودند، از طريق برنامه هاى انکشاف دهات، چاه هاى عميق حفر کرده و آب آشاميدنى صحى را تهيه نموده است.
در اين ورکشاپ، مسوولان وزارت هاى انکشاف دهات، انرژى و آب، زراعت ومالدارى و صندوق وجهى ملل متحد براى اطفالUNECEF شرکت داشته و آنان درمورد چگونگى عملى شدن اين پلان و اينکه تا حال چه فعاليت هايى را دراين خصوص انجام داده اند؟ بحث و تبادل نظر کردند.
عصمتى گفت که برنامه ملى آب، از سوى ادارات ياد شده به پيش برده مى شود که براساس آن، در ده سال آينده پيرامون دسترسى بيشتر مردم به آب آشاميدنى صحى، اعمار زيربناها، بلند رفتن سطح آگاهى مردم درمورد چگونگى استفاده از آب ها و مهارکردن آب هاى افغانستان کار مى کنند.
اما وى مشخص نکرد که بعد از ده سال، چند فيصد مردم به آب آشاميدنى صحى دسترسى خواهند داشت.
در عين حال، داکتر توفيق مشال رييس طب وقايوى وزارت صحت عامه گفت که سالانه، هزاران تن به خصوص اطفال به علت دسترسى نداشتن به آب آشاميدنى صحى، به امراض انتانى چون اسهالات مصاب شده و تعداد زيادى از آنها که بيشتر شانرا اطفال تشکيل ميدهند، جان شان را از دست مى دهند.
مشال افزود که استفاده از آب آشاميدنى غيرصحى، سبب ايجاد امراضى چون محرقه، زردى، التهاب جگر و جلدى نيز شده مى تواند.
اما وى علاوه کرد که با تطبيق پلان ده ساله و دسترسى مردم به آب آشاميدنى صحى، رقم تلفات ازاثر آب آشاميدنى غيرصحى کاهش خواهد يافت.
وزارت انرژى وآب ميگويد که افغانستان، داراى ٧٥ ميليارد مترمکعب آب است، که مقدار کمى از آن استفاده مى شود و متباقى ضايع مى گردد.
مسوولان وزارت قبلاً گفته بودند که اين مقدار آب، ظرفيت توليد ٢٣ هزار ميگاوات برق را دارد.
به گفتۀ منبع، حدود هشت ميليون هکتار زمين قابل زراعت در افغانستان موجود است، که تنها بيش از ٥ ميليون هکتار آن آبيارى ميشود.
اين درحالى است که بيشتر آب هاى افغانستان، به کشورهاى همسايه سرازير مى گردد و کمتر از سى درصد مردم، به برق دسترسى دارند که هشتاد درصد آن، از کشورهاى خارجى وارد مى شود.
معين زيربناهاى وزارت احيا وانکشاف دهات، درحاليکه مى گفت ممکن است حکومت، جهت مهار کردن آب هاى کشور به چالش مواجه شود، افزود: “ما مى دانيم که به اين چالش ها مواجه خواهيم شد، آب حق ما است و اين حق ما را براساس قوانين بين المللى، کسى گرفته نمى تواند و کوشش ما جريان دارد که آب هاى خود را مهار کنيم.”
