کابل (پژواک،۱۰سرطان۹۲): درطرح اجنداى ملى که به مشورۀ نخبگان سياسى کشور گذاشته شد، برمهار بحران هاى موجود، دستيابى به صلح پايدار، ايجاد تفاهم بين الافغانى، ايجاد پروسۀ گفتمان ملى- مدنى، پروسۀ اعتمادسازى و ايجاد دولت ملى تاکيد گرديده است.
احمدولى مسعود رييس “بنياد شهيد احمدشاه مسعود” که نويسندۀ اين طرح است، طرح را داراى پنج مرحله خوانده ميگويد که آغاز آن، با راه اندازى ديالوگ بين الافغانى ميان نخبگان پيگيرى ميشود و ادامۀ آن، به گونۀ مسلسل و قدم به قدم، مسير خود را مى پيمايد.
وى که امروز در اولين نشست مشورتى نخبگان افغانستان در کابل صحبت ميکرد، گفت: “به دليل اينکه ما چگونه بتوانيم به صلح پايدار برسيم و به دليل اينکه چگونه ميشود که با ايجاد ديالوگ بين الافغانى و گفتمان ملى- مدنى افغانى، بتوانيم به يک نتيجۀ مثبت دست يابيم، به همين نسبت بود که ما يک طرح مداوم به نام اجنداى ملى ارائه نموديم که بسيارى از مردم از آن استقبال نموده اند.”
مسعود علاوه کرد که ميخواهند نشست هاى مشورتى را داير نمايند تا اين طرح غنى ترشود و اصلاحات به وجود آيد و به يک طرح و يک سند ملى ارتقا يابد.
رييس بنياد احمدشاه مسعود افزود که در نشست مشورتى ابتدايى امروز، نخبگان و سياسيون، نهادهاى مدنى، شخصيتهاى مستقل، زنان، مردان و جوانان نظريات و پيشنهادات شان را روى راه حل و شکستن اين بُن بست و مهارکردن بحران افغانستان، ارائه ميکنند تا افغانها به صلح پايدار دست يابند.
وى گفت: “ما ميخواهيم که طرح ها را از چهارچوب هاى قومى بيرون بکشيم و دريک سطح ملى و يک ديالوگ مستمر ملى، راه هايى را پيداکنيم که واقعاً به افغانستان مفيدباشد.”
مسعود تاکيد کرد: تازمانيکه افغانها بين خود به يک تفاهم نرسند ويک گفتمان ايجادنکنند، هيچ خارجى نميتواند که نسخه اى بخاطر مداواى مشکلات افغانستان ارائه کند.
بهترين راهکار اين است که خود افغانها در يک ديالوگ مستمر گردهم جمع شوند، يک ديالوگ و تفکر ملى را ايجاد کنند تا براساس همين راهکار، به آيندۀ افغانستان بتوانند راه معقول را ارائه نمايند.
وى علاوه کرد: “کليد صلح نه پيش امريکا، نه پيش پاکستان و نه پيش کشور ديگر خارجى است؛ بلکه کليدصلح، کليدى است که بين خود ما گم شده است و اگر آن را يافتيم، به صلح ميرسيم وکشور را آباد ميسازيم.”
در طرح اجنداى ملى، اصلاحات قانونی و تغييرات بنيادی در ساختار قدرت، تقويت احزاب سياسی و نهادهای مدنی، برگزاری انتخابات آزاد و شفاف و همچنان اصلاحات اساسی در ميکانيزم انتخابات، از موارد مهم آن بوده، که به عنوان ريفورم سياسی مورد بحث قرار گرفته است.
در اين طرح، بر تغيير ساختار نظام از شکل رياستی به شکل وحدت ملى تاکيد گرديده و گفته شده است که حکومت وحدت ملى درکشورها، زمانى ايجاد ميگردد که حکومت توانايى ادارۀ اوضاع را نداشته و کشور درحالت اضطرارى به سر برد، روبه روشدن يک کشور باشرايط جنگ نيز از جمله حالاتى است که حکومتها را وادار به فراخوانى همه نيروهاى ملى، مردمى و تاثيرگذار ميکند.
هرچندکه نحوۀ ايجادحکومت وحدت ملى، باتوجه به ساختارنظام ها (رياستى و پارلمانى) متفاوت است، درسيستم پارلمانى براساس قدرت هرحزب درپارلمان تصميم گيرى هاى کشورى و اجرايى سهم داده ميشود؛ اما درنظام رياستى نيز حکومت با دعوت از نيروهاى مطرح ملى، حکومت وحدت ملى را تشکيل ميدهد تا تصميم گيرى درقبال مسايل حاد و مهم کشورى به يک امرجمعى عملى و قابل اعتماد مبدل گردد.
در بخش ايجاد ديالوگ بين الافغانى و گفتمان ملى مدنى گفته شده که فقط همديگر پذيرى و همگرايى، داشتن ديدگاه هاى روشن وعزم قوى و برنامه ريزى گسترده در محور خواست عدالت براى همه است که گذار به يک افغانستان جديد با تعريف و مولفه هاى نو و ارزشهاى انسانى، حيات سياسى را زمينه سازى خواهدکرد.
دراين طرح، تذکر رفته که اگر تلاشها براى عقبگرد کشور به گذشته با تمايلات آزمندانۀ شخصى، قومى وگروهى ادامه يابد، شکى باقى نميگذارد که افغانستان بارديگر به ناکامى کشانيده خواهدشد؛ امانقطه عطف اين است که ناکامى اين مرحله و دراين مقطع تاريخ، کشور را به سقوط مواجه خواهد نمود.
نويسنده دراين طرح گفته است: “براى رفع بحران هاى موجود درکشور، مبناى تمام فعاليتها و برنامه هاى ما بايد برمحور ساماندهى انديشه و باور مشترک راجع به شکل زندگى و آينده سياسى کشور و سرنوشت مردم باشد. در پرتو اين آموزه است که ميتوان اختلافات فرقه اى و نژادى و تعصب آميز را کنارگذاشته و يک قدرت تاثيرگذار اجتماعى براى پى ريزى خانۀ مشترک آينده را به وجود آورد.”
شمارى از نمايندگان مردم درشوراى ملى، نمايندگان احزاب سياسى، جامعه مدنى وشخصيتهاى سياسى که درنخستين نشست مشورتى اجنداى ملى شرکت کرده بودند، اين اجندا را در شرايط فعلى، يک ضرورت مبرم دانسته، بر منسجم شدن نخبگان سياسى بخاطر دريافت راه حل براى مشکلات کشور از طريق گفتگوها تاکيد نمودند.
سيما سمر رييس کميسيون مستقل حقوق بشر افغانستان، دراين نشست گفت که درهمچو نشست ها و اجنداهاى ملى، اگر اصل حقوق بشرى و برابرى و ارزشهاى کرامت انسانى محورقرار بگيرد، همۀ مسايل و مخالفتهاى زبانى و قومى حل ميشود.
وى نيز بر حل مشکلات از راه گفتگو تاکيد نمود و افزود: “به عوض اينکه ما مسايل را با تفنگ و خشونت حل ميکنيم، بايد از طريق گفتگوها حل شود؛ اما در صورتى که به گفته هاى خود عمل کنيم.”
خانم سمر، اجنداى ملى را در شرايط امروزى، يک نياز ملى دانسته؛ اما گفت که يکى از مسايلى که بايد با ن برخورد شود، اين است که از واقعيتهاى افغانستان انکار نشود و به آن اعتراف شود و بايد همگرايى و تحمل پذيرى به ميان آيد.
رييس کميسيون مستقل حقوق بشر افغانستان، پيشنهاد نمود که اينگونه نشست ها، ادامه يابد تا يک راه حل واقعى براى مشکلات افغانستان دريافت گردد.
