کابل (پژواک،۲٦حمل۹۳): با آنکه نوعیت معادن موجود در درۀ غوربند معلوم نیست؛ اما از قاچاق و کندنکاری خودسر در یک معدن ناشناخته شده درۀ چیلان غوربند، گزارش شده است.
احمد سعید صدیقی ولسوال سیاه گرد درۀ غوربند، در صحبت با آژانس خبری پژواک پذيرفت که از حدود یک سال قبل، راپورهايى را در مورد استخراج غيرفنى و قاچاق در يک معدن اين ولسوالى دريافت کرده اند.
ولسوال سیاه گرد افزود: “چند بار به ما از منطقه احوال رسید که چنین کاری صورت می گیرد؛ اما تاکنون به این ارتباط نه کسی دستگیر شده و نه کارمند دولت، حین انتقال مواد دیده شده است.”
اما باشندگان ولسوالى سياه گرد ميگويند که دراکثرمناطق دره غوربند، معادن موجود ميباشد که برخى آنها طورغیرقانونی استخراج شده و قاچاق می شوند.
باشندگان درۀ چيلان اين ولسوالى مدعى اند که در مناطق مربوط به اين دره؛ مخالفین مسلح حضور دارند و مناطق متذکره از تسلط و کنترول دولت خارج میباشند که این موضوع، خود زمینه قاچاق معادن را فراهم ساخته است.
درۀ غوربند که شامل ولسوالى هاى شيخ على، سياگرد، سرخ پارسا و شينوارى ميباشد، یکی از مناطق ناامن ولایت پروان بوده که برخى اوقات، از فعالیت مخالفین مسلح دولت دراين دره گزارش شده است.
قدرت الله یکتن از باشندگان ولسوالی سیاه گرد گفت که در معدن نا شناخته شدۀ این ولسوالی، ٢٠ تا ٣٠ تن مخفیانه کار نموده و مواد را از معدن استخراج و قاچاق می کنند.
وی با بيان اينکه از استخراج اين معدن دوسال ميگذرد، به پژواک گفت: “افراد ناشناس خارجی در منطقه ما حضور دارند که مواد استخراج شدۀ اين معدن را قاچاق ميکنند.”
عبدالمحمدعزیز باشندۀ درۀ غوربند و استاد پوهنځی ساینس پوهنتون کابل گفت که در درۀ چیلان ولسوالوالى سياه گرد؛ معادن مختلف چون سپتینیم(سُرمه)، یورانیم و لیتیم و جود دارد.
وى تاييد کرد که اين معادن، از سوى اشخاص غیرمسوول به شکل غیرتخنیکی و غیرقانونی استخراج شده و قاچاق میشوند.
وی معادن را جزء دارايى مردم و دولت عنوان کرده گفت: “متأسفانه اموال مردم تاراج شده میرود.”
افزون بران، وى افزود که در درۀ فرنجل غوربند نیز معدن کاربیت وجود دارد که آنهم یک ماده قیمتی بوده و از طرف افراد غیرمسوول قاچاق میشود.
همچنان روزنامه محور چاپ کابل، بتاریخ ٦ حمل سال جاری، ازقول مردمان محل گزارش داد که يکتعداد اتباع پاکستانی به کمک مخالفین مسلح دولت، از مدت یک ونیم ماه به اینسو در یکی از کوه هاى دره چیلان ولسوالی سیاه گرد، مشغول کندن کاری ميباشند.
این روزنامه درادامه افزوده بود که این تیم بیست نفری از اتباع پاکستان، برعلاوه وسایل مورد نیاز تخنیکی، یک تیم انجنیری را نیز با خود دارد که پنهان از چشم مردم به استخراج مواد از این کوه می پردازند و مواد استخراج شده را از راه های نامعلوم به بیرون از منطقه انتقال می دهند.
روزنامه، از قول يک خبرنگارمحلی گفته است که این افراد، دريکى از کوه هاى ولسوالی سیاه گرد، وسیلۀ مخصوص را بالاى سنگها ميگذارند و بعداً در محلات معینی به کندنکاری می پردازند.
محمد سعید صدیقی ولسوال سیاه گرد نيز تایید کرد که به اساس راپورهای دست داشته، افرادى که دراین معدن مصروف کندنکاری خودسراند، یشتر اتباع کشورهای بیگانه و از جمله پاکستانی ها ميباشند.
صديقى به پژواک گفت که اين افراد، با زبان و رسم و رواج مردم محل، آشنایی ندارند.
اما مل پاسوال خلیل الله ضیایی قوماندان امنیه ولایت پروان، در صحبت با آژانس خبری پژواک از موجوديت معدن در دره چیلان سیاه گرد، اظهاربى خبرى کرد.
وى موجودیت اتباع پاکستانی دخیل در کندنکاری را دراين دره، نه رد ونه هم تايید کرد.
درعین حال، انجنیرعبدالاحد رئیس معادن ولایت پروان، به پژواک گفت که در درۀغوربند، مواد معدنى بسیارقيمتى وجود ندارد که ارزش استخراج و انتقال را دارا باشد.
اما با آنهم رييس معادن پروان گفت که تحقيقات وجستجوى آنها دراين ساحات ادامه دارد؛ درصورتى که مواد باارزشى را تشخيص دادند، آنرا حفظ نموده و جلو استخراج غيرفنى آنرا خواهند گرفت.
اين منبع رئیس معادن ولایت پروان گفت که در درۀ غوربند اکثر معادن مس، سرب و جست وجود دارد که استخراج و قاچاق خودسر آن، برای افراد خيلى گران تمام ميشود.
اين درحاليست که مسوولين رياست معادن ولايت پروان، قبلاً به پژواک گفته بودند که معادن زیادی چون سُرب، جست، زغال سنگ و باریت در ولسوالى سياه گرد درۀ غوربند؛ و چهار معدن ديگر (مس، آهن، کرومايت و سنگ تراورتین) در ولسوالى سرخ پارسای اين دره، وجود دارد.
رئیس معادن پروان، در مورد استخراج خودسر معدن درۀ چیلان گفت که تحقیقاتى را پیرامون موضوع آغاز کرده و افرادى را موظف ساخته اند تا بعد از نمونه گيرى مواد اين معدن و تحقيقات بالاى آن، معلومات را با آنها شريک سازند.
اما ولسوال سياه گرد گفت که درۀ چیلان از کنترول دولت خارج است، که این خود مانع رسیدگی به این منطقه میشود.
موصوف خاطرنشان کرد که جلو استخراج معدن دره “وازغر” را که داراى یک نوع سنگ مخصو ص ميباشد، گرفته اند.
وى گفت: “افراد را نگذاشتيم که ديگر، خودسرانه سنگ اين معدن را استخراج وقاچاق نمايد.”
ولسوال، در مورد خاصيت سنگ اين معدن معلومات ارايه نکرد.
اين منبع در ادامه افزود که کمبود نيروهاى پوليس در ولسوالى سياه گرد، سبب شده تا کنترول دولت بالاى اين مناطق کمتر باشد و زمينۀ استخراج غيرفنى معادن را دراين ولسوالى فراهم سازد.
وى علاوه کرد: “در داخل دره چیلان، اصلاً پوسته امنیتی وجود ندارد و چند پوسته که وجود دارد، در مسیر سرک و در اطراف ولسوالی است که میتواند صرف ولسوالی را محافظت کند و درۀ چیلان، کاملاً تحت کنترول طالبان میباشد.”
اما صدیق احمدعثمانی نماینده مردم پروان در ولسی جرگه، گفته هاى ولسوال سیاه گرد درخصوص عدم کنترول دولت در درۀ چيلان را رد کرد.
این نماینده مردم پروان گفت که در چهار اطراف درۀ چیلان، دولت تسلط دارد و کاملاً در دست مخالفین مسلح قرار ندارد.
وی در ادامه افزود که تسلط مخالفین هم در منطقه، به گونۀ اى نیست که معادن را استخراج کنند؛ هرگاه چنین چیزی وجود داشته باشد و قاچاق صورت گیرد، امکان دارد افراد غیرمسوول باشند.
اما این نمايندۀ شوراى ملى، از شخص معین و یا گروه مشخص در این رابطه نام نگرفت.
از جانب دیگر؛ درحالیکه رئیس معادن ولایت پروان، ولسوال سیاه گرد و مردم منطقه، از نوعیت دقیق معدن موجود در درۀ چیلان اظهار بى خبرى می کنند؛ اما روزنامۀ محور از قول یک خبرنگار محلی گفته است که گمان میرود این معدن، لیتیم یا یورانیم باشد.
اين خبرنگار محلى همچنان گفته است که آبى که از این کوه ها، به پایین دره سرازیر می شود، زنگ زده و غیرقابل استفاده است.
