زرنج (پژواک،٣٠ اسد ٩٣): تعداد جوانانى که از طريق ولايت نيمروز به ايران مى روند، درحالى دوبرابر شده که برخى جوانان، چند بار از آن کشور اخراج گرديده و حتى پول رفتن به ولايت مربوطۀ خود را ندارند.
نيمروز، با ايران ٢٣٠ کيلو متر و با پاکستان ١٨٥ کيلومتر سرحد دارد.
مسوولان محلى ميگويند که جوانان از ولايات مختلف، به نيمروز آمده و بعداً توسط قاچاقبران به ايران انتقال داده مى شوند.
محمد اکبر چخانسورى رييس عودت مهاجرين نيمروز ميگويد که سال گذشته روزانه ٣٥٠ تن از طريق اين ولايت به ايران مى رفتند؛ اما اکنون تعداد آنها روزانه به٥٠٠ تا ٦٠٠ تن رسيده است.
وى به آژانس خبرى پژواک گفت که ايران سرحدات خود را تحکيم نموده؛ اما سرحدات پاکستان باز است و اکثر جوانان از طريق پاکستان به ايران برده مى شوند.
چخانسورى علاوه کرد که ١٠ درصد آنها باشندگان نيمروز و بقيه از ولايات ديگر به شمول ولايات شمال هستند.
رييس عودت مهاجرين نيمروز افزود که در عين حال، روزانه تا ٤٠٠ جوان از ايران وارد نيمروز مى گردند که ٦٠ درصد آنها از محل کار و يا در راه رفتن به ايران دستگير و رد مرز مى شوند و ٤٠ درصد ديگر به شکل داوطلبانه به کشور عودت مى کنند.
جوانانى هم وجود دارند که چند بار از ايران اخراج گرديده و شب ها و روزها را در اردوگاه هاى آن کشور با تحمل مشقات و تکاليف زياد گذرانده اند.
حضرت گل باشندۀ ولايت تخار گفت که اين سومين بارى است که از ايران اخراج مى گردد. بار اول يک و نيم سال قبل، بار دوم هشت ماه قبل و بار سوم، سه هفته قبل بود که يکماه در ايران کار کرد و سپس اخراج گرديد.
وى گفت که تازه عروسى نموده و هشتصد هزار افغانى از درک مصارف عروسى قرضدار است و به همين علت، به ايران رفت تا قرض را ادا نمايد.
اين جوان علاوه کرد که قاچاقبر، آنها را از نيمروز به پاکستان و بعداً به ايران برده و زمانى که نزديک پوستۀ سرحدى ايران رسيدند، آنها را پياده نمود و دو کيلو متر پياده از عقب پوسته و با ترس و هراس منزل نمودند که دستگير و رد مرز نشوند.
حضرت گل افزود که در کرج تهران در داخل باغ کار مى کردند که پوليس آنها را گرفت و دو شب و روز در اردوگاه (کمپ) و رامين تهران و شش شبانه روز، در تل سياه مشهد نگهدارى مى شدند.
وى گفت: “مه با پانزده نفر در يک اتاق تنگ به سر مى برديم، نان وآب درست نمى دادند، گرمى بيداد ميکرد و حفظ الصحه هم خراب بود.”
اين جوان که شب را در مسجد شهر زرنج مرکز نيمروز سپرى مى کند، افزود که پول ندارد که به تخار بر گردد و يا دوباره به ايران برود؛ حيران است که چه کند؟ اگر به ولايت خود برود، قرض عروسى را چطور پيدا کند و اگر به ايران برود، بازهم رد مرز خواهد شد.
تامين نفقه براى خانواده نيز سبب مى شود که جوانان براى کار به کشورهاى همسايه بروند.
نوراحمد باشندۀ شهر هرات که مجرد است و هفت عضو خانواده، به شمول پدر معلول و چهار خواهر و برادر کوچک دارد، گفت که در هرات کار نيست و مجبور بود که به ايران براى کار و پيدا کردن پول برود.
وى افزود که قاچاقبر، وى را در بدل دو هزار افغانى از هرات تا نيمروز و از طريق منطقۀ چاهگى پاکستان، در بدل ١٠ هزار افغانى ديگر به کرمان ايران بُرد؛ اما وقتى که داخل اتاق شدند، پوليس وى را با هشت جوان ديگر دستگير کرده و رد مرز نمود.
اين جوان گفت که دو روز است که رد مرز شده وحالا در داخل شهر زرنج، قوطى و کاغذ ها را از کثافات جمع نموده و مى فروشد.
نوراحمد افزود: “اگر به هرات برگردم، کار نيس و حيران هستم که چطور نفقۀ خانواده را پيدا کنم و اگه به ايران بروم، پول ندارم و باز هم رد مرز ميشم.”
از سوى ديگر، شمارى از جوانان در ايران به مواد مخدر معتاد شده و به حيث باردوش خانواده و جامعه بر مى گردند و يا بر گردانده مى شوند.
اميد يکتن از جوانان باشندۀ شهر زرنج گفت: “چهار ماه پيش به ايران رفتم و در کرج تهران اتاق گرفتم، يک شب دندانم درد کرد، رفقايم گفتند که ترياک بخورم؛ همان بود که معتاد شدم.”
وى که فارغ صنف دوازدهم است، افزود که هم اتاقى هايش به ترياک معتاد بودند و وى را نيز معتاد ساختند. هفتۀ گذشته با ١٠ تن ديگر در بازار تهران دستگير شده و پس از سپرى کردن هفت شبانه روز در اردوگاه هاى تهران و تل سياه، رد مرز شده است.
اين جوان علاوه کرد که يک ميليون تومان ايرانى، معادل حدود ٢٠ هزار افغانى از درک کار در پاليز تربوز، نزد صاحب آن باقى مانده و نتوانستند وسايل و لباس هاى شانرا از اتاق نيز بگيرند.
اميد گفت: “وقتى به خانه نزد پدر و مادر و خواهر و برادرم رفتم، گفتند که تو معتاد شده اى و در خانه جايى ندارى!”
وى علاوه کرد که اکنون با شمارى از معتادان ديگر، در عقب مسجد جامع شهر زرنج مى خوابد و زندگى فلاکت بار و بى سرنوشتى را سپرى مى نمايد و مجبور است که بخاطر به دست آوردن موادمخدر، موادغذايى و اشياى دکان ها را سرقت نموده و يا کيسه برى کند.
تعداد معتادان در نيمروز، حدود ١٠ هزار تن تخمين زده شده که اکثر آنها در ايران معتاد گرديده اند.
عبدالقيوم نظرى رييس کار و امور اجتماعى نيمروز، علت افزايش رفتن جوانان به ايران را نبود کار و شهرک صنعتى و پروژه هاى بازسازى عنوان کرده، گفت: “بعضى جوانان از رفتن به ايران تصوير رويايى دارند و فکر مى کنند که در ايران زندگى بهتر مى داشته باشند، حال آنکه يا به مقصد نمى رسند و اگر به مقصد برسند، معتاد به موادمخدر مى گردند و يا رد مرز شده و باردوش جامعه مى شوند.”
وى علاوه کرد که آنها برنامه هاى آموزشى فنى و حرفوى را براى جوانان در نيمروز، روى دست گرفته اند و در دو سال اخير ١٦٠ تن را آموزش داده اند تا از ميزان بيکارى کاسته شود.
رييس کار و امور اجتماعى گفت که از چهار سال بدينسو، تفاهمنامه اى را با کميتۀ امداد خمينى ايران در زرنج نيز عقد نموده اند، که سالانه ٥٠٠ جوان در بخش هاى نلدوانى، برق کشى و ميخانيکى آموزش مى بينند که اين، يک رقم درشت است که از رفتن جوانان به ايران جلوگيرى مى کند.
وزارت مهاجرين و عودت کنندگان ميگويد که کمتر از يک ميليون افغان، در ايران مدرک اقامت دارند؛ اما يک ميليون و ٤٠٠ هزار افغان ديگر، فاقد مدرک مى باشند.
ايران همواره گفته است که مهاجرينى را که داراى برگۀ (سند اقامت) هستند، اخراج نمى کند؛ اما کسانى که به طور غيرقانونى وارد مى شوند و سند اقامت نمى داشته باشند؛ يا داوطلبانه به افغانستان بر مى گردند و يا اخراج مى شوند.
اين درحالى است که بيکارى به عنوان یک چالش بزرگ دامنگيرجوانان در سطح کشور بوده و حتى زمينۀ جذب جوانان تحصیلکرده که ازپوهنتون ها فارغ ميگردند، در ادارات دولتی خیلی کم است و به علت فساد درادارات دولتی، نمیتوانند به کار دست یابند و ناگزير ميشوند که راهى کشورهاى بيگانه گردند.
آمار اتحاديه ملى جوانان افغانستان نشان ميدهد که سالانه حدود١٢٠هزارجوان درسراسر کشور، ازبيکارى رنج ميبرند و شمارى از آنها براى کار به کشورهاى همسايه ميروند.
اتحادیۀ ملی کارگران ميگويد که حدود ١٦ میلیون افراد واجد شرایط کار در کشور وجود دارند، که از آن جمله سه میلیون شان مصروف کار بوده و ١٣ ميليون ديگر بيکار و یا هم به طور روزمزد با درآمد کم کار میکنند.
براساس راپورى که از بانک جهانى به دست آمده است، ازسال ٢٠١١ ميلادى بدينسو، سالانه ١٨٠ هزار جوان واجد شرايط کار در افغانستان، وارد جامعه ميشود؛ اما ازين جمله ٦٠ هزار آن به کار گماشته شده و١٢٠هزار تن ديگر بيکار باقى ميمانند.
اما وزارت کار و امور اجتماعی، افراد بيکار را در حدود چهار ميليون نفر خوانده، ميگويد که احصائیه هايی که در افغانستان صورت می گیرد، کاملاً دقیق نيست.
