کابل (پژواک، ۲۱ قوس ۹۶): یافتههای پژواک نشان میدهد که هزاران جریب زمین دولتی برای اجرای پروژههای توسعوی و همچنان قبرستان شرق پایتخت، غصب شده و برخی افراد زورمند به ویژه شماری از نمایندگان شورای ملی، از متهمان اصلی قضیه هستند.
زمینهای غصب شده مربوط به ولسوالی بگرامی است که از سوی دولت در سال ۱۳۴۹ به سه قطعه مشخص تقسیم شده بود. یکی از این قطعات که در منطقه گوسفند دره است، حدود ۹ هزار جریب زمین است و برای ساخت شهرکهای رهایشی، مراکز تحصیلی و صنعتی در نظر گرفته شده بود.
گوسفند دره
این سه قطعه زمین دولتی در مجموع حدود ۴۵ هزار جریب زمین است که به «زمینهای کادستری» و به نامهای مختلف نام گذاری شده است، که یک قطعه آن در ساحه گوسفند دره بخاطر اینکه برای اجرای پروژههای بزرگ در نظر گرفته شده بود، بیشتر از دو قطعه دیگر مورد توجه غاصبان زمین بوده است.
منابع مطلع حکومتی که با پژواک صبحت کرده اند، میگویند که اطلاعات آنها در مورد غصب زمین بیشتر در مورد گوسفند دره است؛ اما تاکید میکنند که غصب زمین در دو قطعه دیگر نیز گسترده بوده است.
گوسفند دره، یک قریه دورافتاده ولسوالی بگرامی است که در ۲۰ کیلومتری شرق کابل قرار دارد.
وسعت ساحه غصب شده در گوسفند دره
احمد شفیع سوله مل، ولسوال بگرامی، به آژانس خبری پژواک گفت که حکومت در سال ۱۳۸۹ بر اساس فیصله دولت سابق، تصمیم گرفت که در زمینهای گوسفند دره، شهرکهای معلمین، مهاجرین، انستیتيوت ملی معادن، شهرک صنعتی و قبرستان عمومی برای باشندگان شرق کابل احداث کند.
وی گفت که این زمینها از آن زمان به بعد، اهمیت اقتصادی پیدا کرد و تا اکنون بیش از ۸۰ درصد از مجموع ۸۹۴۹ جریب زمین این منطقه، غصب شده است.
ولسوال افزود: «قسمتی از این زمینها از سوی آن عده هموطنان ما که از نقاط مختلف به اثر جنگها بیجا شدهاند، مورد غصب قرار گرفته و این افراد خودسرانه خانه اعمار کردهاند؛ اما قسمت زیاد آن توسط زورمندان غصب شده است.»
تايید دولتی بودن زمینهای گوسفند دره از سوی اداره مستقل اراضی و ولایت کابل
غلام حسین رحمانی، سخنگوی اداره مستقل اراضی به پژواک گفت که در سال ۱۳۴۹ زمینهای دولتی در شرق کابل سروی شد و به سه قطعه جداگانه(۱۴۲۱، ۱۴۲۲ و ۱۴۲۶) تقسیم شد و سپس در سال ۱۳۸۹ حکومت تصمیم گرفت در قطعه ۱۴۲۶گوسفند دره، برنامههای توسعه یی روی دست بگیرد.
وی گفت که طبق این تصمیم، دو هزار جریب برای احداث شهرک مهاجرین، دو هزار جریب برای شهرک معلمین، دو هزار برای ساخت شهرک صنعتی، ۵۰۰ جریب بخاطر انستیتيوت معادن، و حدود ۲۵۰ جریب زمین برای قبرستان عمومی شرق کابل اختصاص یافت و هدایت داده شد تا نقشههای مربوط به آنها تهیه شود.
اما سخنگوی اداره مستقل اراضی گفت: «متاسفانه زمینهای گوسفند دره و اطراف آن؛ از سوی عناصر مفسد، زورگو، افراد مسلح غیر مسوول و دارندگان پول سیاه غصب شده است.»
وی افزود: «بر اساس فرمان ۴۵ ریاست جمهوری که یک کاپی آن را به وزارت امور داخله، قوماندانی زون ۱۰۱ آسمایی، اداره اراضی وبرخی ادارات دیگر فرستاده است، به صراحت آمده است که باید جلو غصب بیشتر این زمینها گرفته شود و دوباره تحت ملکیت دولت قرار بگیرند؛ اما تا اکنون در این زمینه اقدام نشده است.»
سخنگوی اداره مستقل اراضی بدون اینکه از این زورمندان نام ببرد، گفت که این افراد شامل متنفذین محلی و تعدادی از نمایندگان شورای ملی میباشند که مصوونیت قضایی دارند.
محمد یعقوب حیدری والی کابل گفت که برخی افراد از جمله وکلای پارلمان، به نام مهاجرین زمین های دولتی را در این ساحه غصب کرده و آن را به مهاجرین فروخته اند.
به گفته وی، در گوسفند دره بیش از هشت هزار جریب زمین غصب شده است و حتی مهاجرین برگشت کرده به کشور، در آن جا اقدام به ساخت خانه و مکتب کرده اند.
متهمان اصلی غصب زمین
یک منبع در اداره مستقل اراضی که خواست نامش فاش نشود گفت که متهمان اصلی غصب زمین در این منطقه؛ شامل الله گل مجاهد نماینده مردم کابل، شیرعلی احمدزی نماینده کوچیها و اکبر ستانکزی نماینده مردم لوگر در ولسی جرگه، و حاجی منجی برادر شیرعلی احمدزی میباشند.
به گفته وی، این افراد به شکل علنی و پشت پرده در غصب زمینهای گوسفند دره دخیل هستند.
این منبع خاطر نشان کرد که حکومت چندین بار تلاش کرد تا زمینهای غصب شده را باز پس بگیرد؛ اما به دلیل برخورد مسلحانه باشندگان محل، این طرح عملی نشد.
به گفته این کارمند اداره مستقل اراضی؛ افزون بر دخیل بودن این افراد در غصب زمینهای گوسفند دره، بخشهایی از دو قطعه مشخص شدۀ دیگر نیز توسط شماری از این زورمندان غصب شده است که از آن جمله، ملا تره خیل، نماینده کوچیها در ولسی جرگه حدود ۳۵ هزار جریب زمین را در قطعه ۱۴۲۱ و ۱۴۲۲ غصب و با استفاده از اسناد «جعلی» شهرکی را به نام «سناتور جنت گل خان» ساخته است.
وی گفت: «رئیس جمهور (کرزی) در حکمی، به شاروالی کابل هدایت داده بود در ساحه بت خاک (ولسوالی بگرامی) برای کوچیهاى مهاجر که به کشور بر میگردند، یک نمره زمین رهایشی بدهد و ملا تره خیل از همین حکم رئیس جمهور، سوء استفاده کرده و بیش از ۳۴ هزار جریب زمین را در گوسنفد دره غصب کرده است.»
این کارمند اداره اراضی تصریح کرد که الله گل مجاهد دیگر نماینده ولسی جرگه نیز به نوعی در این قضایا دخیل است. وی گفت: «هرگاه موضوع استرداد زمینهای دولتی در این ساحه مطرح شود، الله گل مجاهد پایش را در میان میگذارد و میگوید که مردم گوسفند دره، موکلینش هستند و بخاطر دفاع از حق موکلینش، اجازه نمیدهد زمینها را کسی از نزدشان پس بگیرد.»
نظر نمایندگان نهادهایی که زمین به آنها اختصاص داده شده است
عبدالجبار صافی، معاون انجمن صنایع افغانستان میگوید در سال ١٣۹۲، حکومت در مورد احداث شهرک صنعتی در گوسنفد دره، با صنعت کاران به توافق رسید.
وی گفت: «پس تصمیم حکومت مبنی بر اختصاص دو هزار جریب زمین به صنعت کاران در این ساحه، با جمعی از صنعت کاران و مسوولان برخی ادارات به این ساحه رفتیم؛ اما متوجه شدیم که از جانب اشخاص غیرمسوول غصب شده و کار در آنجا جریان دارد.»
صافی افزود: «درهمان زمان مکتوبی را به ریاست جمهوری، وزارت تجارت و صنایع و ولایت کابل فرستادیم و نگرانی خود را در مورد غصب زمینهای گوسفند دره که تازه آغاز شده بود، ارایه کردیم و حتی کنفرانس مطبوعاتی گرفتیم؛ اما حکومت مسوولیت خود را ادا نکرد.»
معاون انجمن صنایع خاطر نشان کرد که چنانچه این زمین به دسترس صنعت کاران قرار میگرفت، زمینه برای ساخت بیش از ۸۰۰ کارخانه فراهم میشد و ۵۰ هزار تن مشغول به کار میشدند.
وزارت امور مهاجرین
یک مقام وزارت امور مهاجرین گفت که این وزارت در نظر داشت در دو هزار جریب زمینی که به این وزارت در گوسفند دره تعلق گرفته است، شهرکی بسازد و شرایط را برای ساخت سرپناه برای صدها خانوادۀ مهاجر فراهم سازد؛ اما در حال حاضر اجرای این برنامه به دلیل غصب زمین های این ساحه، امکان ندارد.
وزارت تحصیلات عالی
یک تن از مسوولان وزارت تحصیلات عالی گفت که این وزارت میخواهد طرح ساخت انستیتيوت ملی معادن افغانستان را به کمک مالی هندوستان در ساحه یی به وسعت ۵۰۰ جریب عملی سازد؛ اما این برنامه به دلیل غصب زمین آن در گوسفند دره، با مشکل مواجه شده است.
شاروالی و طرح ساخت قبرستان شرق کابل
جلیل سلطانی سخنگوی شاروالی کابل گفت که قرار بود قبرستان عمومی شرق کابل، در زمینی به وسعت ۲۵۴ جریب در گوسفند دره ساخته شود و حتی قرارداد ساخت دیوار احاطه آن، با یک شرکت امضاء شد؛ اما این طرح به دلیل ممانعت زورمندان و مافیای زمین عملی نشده است.
صفی الله عبدی رئیس ناحیه دوازدهم شهر کابل گفت: «این زمین بر اساس پیشنهاد باشندگان ارزان قیمت که یک ساحه رهایشی بزرگ به حساب میآید، به قبرستان اختصاص یافته بود؛ اما متاسفانه افراد زورمند مانع کار شاروالی شدند و شرکت قرارداد کنندۀ دیوار احاطه قبرستان را تهدید کردند و این شرکت مجبور شد کارش را توقف دهد.»
نظر نماینده مردم محل در مورد ساحه اختصاص داده شده به قبرستان عمومی
محمد زمان یکی از وکلای ناحیه دوازدهم، به نمایندگی از مردم این ناحیه گفت: «خبر شدیم که زمین برای قبرستان این ناحیه از سوی زورمندان غصب شده است و حکومت نیز تا اکنون نتوانسته است آن را پس بگیرد.»
وی افزود: «هرگاه حکومت قادر نیست که زمین قبرستان مردم را از چنگال مافیای زمین نجات دهد، باید ساحه دیگر را برای قبرستان مشخص بسازد؛ تا مشکلات مردم بخاطر نداشتن قبرستان حل شود.»
واکنش متهمان اصلی غصب زمین؛
الله گل مجاهد
الله گل مجاهد، نماینده مردم کابل در ولسی جرگه نیز با رد اتهام دخیل بودنش در غصب زمین در گوسفند دره گفت که این موضوع، «توطئه» برای «بدنام سازی»اش است.
وی مدعی شد که تعدادی از مقامهای ارشد حکومتی، در غصب این زمینها دخیل هستند و حکومت به دلیل ناتوانیاش نتوانسته است جلو این روند را بگیرد.
مجاهد افزود: مردم گوسفنددره، باشندگان اصلی ولایت کابل هستند و برای من در انتخابات رای دادهاند و من خدمت گذارشان هستم. «
با وصف این، مجاهد افزود: « اگر کسی و یا دولت در مورد این زمینها ادعای مالکیت دارند، به اداره قضایا عارض شوند و هر فیصله یی که در مورد آن شد، باید عملی شود. »
اما شیرعلی احمدزی، و حاجی منجی احمدزی دو تن دیگر از متهمان اصلی غصب زمین در گوسفند دره، حاضر نشدند با پژواک در این زمینه گفتگو کنند و امکان ارتباط تيليفونی با اکبر ستانکزی نماینده مردم لوگر در ولسی جرگه نیز فراهم نشد.
ملا تره خیل
ملا تره خیل محمدی نماینده کوچیها در ولسی جرگه، در واکنش به متهم شدن خود به غصب زمین در اطراف گوسفند دره( قطعه های ۱۴۲۱ و ۱۴۲۲ ) گفت: «شهرک سناتور جنت گل خان، بر اساس حکم رئیس جمهور و پیشنهاد شاروالی کابل، بخاطر کوچیها میباشد و این شهرک تمام معیارهای قانونی را طی کرده است و در بدل هر جریب آن (حدود ۳۵ هزار جریب زمین) ۳۰ هزار افغانی به شاروالی پول داده ایم.»
وی افزود: «کسانی که ادعا دارند این زمین غصب شده، بیایند با اسناد و مدارک ادعای خود را ثابت کنند؛ این فقط تبلیغات است که برخی حلقات علیه من میکنند؛ اما من جوابگوی هر متر زمین این شهرک هستم و این یک پروژه قانونی است.»
ملاتره خیل گفت تا اکنون۲۲۰ هزار خانه، ۳۷۳ باب مسجد و ۲۱ مکتب در این شهرک برای کوچیهایی که از مهاجرت برگشتهاند، ساخته شده است.
ادامه روند غصب زمین و فروش آن بدون قباله رسمی
درحالیکه بخشهای مشخص وسیعی از این ساحه غصب شده و افراد زورمند از جمله برخی نمایندگان ولسی جرگه متهم شدهاند که در غصب آن دخیل هستند، مردم محل میگویند که فروش این زمینها در قطعات کوچک تر به شکل گسترده ادامه دارد.
محمد الدین از مسوولین «شهرک احمدآباد» در جنوبشرق گوسفند دره، به پژواک گفت که زمین شهرک را از یکی از وکلای پارلمان خریده است و با بخشی از آن که ارث پدریاش است، میخواهد در ۱۰۰ جریب، شهرک رهایشی اعمار کند.
وی گفت که در حال حاضر به «اساس نیازمندی مردم»، نقشه تهیه کرده است و زمینهای این ساحه را به اساس «قباله عرفی» به فروش میرساند.
محمدالدین افزود: «هر نمره زمین سه تا پنج بسوه (هر بسوه ۱۰۰ متر مربع) است و هر نمره متناسب به موقعیت زمین از ۲۰۰ هزار تا ۸۰۰ هزار افغانی قیمت دارد و ما به خریدار، قباله عرفی میدهیم و تضمین میکنیم که شخصی بخاطر ملکیت آن عارض نخواهد شد؛ اما اگر حکومت عارض شود، تضمین نمیدهیم.»
غلام حضرت مسوول دفتر رهنمایی معاملات «المبارک»، به پژواک گفت: «این جا زمین نسبت با سایر نقاط شهر کابل ارزانتر است، یک نمره زمین سه بسوه یی، از بیست هزار افغانی شروع تا پنجصد هزار افغانی به فروش میرسد.»
وی افزود: «زمین زیاد است؛ از یک بسوه تا ۳۰ و ۵۰ جریب برای فروش پیدا میشود.»
غلام حضرت خاطرنشان کرد که دفتر رهنمای معاملات وی در مورد «دولتی بودن» این زمینها مسوولیت ندارد؛ اما به این باور است که برنامه دولت برای این ساحه «نمایشی است» و عملی نخواهد شد.
موسی خان، یکی دیگر از فروشندگان زمین در این منطقه گفت که آن را، از یکی از نمایندگان ولسی جرگه خریده است و آن را در قطعات مختلف به فروش میرساند.
وی افزود: «اکثریت باشندگان گوسفند دره، از موکلین الله گل مجاهد هستند و همین گوسفند دره، از برکت و زور الله گل مجاهد آباد شده است.»
اما زمری شخصی که مدعی است در این ساحه ۵۳ جریب زمين دارد، به پژواک گفت که این زمینها ارث پدریاش است؛ اما افزود که می داند که اکثر بخشهای گوسفند دره، از سوی زورمندان و مافیای زمین غصب شده است و حتی چند تن بخاطر تصاحب این زمینها کشته شده اند و حکومت نیز تا اکنون نتوانسته است علیه آنها اقدام کند.
