متخصصين: رعايت دساتير صحى حين “تکفين و تدفين ميت کرونايى” حتمى است

کابل (پژواک،١۵دلو۹۹): يافته هاى پژواک، نشان مى دهد که شمارى از خانواده ها خلاف رهنمود وزارت صحت عامه، اجساد مرده هاى کرونايى را از شفاخانه با خود مى برند و در موقع تکفين و تدفين، دساتير وضع شده را رعايت نمى کنند.

آگاهان امور صحی می‌گویند که ویروس کرونا از طریق تنفس، سرفه و عطسه انتقال می‌کند، هرچند پس از شستشو، ضد عفونی، تکفین و تابوت شدن ميت در شفاخانه، انتقال ویروس کرونا از جسد به سایر افراد قطع می‌شود؛ اما با آنهم باید از تماس مستقیم با جسدهای کرونایی خود داری شود.

رهنمود صحى براى تکفين مرده هاى کرونايى:

درپى شيوع ويروس کرونا در کشور، وزارت صحت عامۀ افغانستان رهنمود صحى زيرنام «وقایه و کنترول ویروس کرونا، برای مدیریت میت در مراکز صحی و خانه» را همگانى ساخت.

به اساس اين رهنمود، سطح و محیطی که در آن مُرده شستشو می‌‌شود، بايد با آب و محلول «سودیم هایپو کلوریت» شستشو گردد و اين محلول، در روی سطح آن محيط بیش از یک دقیقه باقی بماند.

همچنان دراین رهنمود، دستور داده شده تا وسایل و تجهیزات طبی، غیرطبی، ظروف و لباس‌ها ضد عفونی شوند و برای پاک کردن وسایل و تجهیزات از وجود ویروس، از مادۀ ایتایل الکول «ایتانول» و سودیم هایپو کلوریت استفاده گردد.

به همين گونه گفته شده بود اشخاصی که به صورت مستقیم با میت در تماس اند، باید احتیاط‌ های حفظ ‌الصحه که همانا  استفاده ماسک، دست‌کش، لباس محافظتی و رو‌پوش است را مراعات کنند و کسانی که به مُرده غسل می دهند، باید در هنگام شستن میت با لباس محافظتی، دست‌کش و روپوش مجهز باشند.

به اساس رهنمود وزارت صحت عامه، پس از آنکه میت در وسایل غیرقابل نفوذ ویروس کرونا جابجا  ميشود، باید توسط امبولانس به محل تدفین انتقال ‌یابد و هیچ اقارب میت، نباید با وی تماس مستقیم داشته باشد.

مکان مجهز براى شستشوى مرده هاى کرونايى

وزارت صحت عامه، درشفاخانۀ افغان – جاپان که ازشفاخانه هاى اختصاصى براى تشخيص و تداوى مريضان کرونايى مى باشد، بخشى را براى شستشوى اجساد کرونایی ايجاد کرده است.

خبرنگارآژانس خبرى پژواک، از بخش اختصاص يافته براى شستشوى اجساد کرونايى دراين شفاخانه، ديدن نموده وچشم ديد خود را چنين بيان کرده است:

درغسل‌ خانه مختص به اجساد مرده هاى کرونايى دراين شفاخانه، در کنار تخت کانکريتى، وسايل مورد نياز براى شستشو (سطل، صابون، کلورين) وغيره با امکانات آب گرم و سرد موجود است.

جسدهای کرونایی، توسط غسال که در این بخش آموزش دیده است، تحت شرایط خاص محافظتی شدید و ملبس با تمام وسایل محافظتی شخصی (PPE)، در غسال‌خانه شفاخانه، شستشو، کفن و تابوت می‌شوند.

خواجه اکبرشاه صدیقی، غسال جسدهای کرونایی در شفاخانه افغان-جاپان، به پژواک گفت که در بخش شستشو و تکفين فوت شدگان کرونایی، آموزش کافی دیده است.

وی افزود که درجریان تکفین میت‌های کرونایی، غسال‌ها با شرایط خاص محافظتی شدید و ملبس با تمام وسایل محافظتی شخصی (PPE)، می‌باشند.

موصوف گفت که اجساد زنان را غسال زن و اجساد مردان را غسال مرد، به طریقه اسلامی شستشو و کفن می‌کنند.

صدیقی افزود که مراسم شستشو و تکفین ميت، به طریقه اسلامی انجام  مى گردد و سپس توسط  امبولانس به  خانواده اش تسليم داده مى شود.

او از شهروندان خواست که بخاطر جلوگیری از ابتلا شدن به بیماری کرونا، باید اجازه بدهند که فوت شده‌گان کرونایی، در شفاخانه شستشو و کفن شوند و سپس جسد را با خود انتقال بدهند.

برخى خانواده ها مسئوليت شستشوى جسدهاى کرونايى را مى گيرند

گلالی صافی از شهروندان کابل، به پژواک گفت که در دور اول شيوع ويروس کرونا، چند تن از ميت هاى کرونايى در اقارب، همسايه، دوستان و آشنايانش را ديده است که خانواه هاى شان بدون رعايت دساتير صحى شستشو کرده اند.

وى افزود: «من فکرمی کنم که اکثریت خانواده‌ها اصلاً اصول و رهنمودهای موجود را در تکفین و تدفین جسدهای کرونایی در نظر نمی‌گیرند.»

همچنان محمد نثار باشنده منطقه بنایی شهر کابل گفت: «بچه کاکايم در دور اول شیوع ویروس کرونا به اثرکرونا فوت نمود؛ اما  فاميلش ازما پُت کرده بود، من آنرا شستشو دادم  وبعدا خودم و تمام خانواده امً به کرونا مصاب شديم.»

وى افزود که در دور اول ويروس کرونا، درميان اقارب ودوستان شان هرکسى که فوت ميکرد، ازسوى خانواده هاى شان شستشو و تدفين  ميشدند.

موصوف همچنان گفت که شستشو کننده هاى اين اجساد، امکانات لباس محافظتى و ساير مواد ضد عفونى را نداشتند.

نثار در پاسخ به سوالى مبنى بر اينکه چرا ميت شان را در شفاخانه شستشو نمى  کنند؟ گفت: «اين بى عزتى است، در بين مردم بى غيرت معلوم مى شويم، براى ما طعنه مى ماند.»

متخصصين: حين تکفين و تدفين ميت کرونايى دساتير صحى را رعايت کنيد

یک منبع معتبر در شفاخانه افغان-جاپان که نخواست نامش در گزارش ذکر شود، به پژواک گفت: «برخى خانواده ها خوش ندارند مردۀ شان را ما شستشو دهيم و حتى بدون آگاهى ما، مرده را از شفاخانه انتقال ميدهند؛ درحاليکه در مورد رهنمود تهيه شده مبنى بر شستن ميت، آگاهى ندارند.»

موصوف ارقام دقیق از اين چنين افراد را ارائه نکرد.

او از خانواده ها خواست که در قسمت شستشوى اجساد کرونايى، بى تفاوت نباشند و دساتير صحى را جداً رعايت کنند.

درعين حال، داکتر بازمحمد شیرزاد يک تن از متخصصين امور صحى گفت دلیل اینکه خانواده ها جسدهای کرونایی را به دولت واگذار نمی‌کنند، اين است که تاکنون طرح تدفین فوت شدگان کرونایی، تنها بالای جسدهای مجهول الهویت، بر سایر میت‌های کرونایی عملی نشده است.

وی افزود که هرچند در آغاز شیوع ویروس کرونا، ازمردم خواسته شده بود که باید در مراسم خاک‌سپاری مراقب خود باشند؛ اما فرهنگ و سنت‌های موجود در جامعه، مانع این امر شده و مردم آن را عملی نمی‌کنند.

به گفتۀ وی، قبل و بعد از شستشوى جسد کرونایی، باید ساحه کاملاً ضد عفونی گردد وشستشو کننده دستانش را  شسته و ضد عفونی کند  و پس از تشییع جنازه نیز اين اصل  رعايت گردد؛ تا خطر انتقال ویروس به افراد دیگر کاهش یابد.

در همين حال، معصومه جعفری معاون سخنگوی وزارت صحت عامه، به پژواک گفت که در موج اول بخاطر هراسی که از شيوع ویروس کرونا وجود داشت، پروسه قسمی بود که جسدهای کرونایی توسط شاروالی کابل دفن میشد؛ اما در موج دوم کرونا به دلیل بلند رفتن سطح آگاهی مردم در برابر کرونا، جسد کرونایی پس از شستشو و کفن کردن، به خانواده‌ اش تحویل داده می‌شود.

وی افزود که اگر تدابیر صحی در جریان تکفین و تدفین جسدهای کرونایی رعایت شود، کدام مشکلی براى خانوادۀ میت به وجود نمی‌آید.

موصوف گفت با آنکه در موج اول کرونا، جسدهای ناشی از کرونا در جاهای جداگانه دفن می‌شدند؛ اما اکنون معلوم شد که میت کرونایی هرجایی که دفن شود، کدام مشکل بر دیگران خلق نمی‌کند و به همین دلیل، کدام مانع برای تدفین میت کرونایی در قبرستان عمومی وجود ندارد.

خانم جعفری، با بیان این‌که در موج دوم کرونا، مسئولیت تدفین فوت شده ناشی از کرونا، به خانواده‌‌‌ها واگذار شده است، گفت که جسد ناشی از کرونا پس از تکفین، به خانواده اش تحویل داده می‌شود و دفن توسط خانواده صورت می‌گیرد.

به گفته وی، زمانی‌که میت کرونایی به خانواده اش تحویل داده می‌شود، همه نکات صحی در مورد تدفین به آن‌ها گفته می‌شود.

این در حالی است که از آغاز شیوع بیماری کرونا تاکنون، ۵۵۰۵۹ تن مصاب به ویروس، ۴۷۶۷۹ تن بهبود یافته و ۲۴۰۴ جان باخته به ثبت رسیده اند.

این گزارش تحقیقی، با حمایت مالی اتحادیه اروپا تهیه شده است؛ مسئوليت محتوای آن تنها به عهدۀ پژواک بوده و الزاماً بیانگر دیدگاه های اتحادیه اروپا نمی باشد.