کابل (پژواک، ۲۲ حمل ۱۴۰۰): هیات های امریکا، ترکیه، ملل متحد و قطر، پیش نویس نُه ماده یی«اصول مشترک» را به هدف توافق روی برخی موارد مهم گفتگوهای صلح، قبل از برگزاری نشست استانبول، به هیات های دوطرف افغانستان سپرده اند.

در نامه مورخ ۱۸ حمل سال ۱۴۰۰ که از سوی سفارت افغانستان در دوحه، به وزارت امور خارجۀ افغانستان رسیده، آمده است که قبل از برگزاری نشست احتمالی استانبول در ۲۷ حمل، هیات های ایالات متحده امریکا، ترکیه و ملل متحد به شمول نماینده قطر در امور افغانستان، جهت تسریع روند گفتگوهای صلح، اقداماتی را در دوحه با هر دو هیات (جمهوریت و طالبان) روی دست گرفته، که در نتیجۀ آن، سه طرف (ترکیه، قطر و ملل متحد) به عنوان «تسهیل کنندگان بیرون از اتاق»، پذیرفته شده اند.

همچنان منبع نوشته است که هیات های چهارگانه در پانزدهم حمل، پیشنویس «اصول مشترک» نه ماده ای را به هیات های گفتگوکننده جمهوری اسلامی افغانستان و طالبان تسلیم نموده؛ تا دیدگاه و نظریات شان را پیرامون آن ارایه نمایند.

منبع افزوده است که هدف از پیش نویس؛ آمادگی های لازم هر دو هیات، جهت رسیدن به توافق روی برخی موارد مهم گفتگوهای صلح، قبل از برگزاری نشست استانبول می باشد.

سفارت افغانستان در دوحه، اصول مشترک ۹ ماده یی را نیز قرار ذیل تذکر داده است:

۱ – تمام افغان ها از موجودیت چندین منازعه رنج برده اند؛ ما در خواست مخلصانۀ آن ها را جهت پایان دادن به جنگ احترام گذاشته و متعهد به پذیرش تقاضای آن ها جهت یک افغانستان صلح آمیز از طریق مشارکت سیاسی و آتش بس دایمی و فراگیر هستیم.

۲ – دو طرف موافق هستند تا کارهای مشترک را بدون اتهام متقابل، با یک روحیۀ مسالمت آمیز جهت دستیابی به هدف مشترک، متحد، صلح آمیز، با ثبات، مستقل، و اسلامی انجام بدهند.

۳ – اسلام دین رسمی افغانستان و منبع وحدمت ملی می باشد. مشارکت سیاسی، در همخوانی با اصول اسلامی تحقق خواهد یافت.

۴ – ما به یک حکومت مشارکتی، نماینده، فراگیر، قابل قبول و پاسخگو در برابر مردم افغانستان که در چارچوب یک قانون اساسی مدون عمل نمایند، متعهد هستیم. ما توافق می نماییم که به سرعت، جهت دستیابی به یک مشارکت سیاسی که شامل یک اداره انتقالی قابل قبول متقابل برای یک دوره معین که بتواند منجر به حکومت جدید دایمی و پایان قطعی منازعه گردد، اقدام نماییم.

۵ – تنوع گستردۀ افغانستان، یک منبع قوت و افتخار برای مردم این کشور می باشد. تمام ترتیبات سیاسی آینده ضروری است که بازتاب دهندۀ این تنوع از طریق تضمین حقوق مساوی برای همه شهروندان بدون هر گونه تبعیض باشد. زنان باید شریک مساوی در تمام زمینه های زندگی بوده و حقوق شان در چارچوب ازرش های اسلامی و در همخوانی با مکلفیت های بین المللی افغانستان، حفاظت و حمایت خواهد شد.

۶ – ما متعهد به حمایت از حقوق بشری تمام افغان هاهستیم. ما به موجودیت میلیون ها قربانی در همه طرف ها اذعان نموده و به صورت فعالانه برای التیام بخشیدن به زخم هایی که در نتیجۀ جنگ به وقوع پیوسته است، جهت دستیابی به یک همزیستی واقعی تلاش به خرج می دهیم.

۷ – حکومت آینده، برنامه های توسعوی اقتصادی، اجتماعی و متوازن را به خاطر نجات مردم از فقر تا بتوانند در یک صلح با عزت زندگی نمایند، روی دست می گیرد. افغانستان همکاری و مشارکت با کمک کنندگان بین المللی را به منظور توسعۀ کشور ادامه خواهد داد. کارمندان بشردوستانه اجازه داده خواهند شد تا با تمام جامعۀ افغانستان همکاری و مساعدت نمایند.

۸ – افغانستان روابط دوستانه را با همسایگان، کشورهای منطقه و فراتر از جامعه بین المللی ایجاد می نماید. ما تعهد می نماییم این تضمین را بدهیم که افغانستان، تبدیل به منبع تهدید برای کشورهای دیگر نگردیده و اجازه نخواهد داد که فرد و یا گروه دیگر از خاک افغانستان، کشورهای دیگری را تهدید نماید، و در عین حال افغانستان را در مقابل مداخلۀ بیرونی محافظت می نماییم.

۹ – ما به یک روند گفتگو و مذاکرۀ صلح آمیز به منظور تطبیق این اصول در راستای دستیابی به سیستم عبوری و در نهایت ایجاد یک ساختار سیاسی دایمی در فضای به دور ازخشونت و با احترام متقابل تعهد داریم.

هیات محترم مذاکره کننده جمهوری اسلامی افغانستان، بعد از غور و بررسی، دیروز دیدگاه و نظریات خویش را پیرامون اصول مشترک، به هیات های چهارگانه تسلیم نمودند که شامل موارد ذیل می باشد:

• دین مبین اسلام، تاریخ و عنعنات مردم اساس وحدت ملی افغانستان است.
• کشورهای منطقه و همسایه، از ورود جنگجویان خارجی به افغانستان باید جلوگیری نمایند.
• سرنوشت و آیندۀ سیاسی افغانستان را انتخابات آزاد و شفاف تضمین می نماید.
• هرگاه که در افغانستان صلح به میان آمده، بعد از مدت کوتاه جنگ های داخلی آغاز گردیده؛ پس لازم است که برای جلوگیری از تکرار آن، تضمین وجود داشته باشد.

همچنان سفارت افغانستان در دوحه، نوشته است که گروه طالبان از مشارکت شان در نشست استانبول، در اصول اعلام موافقت نموده و پیرامون (کاهش خشونت ۹۰ روزه و ارایه دیدگاه، اصول مشترک) در دو روز دیگر، از هیات های چهارگانه (ترکیه، قطر، امریکا، ملل متحد) ۴۸ ساعت فرصت اضافی خواسته اند.

گران هیواد سخنگوی وزارت امور خارجه افغانستان، در این مورد گفت: «ما در زمینه صلح و اصول اساسی، برای رسیدن به توافق صلح، به صورت مستمر با شرکای منطقه‌ یی و بین ‌المللی گفتگو می‌ کنیم.»

او افزود که در زمرهٔ این بحث ها و  مشورت ها، ۹ اصل از جانب جامعهٔ جهانی مطرح گردیده است.

او گفت: «ما نظریات خود را بعد از انجام ارزیابی های لازم در شورای عالی مصالحه، در پیوند به این اصول و غنامندی بحث ها، با ملل متحد و ‌کشورهای میزبان در میان گذاشتیم، این ها بحث هایی اند که ادامه خواهند یافت و‌ هدف از آن، زمینه‌ سازی برای موفقیت مذاکرات است.»

پژواک، پیش نویس نُه ماده یی یادشدۀ «اصول مشترک» را با داکتر محمدنعیم سخنگوی دفتر سیاسی طالبان در قطر شریک کرده؛ اما تا حال پاسخ نداده است.