افزایش ورود اسعار، سیاست‌های کنترولی و جلوگیری از قاچاق از عوامل کلیدی رشد ارزش افغانی است

کابل (پژواک، ۷ حوت ۱۴۰۴): ارزش پول افغانی در برابر دالر امریکایی نسبت به ده ماه پیش بیش از ۱۱ درصد افزایش یافته و به گفتهٔ صرافان و آگاهان اقتصادی، ورود بیشتر اسعار خارجی، تبدیل کمک‌های سازمان ملل به افغانی و سیاست‌های کنترولی بانک مرکزی از عوامل اصلی این صعود است.

محمد‌حسين، مالک «صرافى صداقت» در سرای شهزادۀ شهر کابل به پژواک گفت که امروز (پنجشنه، هفتم حوت) ارزش خريد يک دالر امريکایی ۶۳ اعشاریه ۲۰ افغانی می‌باشد. در حالی‌که در ماه جوزای سال روان سال روان ارزش خريد يک دالر امریکایی ۷۱ اعشاریه ۳۰ افغانی بود.

وی در مورد عوامل بلند رفتن ارزش پول افغانی در برابر دالر آمریکایی می‌گوید، کمک‌هایی که از طریق سازمان ملل متحد به افغانستان وارد می‌شود، توسط بانک بین‌المللی (AIB) به افغانی تبدیل شده و سپس اجناس مورد نیاز خریداری می‌گردد.

همچنان او افزود، بانک مرکزی صدها میلیون افغانی بانک‌نوت‌های فرسوده را حریق کرده و به جای آن پول جدید چاپ ننموده‌است. علاوه بر این، از قاچاق دالر به خارج از کشور نیز جلوگیری صورت گرفته‌است.

محمدحسین پایین آمدن ارزش دالر در برابر پول افغانی را به نفع اقتصاد کشور خوانده گفت، این می‌تواند موجب ارزان‌تر شدن نرخ اجناس شود؛ اما مشروط بر این‌که بازار تحت کنترل باشد.

در همین حال، حمدالله همدرد معاون اتحادیۀ صرافان سرای شهزادۀ شهر کابل در مورد گفت، در کنار سایر عوامل حالا در سراسر کشور از پول افغانی در داد و ستد استفاده می‌شود، در حالی‌که قبل از پیروزی امارت اسلامی برخی ولایت‌های کشور از کلدار پاکستانی و تومان ایرانی در داد و ستد استفاده می‌شد.

وی افزود، همچنان با فرا رسیدن ماه رمضان، افغان‌های مقیم خارج برای خانواده‌های شان پول حواله می‌کنند که این هم بالای بلند رفتن ارزش افغانی اثرگذار بوده‌است.

از سویی‌ هم، استاد قیس محمدی یک تن از آگاهان امور اقتصادی در مورد عوامل بلند رفتن ارزش پول افغانی در برابر دالر آمریکایی گفت: «وقتی در داخل افغانستان تقاضا بر دالر کم شود و مردم نخواهند که دالر تبادله کنند یا با خود نگهداری کنند و پس انداز کنند این باعث پایین آمدن قیمت دالر می‌شود این به چند دلیل است از یک طرف افزایش ورود دالر به کشور است از طریق کمک‌های بشر دوستانه، حواله‌جات، تجارت از طرفی هم کنترول شدید بالای جریان پول توسط بانک مرکزی است از طرف هم محدودیت در خروج دالر ازحکومت است به این معنا که امارت اسلامی اجازه نمی‌دهد که پول از افغانستان بیرون شود.»

او می‌گوید که ثبات پولی یک امر بسیار زیاد مهم است و دیده می‌شود که در چند سال گذشته پس از پیروزی امارت اسلامی ارزش افغانی در برابر دالر با ثبات بوده و این ثبات معلوم می‌شود که از اثر کنترول‌ شدید بانک مرکزی وجود دارد، مثلاً وضع محدودیت بالای انتقال دالر از افغانستان است.

محمدی به تاکید توضیح داد: «در کنار عوامل داخلی، عوامل خارجی نیز وجود دارد؛ دالر در ظرف یک سال گذشته در مقابل تقریباً تمام اسعار دنیا ارزش خود را از دست داده، ضمناً تغییرات در سیاست‌های پولی امریکا است؛ امریکا می‌خواهد که دالر را بیشتر به مارکیت‌های جهان پمپ کند؛ یعنی یک سیاست آزاد را در پیش گرفته، به همین شکل افزایش نرخ بهره در کشورهای دیگر است و وضعیت اقتصادی جهانی قیمت نفت و امثالهم باعث از این شده که دالر در مقابل بسیاری از اسعار بی‌ثباتی نشان بدهد.»

همچنان، عبدالنصیر رشتیا، یک تن دیگر از آگاهان امور اقتصادی می‌گوید: «افزایش نرخ افغانی در مقابل دالر عوامل مختلف دارد از جمله جلوگیری از قاچاق دالر به بیرون از کشور، همچنان بلند رفتن سطح تولیدات افغانستان، خود صادرات می‌تواند خلق ارز در کشور کند. همچنان در مناطقی‎که بیشتر پول خارجی رایج داشت، در آن مناطق فعلاً الحمدالله که پول افغانی قابل چلش است و مورد استفاده قرار می‌گیرد. از سویی هم، سیاست‌های پولی د افغانستان بانک که هر هفته و یا در ماه دالر را لیلام می‌کند، این‌ها عواملی هستند که سبب از این شده که پول افغانی در مقابل دالر ثبات خود را داشته باشد.»

او گفت که کاهش ارزش دالر به نفع کشورهای واردکننده مانند افغانستان است؛ زیرا می‌توانند کالاهای بیشتری وارد کنند. در مقابل، کشورهای صادرکننده معمولاً تلاش می‌کنند ارزش ارز خود را پایین نگه دارند، تا صادراتشان افزایش یابد.

حسیب‌الله نوری، سخنگوی د افغانستان بانک می‌گوید: «در ماه جوزای سال روان، ارزش یک دالر امریکایی در برابر پول افغانی ۷۱ اعشاریه ۳۰ افغانی بود؛ اما اکنون این رقم به ۶۳ اعشاریه ۲۵ افغانی کاهش یافته‌است. بربنیاد محاسبات انجام‌شده، در مجموع قیمت دالر امریکایی در برابر پول افغانی ۱۱ اعشاریه ۲۹ درصد کاهش را نشان می‌دهد که بیانگر تقویت ارزش افغانی در این دورۀ زمانی می‌باشد.»

وی در مورد عوامل بلند رفتن ارزش افغانی گفت، اجرای منظم سیاست‌های پولی، مدیریت مؤثر نقدینگی و هماهنگی پیوسته با شرایط واقعی بازار، از عوامل اساسی ثبات پول افغانی به‌شمار می‌روند.

او افزود، د افغانستان بانک با در نظر گرفتن واقعیت‌های اقتصادی کشور، توانسته‌است تعادل میان عرضه و تقاضای پول را حفظ نموده و از نوسانات شدید در بازار اسعار جلوگیری کند.

نوری علاوه کرد، بربنیاد آمارهای موجود، در سال جاری ارزش افغانی در برابر دالر امریکایی نسبت به سال گذشته ۹٫۹۳ درصد افزایش یافته که نشانهٔ روشن از ثبات پولی و تطبیق مؤثر سیاست‌های اقتصادی می‌باشد.

وی می‌گوید: «علاوه بر آن، نرخ تورم نیز به‌گونهٔ مؤثر کنترول شده‎است. تا ماه قوس سال ۱۴۰۴ نرخ اوسط تورم ۲٫۳۹ درصد ثبت گردیده که بیانگر ثبات قیمت‌ها، حفظ قدرت خرید شهروندان و توازن نسبی در اقتصاد ملی است.»

او اضافه کرد، در مجموع، این شاخص‌های مثبت نشان می‌دهد که سیاست‌های پولی د افغانستان بانک به‌صورت منظم، هدفمند و محتاطانه اجرا شده و نقش مهمی در تقویت ثبات پولی و اقتصادی کشور ایفا نموده‌است.