“مجسمه هاى مخروبۀ بودا بايد بازسازى شود”

باميان(پژواک،٢١حوت ٩٣): درراهپيمايى شبانه اى که به مناسبت تقبيح تخريب مجسمه هاى بودا در باميان به راه افتاد، نهادهاى مدنى و مسوولان محلى، خواهان بازسازى اين ميراث دورۀ بوديزم گرديدند.

دومجسمه که قدامت١٦٠٠ساله داشته و ازشاهکارهاى زمان بوديزم بودند؛ در زمان حاکميت طالبان (١٠مارچ  ٢٠٠١ ميلادى) تحت اين نام که موجوديت بُت به معناى شرک است، در پی حملات متواتر و آتشباری سنگين طالبان، منهدم گرديد.

مجسمۀ بزرگ صلصال با ارتفاع ٥٥ متر و مجسمۀ کوچک به نام شمامه با ارتفاع ٣٣ متر، در مسير جاده قديمی ابريشم در شمال شهر باميان در دل کوه تراشيده شده بود.

ده ها تن از فرهنگیان، فعالان مدنی و مقامات محلى، شب گذشته حدود يک کيلومتراز هوتل نوربند قلعه تا مقابل اين دو مجسمه راهپيمايى کردند و تخريب اين دو اثر تاريخى را به شدت تقبيح نمودند.

آنان که چراغ و هريکين ها را با خود داشتند، خواستار بازسازى مجسمه ها گرديدند.

محمد نبی علیزاده یکی از فرهنگیان بامیان، به آژانس خبرى پژواک گفت: “برای هر مردم وکشوری، آثار تاریخی شان ارزش فرهنگی وتاریخی دارد،؛ اما با تاسف که طالبان، آثار تاریخی افغانستان را بصورت وحشیانه تخریب نمودند. “

وى افزود که چهارده سال از تخريب مجسمه هاى بودا ميگذرد؛ اما در بازسازى آن اقدام نشده است. بايد دولت در همکارى با جامعۀ بين المللى، اين دو پيکرۀ تاريخى را بازسازى کنند.

زهرا محصل سال سوم  پوهنځى ادبیات پوهنتون بامیان و یکی از اشتراک کنندگان محفل گفت که طالبان، متاسفانه با شکستاندن مجسمه های بودا، تاریخ دو هزار سالۀ کشور را نابود ساختند.

وی افزود: “من فکر میکنم طالبان بنا به دستور پاکستان، این آبدۀ تاریخی  مارا از بین بردند.”

کبیر دادرس ریيس اطلاعات وفرهنگ بامیان، در کنار اينکه خواستار مجازات عاملان تخريب مجسمه هاى بودا گرديد، گفت که مردم بامیان علاقمند به بازسازی اين دو اثر تاريخى بوده و همه ساله با محافل و حرکات مدنى شان، خواسته اند که به دنیا نشان بدهند که ميراث هاى تاریخی خود را دوست داشته و باید جهانیان در این زمینه کمک نمایند.

دادرس علاوه نمود که پیشنهادات مردم بامیان، با دولت و یونسکو”سازمان علمى وفرهنگى ملل متحد” شریک ساخته شده و قرار است که در سال آينده، در یک سمپوزیم طرح بازسازی مجسمه هاى بودا مورد بحث قرار بگیرد.

وی گفت که بامیان در زمانى شامل لیست یونسکو گرديده که مجسمه ها تخریب شده بود و باید در مورد اینکه دوباره ترميم شود و یا خیر، نیاز به نظر محققین و کارشناسان یونسکو دارد .

همچنان محمد آصف مُبلغ معاون ولایت بامیان گفت که مردم پیشنهاد دارند که حد اقل یکی از دو مجسمۀ بودا بازسازی گردد.

وی افزود که حکومت تا حال تنها کار تحکیم بندى تپه ها وجلو گیری ازریزش خاکها از اطراف مجسمه هاى مخروبۀ بودا را انجام داده است؛ حال آنکه اين دو پيکره بايد دراين مدت بازسازى ميگرديد.

اين درحالى است که تيم باستانشناسی (ايکوموس) آلمان، در چند سال اخير توانسته هزاران قطعه از پارچه های تخريب شدۀ بودا را شناسايی و بعد از نمره بندى، در محل مخصوص حفاظت نمايد؛ برخى قطعات جدا شده از پيکره هاى بودا از ٩٠ تا ١٠٠ تُن وزن دارد.

ايکوموس، هفت سال قبل تحکيم بندى محل مجسمه “شمامه” را به هزينۀ سه ميليون دالر آغاز کرد و کار آن،  در سال ١٣٩٠ تکميل و زمينه براى امکان بازسازى مجسمه ها فراهم گرديده است.

اما مقامات دولتى همواره گفته اند که بازسازى اين دو اثر تاريخى، به ميليون ها دالر نياز دارد که در دسترس نيست.

از جانب ديگر، ياماگاتا هنرمند جاپانى در سال١٣٨٥ براى بازسازى پيكره هاى بودا، از جاپانى ها پول جمع ميكرد و تصميم داشت كه تصاوير دو مجسمه را با پرتاب اشعۀ لايزر، در همان جايى که قرار دارند؛ انعکاس بدهد.

اما متخصصين ميگفتند که شعاع لايزر، عوارض جانبى در پى خواهد داشت و کشتزارهايى که در مسير شعاع لايزرقرار ميگيرند؛ ازبين خواهند رفت و کوهى که دو مجسمه در ميان آن قرار دارند، فرسوده شده و به پرندگان و حيوانات نيز ضرر خواهد رسيد.