کابل (پژواک، ۲۰ اسد ۱۴۰۵): رئیس اتاق تجارت و صنایع زنان افغانستان میگوید، شمار زنان دارای جواز رسمی تجارت در پنج سال گذشته بیش از چهار برابر شدهاست؛ اما با وجود گسترش فعالیتهای اقتصادی زنان، دسترسی محدود به بازارهای داخلی و خارجی، منابع مالی و برخی سکتورهای اقتصادی همچنان از چالشهای عمدۀ آنان بهشمار میرود.
آژانس خبری پژواک در مورد دستاوردها، پیشرفتها و چالشهای زنان در بخشهای تجارت و سرمایهگذاری با خانم فریبا نوری، رئیس اتاق تجارت و صنایع زنان افغانستان مصاحبهای را انجام دادهاست.
در این مصاحبه خانم نوری دربارۀ وضعیت فعالیتهای اقتصادی زنان در پنج سال گذشته، افزایش شمار زنان رویآورده به کسبوکارهای آزاد، فعالیت زنان در سکتورهای مختلف اقتصادی، دستاوردها و برنامههای اتاق تجارت و صنایع زنان افغانستان، دسترسی زنان به بازارهای داخلی و خارجی و چالشهای موجود در برابر زنان تجارتپیشه صحبت کردهاست.
فعالیت حدود ۱۰ هزار زن دارای جواز رسمی
خانم نوری میگوید که در پنج سال گذشته، حضور زنان در عرصههای تجارت و سرمایهگذاری افزایش قابل ملاحظهای یافته و حدود ۱۰ هزار زن دارای جواز رسمی در سراسر افغانستان زیر چتر اتاق تجارت و صنایع زنان افغانستان فعالیت میکنند.
وی افزود که این زنان جوازهای مختلف، از جمله جواز وزارت صنعت و تجارت، وزارت عدلیه، وزارت زراعت، اتحادیههای صنفی و شاروالیها را دارند.
به گفتۀ او، در کنار زنان دارای جواز رسمی، حدود ۱۰۰ هزار زن دیگر نیز در قریهها و مناطق دوردست بهصورت سنتی به فعالیتهای اقتصادی مشغول اند که بیشتر در بخشهای لبنیات، باغداری و فعالیتهای مشابه کار میکنند.
او گفت که بسیاری از این زنان به دلیل ماهیت سنتی و محلی فعالیتهایشان، نیاز به جواز رسمی ندارند و سالهاست از این طریق برای خود و خانوادههایشان درآمد فراهم میکنند.
براساس یک گزارش منتشرشده از سوی آژانس خبری پژواک، در سال ۲۰۲۰ میلادی ۲۴۲۱ زن تجارتپیشه دارای جواز رسمی و ثبتشده در اتاق تجارت و صنایع زنان افغانستان بودند.
معدن و ساختمان؛ دو سکتور با دسترسی محدود زنان
رئیس اتاق تجارت و صنایع زنان افغانستان گفت که زنان هنوز به همه سکتورهای اقتصادی دسترسی یکسان ندارند. به گفتهٔ او، دو بخش مهم اقتصادی، یعنی معدن و ساختمان از جمله سکتورهایی اند که زنان در آن دسترسی محدودی دارند؛ اما در بخشهایی مانند زراعت و صنایع دستی، زنان توانستهاند فعالیتهای بیشتری داشته باشند.
نوری گفت که اتاق تجارت و صنایع زنان تلاش میکند فعالیت اقتصادی زنان را از بخشهای سنتی فراتر برده و زمینۀ ورود آنان به عرصههای جدید اقتصادی را فراهم کند.
افزایش فعالیت زنان در بازارهای آنلاین
فریبا نوری میگوید که حدود ۴۰ درصد زنان فعال در این بخش بهصورت حضوری و شمار دیگری از زنان، بهویژه دخترانی که با تکنالوژی آشنایی دارند، از طریق بازاریابی دیجیتل و بازارهای آنلاین فعالیت میکنند.
نوری افزود که شمار زیادی از زنان در خانه کار میکنند و حتا اعضای خانوادۀ خود را نیز در فعالیتهای اقتصادی شامل ساختهاند.
به گفتۀ او، این روند در حدود یکونیم سال اخیر افزایش یافته و شماری از زنان از طریق فعالیتهای خانگی برای اعضای خانوادۀ خود نیز زمینۀ اشتغال ایجاد کردهاند.
برگزاری نمایشگاهها برای دسترسی زنان به بازار
رئیس اتاق تجارت و صنایع زنان افغانستان گفت، این اتاق در ۵ سال گذشته برنامههای مختلفی را برای حمایت از زنان راهاندازی کردهاست.
او گفت، زنان در نمایشگاههای تجارتی در ترکمنستان و قرغیزستان شرکت کردهاند و نمایشگاه «بیبی خدیجهالکبری» نیز در افغانستان برگزار شدهاست.
به گفتۀ نوری، این نمایشگاه در سه روز حدود ۶۰ هزار بازدیدکننده داشته و از نظر میزان استقبال، یکی از نمایشگاههای مهم برای محصولات زنان در منطقه بودهاست.
او تأکید کرد که فعالیت اقتصادی زنان نباید تنها به بخشهایی مانند آشپزی و صنایع دستی محدود بماند و لازم است با توجه به تغییرات اقتصادی و تکنالوژیک در جهان، زنان نیز وارد عرصههای جدید کاری شوند.
تلاش برای ایجاد کودکستان در محل کار زنان
نوری میگوید، با همکاری و حمایت دفتر آقاخان، برنامهای برای آموزش ۶۰ زن در بخش کودکستان راهاندازی شدهاست.
او افزود، هدف این برنامه، ایجاد کودکستانها در محلهایی است که زنان در آنجا کار میکنند؛ زیرا شماری از زنان شاغل بهویژه در پارکهای صنعتی، به دلیل نبود مکان مناسب برای نگهداری کودکانشان، با مشکل مواجهاند.
به گفتۀ او، قرار است در یکی از این برنامهها برای حدود ۱۵ کودک نیز زمینۀ نگهداری فراهم شود تا مادران بتوانند با اطمینان بیشتر به فعالیتهای اقتصادی خود ادامه دهند.
ایجاد بازارهای ویژه برای زنان
خانم نوری گفت که برای افزایش دسترسی زنان به بازار، مارکیتهای ویژه در ساحۀ خوشحالخان شهر کابل و یک مارکیت به همکاری کمیشنری عالی سازمان ملل متحد برای پناهندهگان (UNHCR) و یک مارکیت در شهر گردیز ساخته شده که زنان میتوانند در آن دکان داشته باشند و محصولات خود را عرضه کنند.
به گفتۀ او، این برنامه همچنان در سایر ولایتهای کشور ادامه دارد.
وی گفت، برای حدود ۲۰ زن، برای هر کدام دو هزار دالر جهت تهیۀ وسایل ابتدایی دکانهایشان کمک نقدی فراهم شدهاست.
فراهمسازی انرژی آفتابی و قرضه برای زنان صنعتکار
خانم نوری گفت که شماری از زنان برای فعالیتهای اقتصادی خود به ماشینآلات و وسایل برقی نیاز دارند، اما نبود برق مانع فعالیت آنان میشود.
به گفتۀ او، از طریق برنامۀ انکشافی سازمان ملل متحد (UNDP)، برای شماری از این زنان سیستمهای سولری فراهم شده تا بتوانند فعالیتهای اقتصادی خود را ادامه دهند.
او همچنان افزود، از طریق اتاق تجارت و صنایع زنان، برای صدها زن برنامههای آموزشی برگزار و برای زنانی که به منابع مالی دسترسی ندارند، زمینۀ دریافت قرضه نیز فراهم شدهاست.
حمایت از زنان عودتکننده
نوری گفت که یکی دیگر از برنامههای این اتاق، حمایت از زنان مهاجر برگشتهاست.
او افزود که تلاش میشود برای زنانیکه از مهاجرت برگشتهاند، زمینۀ آموزش، ایجاد کسبوکار و دسترسی به بازار فراهم شود تا بتوانند دوباره فعالیتهای اقتصادی خود را آغاز کنند.
زنان تجارتپیشهٔ افغان هنوز به بازارهای جهانی دسترسی کافی ندارند
رئیس اتاق تجارت و صنایع زنان افغانستان در عین حال گفت که زنان افغانستان هنوز نتوانستهاند محصولات خود را در سطح جهانی عرضه و بازارهای گستردۀ داخلی و خارجی برای تولیداتشان ایجاد کنند.
او گفت که بیشتر زنان تاکنون در حدی فعالیت کردهاند که بتوانند هزینههای زندهگی خود و خانوادههایشان را تأمین کنند.
نوری تأکید کرد، هدف بعدی باید توسعۀ فعالیتهای اقتصادی زنان، افزایش کیفیت محصولات، ایجاد بازارهای جدید و فراهمکردن زمینۀ دسترسی آنان به بازارهای داخلی و خارجی باشد.
