کابل (پژواک ٥ سرطان ٩٠): يک تن از کارگران جوان در شهر کابل ، از نبود کار شکايت مى کند و مى افزايد: “نى دولت ده قصه ماست ونى کدام اتحاديه کارگرى را مى شناسم که برى ما کار کده باشد.“
اين جوان ٢٥ ساله که حسين على نام دارد و درچهارراهى حاجى يعقوب شهرنو کابل در جمعى از کارگران انتظار پيدا کردن کار را داشت ، گفت که همه روزه در اين چهارراهى ساعت ها انتظار پيدا کردن کار را مى کشد، اما موفق نمى شود که در يک هفته بيشتر از سه روز کار پيدا کند.
حسين على به آژانس خبرى پژواک گفت که در کارهاى رنگمالى و گلکارى بلديت دارد و روزانه در بدل ٣٠٠ تا ٤٠٠ افغانى کار مى کند.
وى که از مشکلات اقتصادى فاميل ٨ نفره خود شکايت داشت، علاوه کرد :“اگه حکومت به فکر ما غريبا ميبود ، برى ما کاريابى مى کد، خوار وغريبه به کارمى کد. “
همچنان موصوف درمورد اتحاديه هاى کارگرى در افغانستان مى گويد:“کدام اتحاديه ؟!،اگه کدام اتحاديه ميبود باز يک روزى از حال ما غريبا خو پرسان مى کد.“
اين در حالى است که در افغانستان دو اتحاديه کارگرى “اﺗﺤﺎدﻳﻪﻣﻠﯽ ﮐﺎرﮐﻨﺎناﻓﻐﺎﻧﺴﺘﺎن و اتحاديه سراسرى مزدوران وزحمت کشان افغانستان “فعاليت دارد.
شمارى از کارگران در فابريکه هاى صنعتى و شرکت هاى ساختمانى نيز از موجوديت اتحاديه هاى کارگرىاظهار بى خبرى مى کنند و مدعى اند که هيچ ارگانى در افغانستان براى بهبود وضعيت زندگى کارگران کارى را انجام نداده است.
ميراحمد ٢٧ ساله باشندۀ ولسوالى محمد آغه ولايت لوگر ويکتن از کارگران فابريکه توليد نمک درخشان شهرکابل مى گويد:” مه کدام اتحاديه کارگرى ره نمى شناسم ، اگه کدام اتحاديه کارگرى است ، ده فابريکه بياين از حال واحوال ماغريبا با خبرشوند . “
وى که از مدت هفت سال به اين طرف در فابريکه توليد نمک درخشان درشهرکابل کار مى کند، مى گويد که ماهانه هشت هزار افغانى معاش دارد واين پول کفايت فاميل هشت نفره وى را نمى کند .
ميراحمد که لباس مخصوص آبى رنگ اين فابريکه را بر تن داشت و نمک را در پاکت ها مى انداخت ، گفت که درمورد افزودى معاش خود چندين بار با مسوولين فابريکه گفت و گو نموده؛ اما پيشنهاد وى را نپذيرفته است.
موصوف گفت که کارگران اين فابريکه بيمه ندارند؛ اما سالانه ٢٠ روز رخصتى بامعاش دارند .
منبع علاوه کرد : ” اگر کدام اتحاديه اى مى بود ، مى آمد و در مورد معاش وبيمه ما با مسوولين فابريکه صحبت مى کرد.“
همچنان وى مدعى شد که حکومت هم به مشکلات کارگران توجه نمى کند .
به گفتۀ موصوف ، قبل از سال ١٣٧١ کارگران درکنار معاش ، حقوقى چون کوپون وبيمه نيز داشتند و حتى براى آنها ازجانب حکومت منازل رهايشى داده ميشد.
وى گفت که اکنون کارگران از تمام همچو سهولت ها محروم اند.
ميرآقا شريف رئيس فابريکه توليدى نمک آينده درخشان مى گويد : ” از اين اندازه نمى تانيم که معاش کارگران را زياد کنيم چراکه يک کيلونمک براى ما ١٥ افغانى تمام ميشه وما ١٦ افغانى ميفروشيم . “
به گفته وى ، هرزمانى که عايد فابريکه بهترشد ، درقسمت بيمه وافزودى معاشات کارگران اقدام خواهد کرد.
متين احمد ٣٢ ساله باشنده احمدشاه بابا مينه شهرکابل که به حيث ولدنگ کار در يک شرکت خصوصى ساختمانى ترکى بنام “کريزموس “در کابل کارمى کند، نيز از مشکلاتى چون معاش کم، نداشتن بيمه ، کار بيشتر از هشت ساعت و نداشتن رخصتى با معاش شکايت نموده ، گفت :”هيچ نهادى نيست که ازحقوق کارگران دفاع کند.“
وى مى گويد که ١٥ هزار افغانى معاش دارد و کفايت نيازمندى هاى فاميل هشت نفره اش را نمى کند.
به گفتۀ موصوف ، چندين بار مشکلات شان را با مسوولين شرکت يادشده درميان گذاشته؛ اما مسوولين شرکت مى گويند که امکانات براى افزودى معاش ندارند.
آژانس خبرى پژواک به دليلى که رئيس اين شرکت به خارج از کشور رفته است ، موفق با گفتگو با او نگرديد.
متين احمد درمورد کار اتحاديه هاى کارگرى در کشور گفت : ” مه فقط شنيديم که يک اتحاديه کارمى کنه؛ ولى متاسفانه يک روز نشد که از نزديک ديده باشم که از حال واحوال ما باخبرى کند… “
وى نيز مى گويد که حکومت براى بهبود وضعيت کارگران و حل مشکل بيکارى، کار نکرده است .
جمعه گلدى باشنده ولسوالى اندخوى فارياب که از هفت ماه به اين طرف در شرکت ساختمانى “کريزموس “کارمى کند ، با تاييد سخنان متين احمد گفت که کارگران در شرکت هاى ديگر نيز دچار چنين مشکلات اند .
وى گفت که هفت ماه قبل در يک شرکت ساختمانى بنام “ظفر“در بدل ٩ هزار افغانى معاش ماهوار کار مى کرد و در آن شرکت نيز کارگران بيمه نداشتند.
آژانس خبرى پژواک با شمارى ديگرى از کارگران فابريکه هاى صنعتى و شرکت هاى ساختمانى نيز مصاحبه ها داشت و آنها نيز از همچو مشکلات شکايت مى نمودند.
سيف الدين سيحون استاد پوهنځى اقتصاد پوهنتون کابل نيز مى گويد که حکومت و اتحاديه هاى کارگرى کارى را براى حل مشکل بيکارى ورفع مشکلات کارگران انجام نداده اند.
به گفتۀ سيحون، با آن که طى ده سال گذشته جامعه جهانى کمک هاى زياد با افغانستان نموده ؛ اما درافغانستان براى بهبود وضعيت زندگى کارگران وکاريابى براى بيکاران کارهاى موثرانجام نشده است .
وى ،کارکرد حکومت در جهت رشد سکتور خصوصى ، فعال کردن فابريکه هاى توليدى و راه اندازى برنامه هاى وسيع آموزش هاى فنى و حرفوى که براى ايجاد زمينه کار موثر واقع مى شود ،ناکافى خواند.
سيحون نقش اتحاديه هاى کارگرى را نيز بسيار ضعيف خوانده گفته که اتحاديه هاى کارگرى بايد از حقوق کارگران فابريکه ها و دواير دولتى دفاع مى کرد و حکومت را به مشکلات کارگران متوجه مى ساخت.
اتحاديه هاى يادشده مى گويند که براى رفع مشکلات کارگران تلاش نموده اما به دليل عدم توجه حکومت و نبود امکانات لازم به نتايج مثبت دست نيافته اند.
عبدالظاهر کارگر رئيس شوراى اﺗﺤﺎدﻳﻪﻣﻠﯽ ﮐﺎرﮐﻨﺎناﻓﻐﺎﻧﺴﺘﺎن (امکا ) تاييد مى نمايد که اين اتحاديه ، طى ده سال گذشته نتوانسته کارى را انجام دهد که براى وضعيت زندگى کارگران موثر باشد.
وى علاوه کرد : ” اينکه ما چرا نتانستيم يک کارخوبى را براى کارگران وبيکاران افغان انجام بدهيم علت آن اين بوده که صحبت هاى با دولت داشتيم ولى تاحالى نتيجه نداده، روز به روز به رقم بيکاران افزوده ميشه.“
موصوف گفت که با کارگران و مسوولين شمارى از فابريکه ها گفتگو نموده و درکل مشکلات کارگران را با وزارت کار ،امور اجتماعى ،شهدا ومعلولين مطرح نموده که نتيجه اى در پى نداشته است.
اما به گفته کارگر، امکا توانسته بود که دردوران حکومت داکتر نجيب الله کارهاى موثر براى بهبود وضعيت زندگى کارگران انجام دهد.
به اساس معلومات منبع درآن زمان؛ از طريق کوپون ماهوارهشت قلم مواد خوراکه به کارگران داده ميشد ، هر کارگر سالانه ٢٠ روز رخصت با معاش و بيمه داشت و براى شمارى از کارگران اپارتمان ها نيز توزيع شده است .
به اساس معلومات وى ، امکا حدود ٤٨ سال قبل ايجاد گرديده و ١٨٠ هزار کارگر عضويت اين اتحاديه را دارند.
داکترلياقت على عادل رئيس اتحاديه مزدوران و زحمت کشان افغانستان مى گويد که کاريابى براى بيکاران ،مزد مناسب وفراهم نمودن زمينه درس وتعليم براى اطفال کارگر از اهداف اين اتحاديه مى باشد .
اما وى گفت که تاکنون اين اتحاديه به دليل نداشتن حمايت حکومت و امکانات مالى؛ نتوانسته است که به اهداف خود برسد.
موصوف گفت که بارها با وزارت کار و امور اجتماعى درمورد مشکلات کارگران صحبت هاى داشته اما بى نتيجه بوده است .
اما عبدالعلى افتخارى سخنگوى وزارت کار ،امور اجتماعى ، شهدا ومعلولين مى گويد که آن وزارت ،طى حدود ده سال گذشته کارهاى زياد براى بهبود زندگى کارگران انجام داده است .
وى گفت که در اين مدت ،بيش از ٥٣ هزار تن در مرکز آموزش هاى فنى وحرفوى “افغان – کوريا “تحت آموزش هاى فنى وحرفوى قرار گرفته وبه کار جذب شده اند.
منبع خاطر نشان کرد که درحال حاضر، حدود ١١ هزارتن دراين مرکز دولتى که به کمک کوريا ايجاد شده است ، تحت آموزش قرار دارند.
همچنان به گفتۀ وى ، درحدود ١٠ سال گذشته، از طريق برنامه ملى انکشاف مهارت هاى که درآن ١١ وزارت شامل اند، بيش از ٤٠ هزار تن آموزش فنى وحرفوى ديده وبراى آنها کاريابى شده است.
به گفتۀ وى ، آن وزارت تا حال در مورد ساير سهولت هاى کارگران چون بيمه و امکانات مسکن به دليل نبود مشکلات مالى اقدام نکرده است .اما در نظر دارد که در اين راستا ،اقداماتى داشته باشد.
به نقل از منبع، درحال حاضر در ٢٠ ولايت کشور يک ـ يک مرکز آموزش فنى وحرفوى موجود است و قرار است که در مدت سه سال آينده در متباقى ( ١٤ ) ولايت کشور نيز، همچو مراکز را ايجاد کند.
به اساس معلومات افتخارى ، تخمين زده مى شود که در حال حاضر در افغانستان، از جمله ٩ ميليون تن مستعد به کار، سه ميليون تن بيکار مى باشند.
