کابل (پژواک، ٣ قوس ٩٠) : در ده سال گذشته، بيش از٦٠٠ فلم افغانى ديجيتلى وسينمايى درکشور توليد شده و شمارى از اين فلم ها در جشنواره ها وفستيوال هاى جهانى، حايز جوايز و تقديرنامه گرديده اند.
فلمسازى قبل از حکومت طالبان در افغانستان به شکل مسلکى وجود داشت و دستآوردهاى خوبى را به ارمغان آورده بود، اما اين هنر در زمان حکومت طالبان رنگ باخت.
در دوران حاکميت طالبان (دهۀ ١٣٧٠)، فلمسازى و هر نوع نشرات تصويرى ممنوع قرارداده شد و زنان نمى توانستند بيرون از منازل شان؛ بخصوص در دفاتر رسمى کار نمايند. چه رسد به اينکه فلم توليد شود و زنان ودختران در آن نقش بازى کنند.
اما رياست افغان فلم يگانه ارگان دولتى که قبل از حکومت طالبان در عرصۀ هنر سينما پيشتاز بود ، ميگويد که در ده سال اخير ، پيشرفت هاى چشمگيرى در اين عرصه رونما شده است.
اين ارگان که مسووليت نظارت ازفلم هاى افغانى و خارجى را در کشور وفراهم آورى سهولت ها براى سينماگران را بدوش دارد، مى افزايد که برخى از فلم هاى افغانى با کسب جوايز جهانى ، براى کشور افتخار آفريده اند.
انجنير لطيف احمدى، رييس افغان فلم ميگويدکه باوجودآمدن کمره هاى ديجيتلى، صنعت فلم سازى افغانستان باکشورهاى ديگرجهان پيوندخورده است که اين خود پيشرفت درعرصه صنعت فلم سازى را تبارز ميدهد.
وى به آژانس خبرى پژواک گفت که در ده سال گذشته، بيش از٦٠٠ فلم افغانى ديجيتلى وسينمايى درکشور توليد گرديده که از جملۀ يکصد فلم کانديد شده در جشنواره ها وفستيوال هاى جهانى ، تعدادى ازآنها جوايز و تقديرنامه کسب کرده اند.
انجنير لطيف، ، اشاره به فلم “اسامه “به کارگردانى صديق برمک نموده، ميگويد که اين فلم توانست جايزه گولدن گلوب امريکارا کسب نمايد، حالانکه گرفتن اين جايزه به کشورى مانندافغانستان به دوراز تصور بود.
وى فلم هاى خاک وخاکستر ،من اسپ ميخواهم،سيب ازبهشت وشمارى ازفلم هاى مستند را از جملۀ فلم هايى عنوان کردکه جوايزجهانى را از آن خود نموده اند.
رييس افغان فلم علاوه ميکند که درپهلوى فلم هايى که در ده سال گذشته جوايزجهانى را کسب نموده، مارينا گلبهارى هنرپيشه افغان درسال ١٣٨٧ به عنوان بهترين هنرپيشه زن درجهان انتخاب شد.
به گفتۀ رييس افغان فلم، باوجودمشکلات مالى ومسلکى درعرصه فلم سازى، شمارى ازسينماگران توانستندبه انواع مختلف ،پول دريافت نمايندودست به فلم سازى بزنند.
او گفت: ((سالهاى قبل سينماى افغانستان درحالت ديگرى قرارداشت ، اما درحال حاضرآن حالت وجود ندارد و تغيير چشمگيرى در اين عرصه رونما گرديده است.))
موصوف ميگويد که قبلاً هنرپيشه ها ،فلم سازان وهمه چيزاکادميک بود که درحال حاضر همچوچيزى وجود ندارد.اما با آنهم مردم شاهد دستآورد هاى زيادى در عرصۀ هنر سينما در کشور بوده اند.
انجنير لطيف گفت: (( درده سال گذشته ،هرکس بااستفاده ازفرصت ها فکرکردکه يک فلم ساز خوب است وميتواندشاهکارآفريندوهرکس فکرکردکه فلم ميسازد،درحاليکه فلم سازى خوديک سيستم ويک اکادمى است که بايداول سينما را بخوانيم و بعداً فلم بسازيم. ))
موصوف علاوه ميکند که متاسفانه بااستفاده ازشرايط، تعدادى واردعرصه فلم سازى شدندکه شمارى ازاين افراددراين مدت فلم هاى مبتذل ساختند ،اما برخى ازاين افرادفلم هاى ساختند که هم درسطح بازار عرضه شدوهم درسطح بين المللى کانديدجشنواره ها وفستيوال ها گرديد.
رييس افغان فلم ميگويد که بعدازسقوط حکومت طالبان، تاکنون بيش ازدوصدکمپنى فلم سازى خصوصى درکشورآغاز به کارنمودندکه دراين مدت، تنها حدود بيست کمپنى توانسته درعرصه توليدفلم فعاليت داشته باشند.
او علاوه کردکه اين کمپنى ها به علت مشکلات تخنيکى و مالى نتوانسته اند به فعاليت ادامه بدهند.
انجنير لطيف ميگويد که شمارى ازجوانان باوجودمشکلات وعدم مسلکى بودن، توانستنديک چيزى را پيوندبزنند وبه سينماى افغانستان عرضه بکنند.
سينماگران افغان نيز پيشرفت هاى صنعت فلم سازى درده سال گذشته را مثبت ارزيابى ميکنند.
بصيرمجاهدمسوول “کوهدامن فلم” ميگويد که درطول ده سال گذشته، فلم هاى افغانى جايگاه خاص خود را درميان مردم وسينماهاى جهان پيداکرده است.
او مى افزايد که دراين مدت، تغييرات زيادى درسينماى افغانستان رونماشده است وشمارى ازجوانان ابتکارات زيادى نموده اند.
مجاهد علاوه ميکند: (( در وقت طالبان ؛اصلاً درافغانستان بنام سينماچيزى وجودنداشت، اماشمارى از جوانان بامشوره هاى بزرگان سينما، ازصفرشروع به فلم سازى نمودند که امروزفلم هاى افغانى نه تنهادرافغانستان بلکه دربيرون ازمرزهاى کشورنيزجايگاه خود را دريافت کرده است.))
مسوول کوهدامن فلم ميگويد که درکنارتوليدفلمهاى تجارتى که دراين مدت ،ساخته شده است ،فلم هايى نيزساخته شده که به کشور افتخار هم کسب نموده است.
نامبرده مى افزايدکه درتاريخ سينماى کشور،فلم هاى اکشن افغانى درسينماهاى جهان به نمايش گذاشته نشده بود،امافلم هايى که درده سال گذشته ساخته شده است توانسته درامريکا،جرمنى و کشورهاى ديگر، به نمايش گذاشته شود.
وى يکى ازسينماگرانى است که درفلم هاى بلندسينماى هاليوود وباليوود نقش بازى کرده ودرعرصه هاى مختلف باآنهاهمکارى داشته است.
بصيرمجاهد ميگويد که او يگانه سينماگرى بود که درزمان حکومت طالبان به شکل مخفيانه فلم را درشهرکابل بنام” قطرات خون” ساخت وبعداً فلم ديگر را بنام خاک به بازار عرضه نمود.
اين هنر پيشه مى افزايد که تاحال در١٣فلم افغانى وچهارفلم خارجى بلند،نقش ايفا نموده است وچهارفلم ازساخته هاى خودش به بازارعرضه گرديده ويک فلم ديگروى بنام “ولگرد”تحت کار است.
اما وى ميگويدکه درده سال گذشته؛ ازسوى شمارى ازجوانان فلم هاى به کيفيت پايين ساخته شدکه سينماى کشوررا صدمه زد وفلم هاى افغانى را ضعيف جلوه داد.
موصوف باانتقاد ازعدم حمايت دولت ازسينماى افغانى گفت: (( در سالهاى قبل از حکومت طالبان، دولت توجه خاص به سينما داشت وامکانات را به دسترس سينماگران قرارميداد،امادرحال حاضرسينما بطرف خصوصى شدن رفته ودولت هم ازسينمادورشده است.))
مجاهد تصريح نمودکه اگردولت به مثابه دهه ١٣٦٠ توجه خاصى به سينما ميکرد،سينماى افغانستان درجايگاه خاصى قرارميداشت وميتوانست باسينماى کشورهاى ديگررقابت نمايد.
مسوول کوهدامن فلم ميگويد: (( نقش افغان فلم درده سال گذشته ضعيف بوده وافغان فلم باوصف اينکه يک نهاددولتى ومرجعى است که سينماى افغانى ازآن الهام ميگيرد،امامتاسفانه اين نهاد کارى درساختارسينماى افغانستان نکرده است. ))
او علاوه کردکه باجودهمه کمک هايى که باسينماى افغانى ،ازطريق دولت صورت گرفته است اماافغان فلم باوصف اين امکانات ، مقصر دانسته ميشود.
به گفتۀ مجاهد، سينماگران افغان درحال حاضر،ازلحاظ تخنيک باکمبودى هايى روبرواند ووسايلى که سينماگران کشورهاى ديگرازآن استفاده ميکننددراختيار ندارند.
اين هنر پيشه، ميگويد: ((ما باوصف همه مشکلات کارهاى خود را ادامه ميدهيم واين کارهاى ماازسوى سينماگران جهان نيزپذيرفته شده است. ))
رييس افغان فلم مى پذيرد که افغان فلم دراين مدت کارهاى موثررا انجام نداده است… اما باانتقاد شديد ميگويد که نهاد هاى تمويل کنندۀ خارجى، هيچگونه دلچسپى و ستراتيژى درموردفرهنگ سازى در افغانستان ندارند و هيچگونه کمک نکرده اند.
انجنير لطيف گفت:: ((انتظارمردم ازافغان فلم توليدفلم ميباشدکه متاسفانه ما نتوانستيم به دليل اقتصاد بازارآزاد، ازفرهنگ خود استفاده کنيم وبه مثل گذشته هافلم هاى بهتربسازيم. ))
اوافزود،درموردفرهنگ سازى ازسوى اين نهاد ها کمکى صورت نگرفته است واگرصورت هم گرفته به افرادى گرفته است که تاحال نه سريال ونه فلم کوتاهى توسط آنهاساخته شده است.
انجنير لطيف مى افزايد: باوجوديکه اين فلم هاازسوى افرادغيرمسلکى وبامشکلات زياد وتقليدازفلم هاى هندى ساخته شده، امااين که چه اندازه اين فلم ها قابل پذيرش بوده ويانه ، سوالى است که بايدمردم به آن پاسخ بدهند.
اما مردم ميگويندکه شمارى ازفلم هاى افغانى که در ده سال گذشته ساخته شده؛ تقليدازفرهنگ بيگانه بوده وسينماگران افغان نتوانسته اند،فرهنگ خود را به نمايش بگذارند.
محمدفهيم باشندۀ مکروريان سوم شهرکابل ميگويدکه تعدادى از اين فلم ها، خوب بوده وتوانسته که فرهنگ کشور را به نمايش بگذارد، اما برخى ديگر، اصلا ً قابل ديد نميباشد.
اين جوان ادعا ميکند: ((شمارى ازجوانان غيرمسلکى باهم جمع شده و کمره را سرشانه کرده ودست به فلم سازى زده اندکه اين کارنه تنهاقابل پذيرش نيست،بلکه سينماى قبلى افغانستان را نيز بدنام ساخته است . ))
به باور او ،بايدفلم هايى که ساخته ميشود، داستان ،هنرپيشه ها وهمه جنبه هاى آن سنجيده شود؛بعداً کارتوليدآن آغاز گردد. اما درفلم کنونى يک شخص درتوليديک فلم، چند نقش را ايفا مى نمايد.
جاويد يکى از محصلين پوهنتون کابل ميگويد که علاقه خاص به فلم هاى افغانى دارد ؛اما فلم هايى را که درسالهاى قبل ساخته شده ، تماشا ميکند. فلم هاى فعلى کاپى فلم هاى هندى بوده وازکيفيت خوبى برخوردارنيست و او به همين دليل، چنين فلم ها را تماشا نمى کند.
اين محصل گفت : (( تعدادى از فلم هاى افغانى که ساخته ميشودجنبه هاى منفى آن نسبت به مثبت آن بيشتر است وداستان هاى تکرارى دارند، به همين دليل است ک مردم علاقه به ديدن چنين فلم ها نمى داشته باشند.))
از سوى ديگر اتحاديۀ سينماگران افغانستان ميگويد که اگر چه وضعيت سينما در ده سال اخير با وقت حکومت طالبان به هيچ صورت قابل مقايسه نيست، اما در يک دهۀ گذشته درعرصه هنر وسينما پيشرفت چشمگير و قناعت بخش صورت نگرفته است.
جوانشير حيدرى رييس اين اتحاديه به پژواک گفت که درده سال اخير، دولت وکشورهاى کمک کننده هيچگونه توجه به سينماى کشورنکرده اند .
حيدرى مى افزايدکه يگانه نهاددولتى دربخش سينماى کشور، افغان فلم است که متاسفانه به اين ارگان نيز توجه صورت نگرفته و آنرا با مشکلات روبرو ساخته است.
موصوف گفت: (( اگرحرکتى هم بخاطرساختارسينماى کشوردراين ده سال صورت گرفته است ازسوى جوانان بوده که نظربه شوق وعلاقه شان باکمره هاى ديجيتلى دست به فلم سازى زده اند.))
وى خاطر نشان ساخت که آنها توانسته اندبه همکارى گويته انستيتيوت و مرکزفرهنگى فرانسه ،فستيوال هاى جهانى را را ه اندازى نمايند.
رييس اتحاديۀ سينماگران افغانستان ميگويدکه بخاطرپيشرفت وساختارسينماى جديد،کارهاى که تاحال صورت گرفته ، بسنده نبوده وبايدکارهاى زيادى صورت بگيرد ودرکناراستعدادنيازبه ايجاديک مرکزمنظم سينمايى بوده که جوانان را درعرصه سينمابه شکل مسلکى تربيه کنند.
به عقيده حيدرى، بهترين سينماى افغانستان در دهه ١٣٦٠ بود که درآن زمان فلم هاى زيادى باکيفيت عالى ساخته شد.
رييس اتحاديه سينما گران افغانستان گفت که بخاطرقانونمندشدن سينماى افغانستان درحال حاضربر قانون سينماى افغانستان کارجريان دارد تا به سينماى کشوربه مثابه يک پديده توجه بيشتر صورت بگيرد.
قرار معلومات منبع، رياست افغان فلم در سال ١٣٤٧ هجرى شمسى تاسيس گرديده و اولين کمپنى خصوصى فلمسازى بنام ( نذير فلم ) در سال ١٣٥١ در کشور ايجاد گرديد.
