کابل (پژواک ١٤ حمل ٩١) :استفاده ازغذاهاى بسته بندى شده ” کنسرو” درافغانستان در حالى افزايش يافته است که
متخصصين امور صحى تاکيد دارند که غذاهاى کنسروى نبايد جايگزين غذاهاى خانگى شود.
در حال حاضر در بازارهاى افغانستان انواع خوردنى ها و نوشيدنى هاى بسته بندى شده موجود مى باشد.
صبوراحمد يکتن ازدکانداران بازار آرياناى شهرکابل گفت که در دکان وى و تمام خوراکه فروشى هاى شهر انواع خوردنى هاى بسته بندى شده چون لبنيات، لوبيا، نخود،ماهى ، سمارق ،آش ، گوشت وغيره وجود دارد.
منبع علاوه کرده که انواع آب ميوه، نوشابه هاى گاز دار و ساير نوشيدنى ها چون انرژى “ايفکت ، کوکوبيما ، رانى” وغيره نيز در دکان وى و ساير دکانها موجود است .
وى علاوه کرد:” دوسال شده فروشات کنسروهای ما زياد شده، دوسال پيش روزانه دو تا سه خريدار مى داشتيم؛ ولى حالا روزانه ده تا ١٥خريدار داريم. ”
همچنان عبدالحکيم يک تن از خوراکه فروشان تايمنى شهرکابل نيزمى گويد که رقم علاقه مندان غذا هاى بسته بندى شده درحال افزايش مى باشد .
موصوف گفت که حدود سه سال قبل، روزانه حدود پنج تن از غذا هاى بسته بندى شده را خريدارى مى کردند؛ اما اکنون روزانه بيش حدود ١٥ تن همچو غذا ها را خريدارى مى کنند.
هر دو دکاندار يادشده مى گويند که استفاده از مواد يادشده؛ اضرار صحى ندارد و آنها نيز از آن استفاده مى کنند.
شمارى از مردم نيز از اضرار خوردنى ها و نوشيدنى هاى بسته بندى شده معلومات ندارند و از آن استفاده مى کنند.
ذبيح الله ١٥ ساله متعلم صنف نهم ليسه انصارى و باشنده سرک سوم شاه شهيد شهر کابل که چندين قوطى نخود ، ماهى ، گوشت گاو، لوبيا و انواع مربا ها را خريدارى کرده بود، گفت: ” ایره به خانه خريدم ، هميشه مى خرم ، بسيار خوب است ، آسان تهيه ميشه ، خوب مزه هم داره. ”
همچنان محبوب باشندۀ باغ بالاى کابل که يک کارتن کنسرولوبيا ، نخود وکوفته را خريدارى کرده بود، گفت :” ازهمى کنسروها زياد مى برم… بسيار خوب است. سابق ساعت ها لوبيا را مى مانديم تاپخته ميشد ، اى غذا ها تيار آماده است ، يک گرم کدن کار داره وبس .”
وى گفت که از مدت شش سال به اين طرف، اکثرا از اين نوع غذا ها استفاده مى کنند.
مرسل ١٦ساله که در بازار قلعۀ زمان خان شهر کابل مصروف نوشيدن انرژى ” ایفیکت” بود نيز طرفدار استفاده از نوشيدنى ها و غذا هاى بسته بندى شده مى باشد.
وى می گوید:” هروقت که از اى انرژى استفاده کنم، سر حال ميشم و خستگى ام رفع ميشه … غذاهاى کنسرو نيز به خاطر خوب است که تيارآماده شده است و وقت آدم در آشپز خانه ضايع نميشه.”
هر سه منبع يادشده مى گويند که تاکنون هيچ نوع ضرر خوردنى ها و نوشدنى هاى بسته بندى شده را نديده اند.
اما شمارى از مردم مى گويند که مصرف همچو مواد؛ سبب مشکلات صحى براى آنان شده است .
احمد خالد باشندۀ کمپنى شهرکابل مى گويد که حدود ده سال قبل، فشار مادرش بعد از آن که قيماق پاکستانى” ملک پيک” را خورد، بلند رفت و يک دست و پايش فلج شد.
موصوف اضافه کرد: ” داکترگفت که امو قيماق سبب بلند رفتن فشار مادرم شده . بسيار خاطره بد از قيماق دارم به خاطرى که مادرم چند وقت بعد فوت کرد و حالى هيچ وقت از غذا هاى بسته بندى شده در خانه استفاده نمى کنيم! “
همچنان عبدالوهاب باشنده قلعه زمان خان شهرکابل نيز مخالف استفاده ازغذا هاى بسته بندى شده مى باشد .
وى مى گويد: “به نظرمه هرچيز اگر تازه خورده شود، فايده زياد تر داره تا اين که از غذا هاى بسته بندى شده که براى تجارت تهيه مى شوند، استفاده شود. “
همچنان به گفتۀ موصوف، در افغانستان انواع ميوه ها موجود است و بهتر است که به عوض آب ميوه هاى بسته بندى شده از ميوه و يا آب تازه آن استفاده شود.
وى علاوه کرد:” خاله ام که مریضی سرطان معده داشت ، در هند عمليات شد . داکترا بريش گفته بود که قطعا از نوشابه ها و غذاهاى بسته بندى شده استفاده نکند. “
داکتر فيض الله کاکړ مشاور بخش صحت رياست جمهورى نيز به آژانس خبرى پژواک گفت که موجوديت مواد کيمياوى ، رنگ هاى مصنوعى و ساير موادى که براى نگهداشت و طعم درمواد بسته بندى شده استفاده مى شود، مى تواند سبب ايجاد امراضى چون سرطان ، فشار بلند خون ،شکر ، حساسيت ها ومسموميت ها نزد استعمال کنند گان گردد .
وى مى گويد، با آن که غذا هاى بسته بندى شده براى خانم ها ومسافرين سهولت را ايجاد مى کند؛ چون تهيه آن آسانتر است . اما در طويل المدت استفاده بيش از حد همچو مواد مى تواند که صحت مصرف کنندگان را به خطر مواجه کند .
به گفتۀ موصوف ، یکی از مسموم کننده ترین عناصری که دربرخی مواد غذایی بسته بندی شده به کارمی رود ، مواد رنگی است که در اکثر همچو مواد به اندازه زياد؛ جهت جذابيت و بهترشدن رنگ آن استفاده مى شود.
به گفتۀ وى، موادى که براى رنگ خوردنى ها و نوشيدنى هاى بسته بندى شده استفاده مى شود، به داخل خون انسان نفوذ مى کند و انواع امراض خونی از جمله مسمومیت خونی را ایجاد کرده مى تواند.
به اساس معلومات منبع، مواد کيمياوى که براى نگهدارى ازفاسد شدن خوردنى هاى بسته بندى شده استفاده مى گردد وهمچنان ماده کيمياوى “بیسفنول” که درسرپوش برخی از قوطى هاى مواد غذايى برای جلوگیری از داخل شدن موجود مى باشد ، اثرات زيانبار براى حافظه ومغز دارد وحتى سبب ايجاد امراض سرطانى نیز شده می تواند .
همچنان قراراظهارات وی، شکر از دیگر موادی است که برای طعم مطلوب برخی مواد غذايى بسته بندى شده به پيمانه زياد استفاده مى شود.
وى گفت که اين نوع مواد براى مبتلایان بيمارى شکر زياد مضر بوده و باعث افزايش وزن نيز مى شود.
موصوف مى گويد، روغن و نمک از عناصرديگرى است که برای طعم و دوام غذاى بسته بندى شده بيش از حد معيارى استفاده مى شوندکه براى بيماران فشار بلند خون ، نفس تنگى و کسانى که سنگ گرده مى داشته باشد ، مضرتمام مى شوند .
وى از خانواده ها خواست که تا حد توان از مصرف همچو غذا ها بپرهيزند و در صورتى که به استفاده از همچو خوردنى ها و نوشيدنى ها مجبوريت پيدا مى کنند ، بايد متوجه باشند که رنگ پوش قوطى مواد تغيير نکرده باشد و قوطى سالم باشد.
همچنان به گفتۀ منبع، درجريان باز کردن قوطى ديده شود که مواد داخل آن تورم و فوران نداشته باشد، زيرا اين علايم نشان دهندۀ فاسد شدن مواد مى باشد.
همچنان منبع به تاکيد گفت که استفاده کننده گان خوردنى ها و نوشيدنى هاى بسته بندى شده به تاريخ انقضاى مواد توجه بيشتر داشته باشند.
اين در حالى است که شمار زيادى از مردم افغانستان سواد ندارند و تاريخ انقضاى مواد را خوانده نمى توانند و تعدادى از افراد با سواد هم به اين موضوع توجه نمى کنند.
محمد عظيم باشنده تايمنى شهر کابل که از نعمت سواد محروم است ، مى گويد: ” مه زياد از اى چيزها مثلا قيماق ، آب ميوه و غيره را خانه مى برم ، خو سواد ندارم که تاريخشه بفامم، بعضى وقت که باز کنيم خراب هم مى باشه. “
حميدالله ٣١ ساله معاون شرکت ساختمانى “دايور سفايد” مى گويد: ” اکثریت مردم زیاد متوجه تاریخ مواد بسته بندی شده نمی باشند، مثلا مه تا حال نديدم که کسى در هوتل تاريخ انقضاى نوشابه و يا چيزى ديگه ره ديده باشه.”
موصوف علاوه کرد که وى تاريخ انقاضاى دوا را حتما مى بيند؛ اما در مورد تاريخ انقضاى اشيايى که به وى شناخته شده باشد، زياد دقت نمى کند.
به گفتۀ وى، نياز است که دولت در مورد اضرار خوردنى ها و نوشيدنى هاى بسته بندى شده به خصوص اهميت تاريخ انقضاى آن به مردم آگاهى بدهند.
داکتر شفيق همت مسوول ديپارتمنت ارتقاى صحت وزارت صحت عامه نيز مى گويد که مردم بايد بيشتر از غذاهاى خانگى استفاده کنند .
موصوف گفت که وزارت يادشده در حال حاضر روى برنامه آگاهى دهى در مورد چگونگى غذا و اهميت آن کار مى کند که آگاهى در مورد خوردنى ها و نوشيدنى هاى بسته بندى شده نيز؛ جز آن مى باشد.
شفيق همت مى گويد که تا حال برنامه هاى آن وزارت بيشتر روى آگاهى دهى درمورد امراضى چون ايدز ،سل ،زردى سياه و شکر و ايجاد وقفه بين ولادت ها ، سوى تغذى ، رعايت حفظ الصحه وغيره تمرکز داشت.
