شهركابل (پژواک،٢١ جوزا ٩٠): در افغانستان براى بيش از ٥٤ درصد زنان، خدمات صحت بارورى مساعد است؛ اما به دليل عنعنات ناپسند، تنها ٣٤ درصد مادران از اين خدمات مستفيد شده مى توانند.
اين درحالى است که امروز، از روز ملى مادرى مصوون در کابل تجليل به عمل آمد و داکتر ثريا دليل وزير صحت عامه، طى پيامى توصيه نمود که مادران بايد در زمان حاملگى، ولادت و پس از آن، تحت مراقبت هاى صحى قرار داشته باشند.
داکتر سعديه فايق ايوبى رييس عرضۀ خدمات صحى وزارت صحت عامه، به آژانس خبرى پژواک گفت که درحال حاضر، براى بيش از ٥٤ درصد زنان در سطح کشور عرضۀ خدمات صحت بارورى مساعد است.
اما وى افزود که به دليل عرف وعادات ناپسند، بيش از ٧٠ درصد زنان در زمان حامله گى، ولادت و بعد از ولادت، به مراکز صحى مراجعه کرده نمى توانند.
وى گفت که اکثر خانواده ها به مادران اجازه نمى دهند که در زمان حاملگى و ولادت، به مراکز صحى مراجعه کنند.
به گفتۀ وى، وزارت صحت عامه در نظر دارد که در اين مورد، برنامه هاى آگاهى دهى و رقم مراکز صحى را افزايش دهد.
منبع افزود که در حال حاضر در سطح کشور، براى بيش از ٥٤ درصد زنان، خدمات صحت بارورى مساعد است؛ اما طبق پلان يادشده تا سه سال آينده، اين رقم به حدود هفتاد درصد افزايش خواهد يافت.
در پيام وزير صحت عامه که در مراسم امروزى به خوانش گرفته شد، عدم مراجعۀ زنان به مراکز صحى درزمان حاملگى، ولادت و پس از آن، عامل عمدۀ مرگ و ميرزنان خوانده شده است.
به گفتۀ وى، با آنکه در ده سال گذشته رقم مرگ و مير زنان در زمان ولادت کاهش يافته، عرضۀ خدمات صحت بارورى افزايش يافته و رقم ماهرين ولادى بيشتر شده؛ اما هنوزهم نياز است که براى کاهش رقم مرگ وميرزنان، کارهاى بيشترى را انجام داد.
به اساس معلومات منبع، سروى دوسال قبل نشان داده است که از هر يکصد هزار زن، در زمان ولادت ٣٢٧ تن ميميرند؛ درحاليکه ده سال قبل از هريکصد هزار زن، در زمان ولادت ١٦٠٠ تن جان مى دادند.
قرار معلومات منبع، درحال حاضر نسبت به ده سال گذشته انجام ولادت ها تحت نظرماهرين ولادى، از ٦ فيصد به ٣٤ درصد و فيصدى استفاده از روش هاى ايجاد وقفه ميان ولادت ها، از ١٥،٤ درصد به ٢٠ درصد افزايش يافته است.
شمارى از مردم درنقاط دوردست کشور نيز از نبود مراکزعرضۀ خدمات صحت بارورى شکايت دارند.
به اساس معلومات داکتر نسرين بارکزى رييس انستيتيوت علوم صحى ولايت کندهار، در١٧ ولسوالى آن ولايت، هيچ داکتر زن وجود ندارد.
همچنان وى گفت که درولسوالى هاى غورک، شورآبک و ميانشين ولايت کندهار، مرکزصحى براى زنان وجود ندارد و مردم مجبوراند که مريض خود را به شفاخانۀ ولايتى کندهار ببرند.
رخشانه باشنده ولسوالى ژيړى کندهار که مادر ٦ طفل است، به پژوا ک گفت که هيچ وقت در هنگام ولادت، به مرکز صحى و يا ماهر ولادى مراجعه نکرده است.
وى درحاليکه مى گفت در آن ولسوالى، اکثر خانواده ها مانع رفتن زنان حامله به مراکز صحى مى شوند، افزود: “وقتى که وضعيت مريض خراب مى شود، باز فاميلش مجبور شده مريض را به شفاخانه انتقال مى دهد.”
قرار معلومات موصوف، اکثراً زنان دراين ولسوالى ها نزد دايه هاى محلى غيرمسلکى ولادت مى کنند.
همچنان امان الله عنايت الرحمن رييس شوراى ولايتى نورستان مى گويد که در ولسوالى هاى مندول و دوآب در نورستان غربى و در ولسوالى هاى ورتيز و وايگل درنورستان مرکزى، يک مرکز صحى براى زنان وجود ندارد.
به اساس معلومات منبع، درولسوالى هاى يادشده يک داکتر، نرس و قابلۀ زنانه وجود ندارد و اکثراً زنان نزد دايه هاى محلى ولادت مى کنند.
همچنان داکتر مهرعلى حسنى سرپرست صحت عامۀ باميان مى گويد که مردم ٤٢٠ قريۀ اين ولايت، به دليل دورى و صعب العبور بودن راه ها، به خدمات صحى دسترسى ندارند.
