شهرکابل) پژواک،٣١ جوزا ٩١) از سال ٢٠٠٢ ميلادى تا حال ٥،٧ ميليون پناهندۀ افغان به کشور عودت نموده اند؛ اما هنوزهم افغانستان در صدر کشورهای مبدأ پناهندگی قرار دارد.
اين مطلب در خبرنامۀ کميشنرى عالى ملل متحد در امور پناهنده گان (UNHCR) که به مناسبت روز جهانى پناهنده گان (٢٠ جون) منشتر شده، بيان گرديده است.
از حدود چهل سال به اين طرف، ميليون ها افغان در کشورهاى خارجى زندگى مى کنند که به اساس معلومات منبع، ٩٥ درصد این پناهندگان در پاکستان و ایران به سر میبرند.
در خبرنامه آمده است که همانند سال های قبل، پاکستان و ایران، هنوزهم دو کشور عمدۀ میزبان زیادترین تعداد پناهندگان افغان مى باشند.
به اساس معلومات منبع، درحال حاضر يک عشاريه هفت میلیون پناهندۀ افغان در پاکستان و نزدیک به يک میلیون تن دیگر آنان در ایران به سر میبرند.
همچنان گزارش ها مى رساند که برعلاوۀ پناهنده گان يادشده، يک ميليون افغان در پاکستان و يک و نيم ميليون در ايران، بدون اسناد اقامت زندگى ميکنند.
در خبرنامۀ مذکور تذکر داده شده است که میزان عودت پناهندگان از ایران و پاکستان در دو سال اخیر، به شکل قابل ملاحظه اى کاهش یافته است؛ هرچند باعودت ٣٤٠٠٠ پناهنده در جریان سال ٢٠١٢، این فیصدی نسبت به عین مدت در سال ٢٠١١، ١٨ فیصد بیشتر است.
منبع نوشته است: “این روند کلی کاهش قابل درک میباشد، اکثریت پناهندگان باقی مانده، برای مدت بیش از سه دهه در خارج از کشور شان به سر برده اند، که این امر استقرار مجدد آنها را در جوامع اصلی شان، به یک چالش بزرگ تبدیل نموده است.”
کميشنرى عالى ملل متحد در امور پناهنده گان نوشته است که حداقل ٦٠ فیصد عودت کنندگان، هنوزهم نسبت به سایر هموطنان شان در سطح پایین تر زندگی می کنند.
منبع افزوده است: “تعداد کلی عودت کنندگان؛ حدود یک ربع نفوس مجموعی افغانستان را تشکیل داده و چالش بزرگی، فرا راه ساختارها و منابع موجودۀ این کشور قرار داده است.”
در خبرنامه آمده است که جهت رسیدگی به این چالش های بزرگ که عودت کنندگان افغان با آنها مواجه میشوند، وزارت امور مهاجرین و عودت کنندگان و این کميشنری، توجه را به یک روش منسجم مبتنی بر جامعه، در محلات انتخاب شده برای استقرار مجدد در مناطق دارای تعداد بیشتر عودت کنندگان، طوری که در ستراتیژی راه حل های منطقوی تصریح گردیده، متمرکز نموده اند.
منبع خاطرنشان کرده است که دراین استراتیژی راه حل های منطقوی، بصورت رسمی بتاریخ ٣ می سال ٢٠١٢ توسط ٤٧ کشور در جنیوا به تصویب رسید است.
کميشنرى يادشده نوشته است که هدف اين استراتيژى، مساعدت به دو گروپ (آنهايى که از سال ٢٠٠٢ بدینسو عودت نموده اند و آنهايى که هنوزهم در خارج از کشور در پناهندگی به سر میبرند) میباشد.
به اساس معلومات منبع، جماهیر انوری وزیر امور مهاجرین و عودت کنندگان گفته است: “در افغانستان، امروز توجه ما به ارتقاي انکشافات و کمک در استقرار مجدد پایدار عودت کنندگان افغان در اجتماعات دارای تعداد زیاد عودت کنندگان، بخصوص دربخش های امرار معیشت، خدمات اساسی و سرپناه متمرکز میباشد.”
انورى افزوده است: “ما میخواهیم عودت کنندگان را تشویق به ادامۀ زندگی در افغانستان نموده و در عین حال، حمایت خویش را از بازگشت تعداد بیشترى کشورهای میزبان پناهندگان، افزایش می دهیم.”
وزير امور مهاجرين و عودت کننده گان گفته است که جامعه جهانی، باید برای استقرار مجدد این گروپ بزرگ عودت کنندگان، کارهای زیاد دیگری را نیز انجام دهد.
همچنان داکتر پیتر نیکولاس رئیس دفتر نمایندگی کميشنرى يادشده درافغانستان گفته است: “درحاليکه یک تعداد زیاد عودت کنندگان در جوامع محلی شان مجدداً استقرار یافته اند، در سال های اخیر تعداد زیادی از آنان مجبور شده اند تا بدون دسترسی به خدمات اساسی، زندگی کنند.”
موصوف، ارادۀ عودت کننده گان در غلبه بر این چالش ها و موانع را عالی خوانده و خاطرنشان کرده است که برای عودت کننده گان، کارهای زیاد دیگری نیاز است تا انجام داده شود.
در خبرنامه آمده است که جهت تطبیق و عملی بودن این رویکرد جدید، وزارت امور مهاجرین و عودت کنندگان و کميشنری عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان، چهل و هشت محل را برای پروژۀ آزمایشی استقرار مجدد انتخاب نموده اند.
منبع، نام محلات يادشده را نگرفته؛ اما خاطرنشان مى کند که در این محلات برنامه ها و پروژه های مشترک، همراه با وزارت کار و امور اجتماعی؛ وزارت زراعت، آبیاری و مالداری؛ و وزارت احیا و انکشاف دهات، به همکاری برنامۀ انکشافى ملل متحد( UNDP) دفتر خدمات پروژه هاى ملل متحد ( UNOPS) ادارۀ جهانى کار گران ( ILO ) به راه انداخته شده است.
در خبرنامه آمده است که این برنامه ها، شامل ارائه خدمات اساسی مانند خدمات صحی و حفظ الصحه، آموزش و آب آشامیدنی و بهبود فرصت های اقتصادی محلی جهت کمک به جوانان در یافتن کار، و کمک به اجتماعات در زندگی مشترک شان مى باشد.
پیتر نیکولاس گفته است: “در روز جهانی پناهندگان میخواهم به پناهندگان افغان که هنوزهم در خارج از کشور شان به سر میبرند و آن عده از موسسات بشری که به این پناهندگان کمک مى نمایند، ادای احترام نمایم؛ پناهندگان شهامت باور نکردنی در تصمیم گیری های خود مبنی بر بازگشت، و پشتکار در غلبه برمشکلات زیادی برای بازسازی زندگی خود در کشور شان را نشان می دهند.”
به اساس معلومات کميشنرى عالى سازمان ملل متحد در امور پناهندگان، در سال 2011، بیشتر مردم نسبت به هر زمان دیگر از سال ٢٠٠٠ بدینسو، پناهنده شدند.
کميشنرى عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان، اعلام کرده است که در سال ٢٠١١، تعداد ٨٠٠هزارتن مجبور به فرارازمرزهای کشورها گردیده، که ازاین میان افغانستان با داشتن نزدیک به سه میلیون پناهنده، درردیف نخست قراردارد.
