شهرکابل (پژواک،١٩سرطان٩١) يک معلم سابقه مى گويد: “بعضى وقت ها کتابچۀ پلان درسى درخانه يادم مى رفت، يا موضوع درس يادم مى رفت و يا تقيسم اوقات يادم مى رفت؛ تا که ترک وظيفه کردم و حالى عريضه نويسى مى کنم.”
نيک محمد ٤٥ ساله که قبلا در يکى از مکاتب بدخشان ايفاى وظيفه مى کرده، اکنون به دليل بيمارى روانى در شفاخانۀ صحت روانى شهرکابل بستر مى باشد.
موصوف که باشندۀ ولسوالى شغنان بدخشان مى باشد، روز گذشته در شفاخانۀ يادشده به آژانس خبرى پژواک گفت که از چندين سال به اين طرف، دچار مشکل روانى شده و حدود يک سال قبل از وظيفه معلمى استعفا داده است.
نيک محمد که بسيار لاغر و ضعيف مى باشد، افزود که طى چند سال گذشته، به دليل مشکلات اقتصادى نتواسته بود که به داکتر مراجعه کند و اين، اولين بار است که به کمک مالى خواهرش، غرض تداوى به داکتر مراجعه کرده است.
وى که پدرهشت دختر و يگانه نان آور فاميل خود است، از روش داکتران شفاخانه اظهار خوشى نموده، گفت: “خدا کند که خوب شوم، دوباره پيش اولادهايم برم و بتانم که باز به صفت معلم کار کنم.”
سيد نجيب الله جاويد استاد اکمال تخصص داکتران اعصاب و روان شفاخانه صحت روانى و داکترمعالج نيک محمد، گفت که مشکل فراموشى نيک محمد، ناشى از بيمارى روانى مى باشد که با تداوى آن رفع خواهد شد.
به گفتۀ وى، بيمارى نيک محمد قابل تداوى است.
اين درحالى است که مشکل فراموشى، نزد شمار زيادى مردم در کشور ديده مى شود که به گفتۀ داکتران؛ جنگ هاى حدود سه دهۀ اخير، مشکلات اقتصادى و غيره سبب آن شده است.
سيماگل ٤٨ ساله باشندۀ سرکوتل خيرخانه شهرکابل نيز ازجمله کسانى است که دچار اين مشکل شده است.
وى افزود: “تا اندازۀ فراموشى دارم که بعضى وقت ها حتى نام اولادهايم يادم ميره، کتى کسى گپ مى زنم گپم يادم ميره، بسيار خجالت مى کشم.”
موصوف که درعقب دروازۀ شفاخانه ملالى زيژنتون شهر کابل منتظر ولادت دختر خود بود، گفت: “بسيار به تشويش دخترک استم که خدا به خيرخلاص اش کنه، چند دقيقه پيش نامش يادم رفته بود، به خشويش گفتم که احوالشه بگيره.”
سيماگل افزود: زمانى که زياد اندوهگين شود، مشکل فراموشى اش بيشتر مى شود.
اين خانم خاطرنشان کرد که مشکل روانى وى، ناشى از مشکلات زندگى است؛ زيرا شوهرش ٢٨ سال قبل فوت شده و خودش سال هاى زياد، يگانه نان آور فاميل خود بود؛ اما اکنون پسرش جوان شده و مشکلات فاميل را به دوش گرفته است.
وی علاوه کرد: “در زندگى مشکلات زياد ديدم، چهار طفل خوده به بسيار سختى کلان کديم، در خانه هاى مردم کار کردم، بسيار زندگى ام با مشکل تير شده. “
سيماگل نيز گفت که به دليل مشکلات اقتصادى، براى تداوى خود اقدام نکرده است.
نجيب الله ٢٨ ساله باشندۀ قريه اى نزديک سالار (منطقۀ ناامن در ولسوالى سيدآباد ولايت ميدان وردگ)، گفت که به دليل جنگ ها در آن منطقه دچار مشکل روانى شده است.
وى علاوه کرد: “از خاطر جنگ ها به مه مشکل روانى پيدا شده، خواب ندارم، فراموشى پيدا کدم، يک روز غزنى رفتم که فرش بگيرم، بعضى چيزهاى ديگه ره گرفتم، خانه که آمدم يادم آمد که فرش نخريده بودم.”
داکتر فيض الله کاکړ متخصص امراض روانى که در اپيديميالوژى نيز ماسترى دارد، امروز به آژانس خبرى پژواک گفت که ضعيفى حافظه، درسنين مختلف نزد مردم در افغانستان وجود دارد.
وى که مشاور صحى رييس جمهور نيز مى باشد، خاطرنشان کرد که غذاى نامناسب، تنفس هواى آلوده و امراض روانى، از جمله عوامل ضعيفى حافظه مى باشد.
به گفتۀ وى، جنگ و ناامنى، فقر، بيکارى و غيره، از عوامل بيمارى هاى روانى در کشور مى باشد.
موصوف افزود که تنفس هواى آلوده و روغن مايع که زياد سرخ شود، سبب ايجاد التهاب در مغز شده و در نتيجۀ آن، حافظه ضعيف مى گردد.
موصوف گفت که روغن “امگا ٣” براى تقويت مغز و حافظه خيلى موثر است که بيشتر در چهارمغز، بادام، پسته، سياه دانه، کنجد، زغر، ماهى، سبزى ها و ميوه ها وجود دارد.
وی خاطرنشان کرد که کمبود ويتامين دى (D) نيز سبب ضعيف شدن حافظه مى گردد و براى کسب اين ويتامين، نياز است که شخص همه روزه خود را براى مدت ١٥ دقيقه زير انرژى مستقيم آفتاب قرار دهد.
داکتر سيد نجيب الله جاويد استاد اکمال تخصص داکتران اعصاب و روان شفاخانۀ صحت روانى شهرکابل، با تاييد سخنان کاکر، گفت که رقم دقيق بيماران روانى درکشور وجود ندارد؛ اما قراراحصائيه ده سال قبل سازمان صحى جهان، حدود ٧٠ درصد مردم افغانستان از مشکلات روانى رنج مى برند.
هردو داکتر يادشده مى گويند که براى از بين بردن امراض روانى در کشور، بايد عوامل آن که قبلاً ذکر شد، از بين برده شود.
آنها مى افزايند که بيماران روانى، به محيط آرام نياز دارند و مبتلايان به اين بيمارى، بايد به داکتر مراجعه نموده و طبق هدايت او عمل کنند.
