کابل (پژواک، ١٤ سنبله ٩١): شمارى از معلمان و شاگردان مکاتب، شکايت دارند که در برخى از کتاب هاى نصاب تعليمى جديد، در کنار بعضى نواقص، موضوعات ثقيل درسى و بلندتر از سويۀ شاگردان جا داده شده است.
به اساس معلومات وزارت معارف، در زمان حکومت طالبان در افغانستان نصاب تعليمى واحد وجود نداشت و در مناطق مختلف از نصاب هاى مختلف استفاده ميشد؛ اما بعد از ايجاد حکومت موقت در سال ١٣٨٢ نصاب واحد تعليمى تهيه شد که در محتوا و چاپ آن مشکلات وجود داشت.
به گفتۀ مسوولين اين وزارت، بنا بر نيازمندى، در سال ١٣٨٣ کار تهیۀ نصاب جديد تعليمى مکاتب آغاز شد و به ترتيب براى دوره هاى ابتدائيه، متوسطه و ثانوى مکاتب تهيه گرديد.
کتاب هاى نصاب جديد، براى مکاتب ابتدائيه و متوسطه قبلاً توزيع شده؛ اما براى صنف دهم و يازده هم امسال توزيع شده؛ اما کتاب هاى صنف ١٢ به دليلى تا حال توزيع نشده که از سوى حکومت پاکستان در خاک آن کشور، از حدود يک سال به اين طرف متوقف است.
اين کتاب ها در دبى چاپ شده بود و حين انتقال به کشور، در پاکستان متوقف گرديد.
شمارى از معلمان مکاتب شهر کابل مى گويند که در نصاب جديد، ارزش هاى دينى و ملى در نظر گرفته شده، براى تدريس معيارى، رهنما براى معلمان دارد و کتاب هاى اين نصاب، با کيفيت خوب و داشتن تصاوير مناسب و رنگه چاپ شده است.
اما آنها مى گويند که نصاب جديد تعليمى، در کنار خوبى ها يک سلسله مشکلات نيز دارد.
اوستا يوسفزى معلم بيولوژى ليسۀ بى بى عايشۀ صديقه، به آژانس خبرى پژواک گفت که بعضى موضوعات درسى چون “الجى ها، فنجى ها وغيره” از جمله مطالبى است که به اساس نصاب قبلى شامل بيولوژى صنف نهم بود؛ اما به اساس نصاب جديد در صنف هشتم تدريس مى شود.
موصوف افزود: “دفعتاً شاگردان، وارد موضوعى مى شوند که در صنف قبلى با آن، آشنا نشده اند و اين کار سبب مى شود که شاگرد، با مشکل درس را ياد بگيرد.”
همچنان يک معلم فزيک در يکى از ليسه هاى شهر کابل که نخواست نامش در گزارش ذکر شود، گفت که بر اساس نصاب جديد، موضوعات فزيک صنف ١٢ در صنف يازدهم، از صنف يازده هم در صنف دهم، و از صنف دهم در صنف نهم تدريس مى شود که مشکلات به بار آورده است.
وى افزود که بر اساس اين تغييرات، تسلسل درس قطع مى شود؛ زيرا شاگردى که دروس صنف نهم را نخوانده، مجبور است که دروس صنف دهم را ياد بگيرد، که اين کار براى شاگردان مشکل آفرين است.
همچنان وى گفت که بعضى تمرينات فزيک نصاب جديد صنف يازده هم، با استفاده از مشتق و لمت که به اساس نصاب قبلى در الجبر صنف ١٢ تدريس مى گردد، حل مى شود.
به گفتۀ منبع، معلم فزيک مجبور است که نخست در مورد مشتق و لمت، براى شاگرد معلومات دهد؛ در غير آن شاگرد نمى تواند موضوع درس فزيک را ياد بگيرد.
همچنان معلم يادشده گفت که بعضى از موضوعات فزيک زروى که درپوهنځى ساينس تدريس مى گردد، در فزيک صنف ١٢ جا داده شده است، که ياد گرفتن آن براى شاگردانى که قوۀ يادگيرى شان پايين ترمى باشد، مشکل است.
وى علاوه کرد که تدريس و يادگرفتن فزيک زروى، نياز به کار عملى و لابراتوار دارد و همچو لابراتوار در مکاتب موجود نيست.
همچنان به اساس معلومات منبع، در فزيک صنف يازدهم، بعضى اشکال ناتکميل بوده و تمرينات غلط موجود است که سبب ضايع شدن وقت و درست تطبيق نشدن پلان درسى مى گردد.
شريفه صافى معلم ادبيات پشتوى صنوف يازده هم و دوازده هم ليسۀ رحمان مينه در شهرکابل گفت که در مضامين پشتو و درى صنوف يادشده، اشعار “بسيارثقيل” و موضوعاتى جا داده شده است که در پوهنتون تدريس مى شود.
شريفه نيز افزود که يادگرفتن اين موضوعات، براى شاگردان بخصوص شاگردانى که قدرت يادگيرى آنها کم است، مشکل مى باشد.
به گفتۀ وى، مشکل ديگر کتاب هاى ادبيات درى و پشتوى صنوف يادشده، اين است که در آخر کتاب، لغت نامه ندارد که شاگرد با استفاده از آن مشکل خود را رفع کند.
شمارى از شاگردان مکاتب شهرکابل نيز شکايت دارند که بعضى موضوعات کتاب هاى نصاب جديد، بلندتر از سويۀ آنها مى باشد.
سوسن متعلم صنف يازدهم ليسه بى بى عايشه صديقه گفت: به دليلى که ياد گرفتن مضامين ساينسى نصاب جديد بسيار مشکل مى باشد، وى در يکى از کورس هاى خصوصى نيز درس مى خواند.
سوسن افزود: “بعضى از سوالات فزيک را استاد ما حل نمى کنه و ميگه که حل نداره، مى ترسم که درامتحان کانکور کدام مشکل برى ما پيش نشه.”
همچنان رابعه سپوژمى متعلم صنف يازدهم ليسۀ رحمان مينۀ شهرکابل گفت: “مضمون کيمياى ما بسيار مشکل است، فورمول هاى بسيار مشکل آورده شده است که يادگرفتن آن مشکل است.”
وى علاوه کرد که موضوع تعامل تيزاب ها با القلى ها، شامل کيمياى صنف يازده هم شده، که قبلاً در صنف دوازده هم تدريس ميشد.
اسدالله محقق معين انکشاف نصاب تعليمى، تربيه معلم و مرکز ساينس وزارت معارف مى گويد که نصاب تعليمى جديد با درنظرداشت ارزش هاى دين مقدس اسلام، ارزش هاى پسنديدۀ افغانى، وحدت ملى و منافع علياى کشور و بادر نظرداشت موازين و معيارهاى بين المللى تهيه شده است.
به گفتۀ وى، در تهيۀ اين نصاب، صدها تن از متخصصين نقش داشته و در تهيۀ آن، از ن نصاب تعليمى اردن، ايران و ترکيه استفاده شده است.
وى در مورد مشکلات موجود در کتاب هاى جديد مکاتب گفت: “هرچيز جديد، ظاهراً مشکلات خود را مى داشته باشد.”
منبع خاطرنشان کرد که کتاب ها خيلى مشکل و غيرعملى نيست؛ اما سويۀ استادان تا اندازه اى، پايين است و تلاش ها ادامه دارد که از طريق کورس ها و سيمينارها، سويۀ معلمين بلند برده شود.
به اساس معلومات وى، ٥٠ درصد حدود ٢١٠ هزار معلم مکاتب کشور، داراى تحصيلات به سويۀ چهارده پاس، ليسانس و بالاتر از آن بوده و متباقى آنها، به سويۀ بکلوريا و يا پايين تر از آن آموزش ديده اند.
محقق، درمورد وجود سوال هاى نادرست و اشکال ناتکميل در بعضى کتاب هاى نصاب جديد گفت: “ممکن اشتباهاتى موجود باشد؛ اما نصاب نهايى نيست، هرسه سال يک نصاب تجديد نظرمى شود؛ نظريات، پيشنهادات و انتقادات جمع آورى و درچاپ هاى آينده اشتباهات رفع ميگردد.”
موصوف، درمورد اينکه بايد نصاب جديد براى دورۀ ثانوى، در مراحل بعدى توزيع مى شد و قدم به قدم پيش ميرفت تا اينکه تسلسل موضوعات درسى قطع نميشد، گفت: “افغانستان هم جزء جامعۀ جهانى است، ما چرا سهل انگار باشيم، ما چرا آسان پسند باشيم، ما چرا ترقى نکنيم، ماهم بجنبيم وترقى کنيم و با ساير کشورها خود را برابر کنيم.”
