کابل (پژواک،٢٠ سنبله ٩١): با آنکه مسووليت هاى زندان بگرام، از نيروهاى امريکايى به نيروهاى افغان، واگذار گردید؛ اما حدود ٥٠ محبوس خارجى که دراين زندان به سر ميبرند، به دولت سپرده نشده اند.
اين زندان، بعد از سال ٢٠٠١ ميلادى، در پايگاه نظامى امريکا در ولسوالى بگرام ولايت پروان ايجاد شد و در آن، مخالفان مسلح دولت محبوس گرديدند.
مراسم انتقال، قبل از ظهر امروز(٢٠ سنبله) درحضور مقامات افغان و امريکايى، با پايين آوردن بيرق امريکا و برافراشتن بيرق افغانستان بر فراز زندان، انجام شد.
تورنجنرال غلام فاروق بارکزى قوماندان عمومى پوليس نظامى، در اين مراسم گفت که در شش ماه گذشته، مسووليت بيش از سه هزار زندانى در زندان بگرام به نيروهاى افغان منتقل گرديده؛ اما اضافه از ٦٠٠ محبوسى که بعداز امضاى توافقنامۀ انتقال مسووليت از سوى نيروهاى امريکايى وافغان توقيف شده اند، بعداً به افغانها سپرده خواهد شد.
پروسۀ انتقال زندانيان از محبس بگرام، در ماه دلو سال ١٣٩٠ بعد از آن آغاز گرديد، که حامد کرزی يکماه قبل از آن، به يک کميسيون وظيفه سپرد تا طى يکماه ديگر بر اساس توافقات قبلی، کار انتقال مسووليت زندان بگرام و تمامی زندان هايى را که در دست خارجی ها قرار دارند، تکميل نمايد.
اين کميسيون، تحت رياست وزارت دفاع قرار داشته و در ترکيب آن، وزرای امور داخله و عدليه، لوی څارنوال، رييس عمومی امنيت ملی، نمايندۀ ستره محکمه و رييس ادارۀ عالی مبارزه عليه فساد اداری عضويت دارند.
تورنجنرال بارکزى گفت که نيروهاى امريکايى و افغان، در اين مدت تلاش کرده اند که پروسۀ انتقال مسووليت هاى زندان را، به وجه خوب آن تکميل نمايند.
وى افزود: “ما به ملت خود وجامعه جهانى تعهد مى سپاريم که مطابق به قوانين نافذۀ کشور، درتوافق وتوازن با ميثاق هاى بين المللى، آنچه که در رابطه به حقوق حقۀ اين زندانیان ايجاب ميکند، آنرا درنظر داشته باشيم و رعايت نماييم.”
اما قوماندان عمومى پوليس نظامى علاوه کرد که حدود ٥٠ محبوس خارجى که در زندان بگرام محبوس اند، به دولت سپرده نشده است و اين، مربوط مقامات بلندرتبۀ دولت ميشود که درمورد آن چه تصميمى ميگيرند.
وى تاکيدکرد که بر اساس تواققنامه، بعداز اين نيروهاى خارجى، جايگاهى به نام زندان نخواهند داشت و نميتوانند که بطور مستقيم کسى را توقيف نمايند.
اين درحالى است که رييس جمهور حامد کرزى، حکمنامه يى را دو روز پيش منظور نمود، که بر اساس آن، بعد از اين نيروهاى خارجى حق ندارند که در افغانستان زندان داشته باشند.
حامد کرزى همچنان در ديدارى که دو روز قبل با جنرال جان الن قوماندان عمومى نيروهای آيساف در افغانستان و جيمز کنينگهم سفير امريکا در کابل داشت، بر انتقال زندان بگرام در زمان تعيين شدۀ آن (٢٠ سنبله) تاکيد نمود و افزود که تاخير در سپردن اين زندان، به معنی نقض حاکميت ملی کشور خواهد بود.
دگروال رابرت تاراداش Col. Robert Taradash قوماندان محافظ قواى کارى زندان بگرام، دراين مراسم گفت که شش ماه قبل توافق شد که مسووليت زندان بگرام، به افغانها سپرده شود و امروز، ميتوان گفت که تمام مواد اين توافقنامه تکميل گرديده است.
اين مقام نظامى امريکايى علاوه کرد: “ما بيش از سه هزار زندانى را، به شکل شگفت انگيز به افغانها تسليم نموديم و فعلاً تحت حفاظت شما قرار دارد.”
وى انتقال مسووليت زندان را يک کار مشکل دانسته، افزود: “ميخواهم از نيروهاى امنيتى افغان و رهبران شان که به سرعت توانستند مسووليت زندانيان بگرام را تسليم بگيرند، تشکر کنم.”
دگروال تاراداش، ضمن تاکيد براينکه هنوزآيساف در افغانستان مشغول عمليات جنگى است، گفت که آنها مشترکاً با افغانها عليه مخالفان مسلح مبارزه ميکنند تا امنيت افغانستان و امريکا را تامين نمايند.
عنايت الله نظرى سرپرست وزارت دفاع ملى، انتقال مسووليت زندان بگرام را يک روز تاريخى خوانده، از نهادهاى امنيتى، عدلى و قضايى که در انتقال مسووليت اين زندان تلاش نمودند، تقدير کرد.
حبيب الله غالب وزيرعدليه، انتقال مسووليتهاى زندان بگرام را يک دستاورد در راستاى حاکميت ملى دانسته، گفت: “امکانات مالى را که امريکا در اختيار داشت، ما دراختيار نداريم؛ بناءً به مشکل خواهيم توانست که حقوق مادى زندانيان را تامين کنيم.”
اما وى تاکيدکرد که بايد سعى وتلاش شود که با حفظ حقوق مادى و معنوى زندانيان، آزادى هاى فردى و کرامت انسانى شان رعايت گردد.
همچنان گلرحمن قاضى رييس کميسيون نظارت برتطبيق قانون اساسى، با ابراز خرسندى از انتقال مسووليتهاى زندان بگرام گفت که روندانتقال کار مشکل نبوده، بلکه نگهدارى زندان و زندانيان به زحمت و تلاش هاى زيادى نياز دارد.
عبدالمالک کاموى معاون ستره محکمه نيز گفت: جاى افتخار است که نيروهاى امنيتى افغان، اين توانايى را پيداکرده اند که توانستند همچو مسووليتهاى خطيرى را که شش ماه قبل پذيرفتن آن ناممکن بود، امروز به دوش گرفتند.
اما وى تاکيد کرد: “چيزيکه بسيار مهم است، اين است که بايد حقوق بشرى، انسانى، شرعى وقانونى زندانيان جداً مد نظر گرفته شود.”
زندان پروان، که قبلاً به نام زندان بگرام مسمی بود، یکی از زندانهاى نيروهاى امریکایی در افغانستان بوده، که هيئت موظف دولت و نهادهای حقوق بشر، بارها از شکنجه، بدرفتاری، توهین، دشنام دادن و برهنه کردن زندانيان در آن، گزارش کرده بودند.
نصرالله ستانکزى مشاورحقوقى رييس جمهورکه دراين مراسم صحبت ميکرد، گفت که نيروهاى امنيتى بخصوص منسوبين فرقه قوماندانى پوليس نظامى و ارگانهاى ديگرى که دراين ارتباط دخيل هستند، اين توانايى را دارند که موازين حقوق بشرى را باتمام ابعاد آن، دراين زندان تامين نمايند.
وى ابراز اميدوارى کرد که اين مسووليت، سرآغاز انکشاف بيشتر نيروهاى امنيتى افغان و نهادهاى عدلى وقضايى درکشور باشد. ستانکزى علاه نمود که انتقال مسووليتهاى زندان بگرام، درتامين حاکميت ملى، يک گام اساسى شمرده ميشود و دولت درمطابقت به قوانين و موازين بين المللى، تمام اين مسووليتها را به دوش خواهدگرفت.
گفتنى است که بنياد جامعه باز (Open Society Foundation) ميگويد که درشش ماه گذشته، بيش از سه هزار زندانى از زندان بگرام، به افغانها سپرده شده اند؛ اما امريکا برخلاف تعهداتش با افغانستان، در اين مدت ٦٠٠ افغان را زندانى نموده است. به گفتۀ اين بنياد، افغانستان و امريکا در مورد انتقال زندان هايى که در اختيار امريکا قرار دارد، اختلاف نظر دارند.
منبع علاوه نمود که نيروهاى امريکايى، در نظر دارند که مسووليت دو بلاک زندان بگرام را، در اختيار خود داشته باشند و نيروهاى امريکايى نميخواهند در زمان تعيين شده، به شکل کامل مسووليت زندان بگرام را به افغانها بسپارند.
