هرات (پژواک،٩عقرب ٩١): تاجران ایرانی در معامله با شُرکای افغان خود، خواستار استفاده از دالر هستند؛ اما ممنوعیت خروج بیش از ۲۰ هزار دالر پول نقد از افغانستان و تحریم های جهانی علیه ایران، ادامۀ تجارت با این کشور و تاجران افغان را با مشکل جدی مواجه کرده است.
قبلاً معاملات تجارتی با ایران، به ریال صورت می گرفت؛ اما در یکسال اخیر و درپی تشدید تحریمهای بین المللی علیه ايران، ریال تا بیش از ۶۰ درصد ارزش خود را از دست داده و هم اکنون نیز ارزش آن به شدت در حال تغيير است.
سعد خطیبی رئیس اتاق تجارت و صنایع هرات، با ابراز نگرانی ازاین وضعیت ميگويد که تحریمهای بین المللی علیه ایران، تجارت با آن کشور را به روند “غیرعادی” و “غیرقابل اطمینان” سوق داده است.
وى به آژانس خبرى پژواک گفت: “تاجران ایرانی می گویند که ریال ثبات ندارد و از فروش اموال تجارتی به ریال، خودداری می کنند و خواهان استفاده از دالر هستند؛ اما ما با توجه به این تحریمها و مقررات دولت افغانستان، نمی توانیم تقاضاى شان را برآورده کنیم.”
به گفتۀ خطيبى، در حال حاضر دولت افغانستان محدودیت هایی بر انتقال دالر به خارج از کشور از جمله ایران وضع کرده است، که انتقال آن از طریق بانک به این کشور نیز ممکن نیست.
بنابر فیصلۀ بانک مرکزی افغانستان که از سوی شورای وزیران نیز مورد تايید قرار گرفته است، یک نفر تنها می تواند تا ۲۰ هزار دالر پول نقد را از طريق ميدان هاى هوايى کشور خارج کند؛ اما بیشتر ازآن باید بخاطر مشخص شدن منبع واریز کردن پول و دریافت کنندۀ آن، از طریق بانک صورت بگیرد.
دو هفته پیش، یکتن به اتهام انتقال ۵۰ هزار دالر پول نقد به ایران که گفته می شد آنرا در یک موتر سواری خط هرات- مشهد جازسازی کرده بود، از سوی پولیس هرات بازداشت شد.
رئیس اتاق تجارت و صنایع هرات گفت: “وقتی برای معامله های کلان، گفته میشود که نمیتوانیم دالر را تامین کنیم؛ جانب ایرانی، اموال تجارتی خود را با نرخ دالر در بازار تهران حساب می کند؛ اما وقتی خرید و فروش دالر در بازار تهران با بازار افغانستان مقایسه شود، تاجر افغان تاوان می کند.”
عبدالحکیم دوستی زاده، رئیس یک شرکت تجارتی در هرات نيز ميگويد که شرایط کنونی بر تجارت بین دو کشور تاثیر منفی گذاشته است.
وی گفت: “من از معاملههای زیادی با خبر هستم که جانب ایرانی با وجود قرارداد دوجانبه، به دلیل کاهش شدید ارزش ریال، متضرر گردیده و خواستار فسخ آن شده و در نهایت با جنجال ختم شده است.”
اين تاجر افزود: در مواردى طورى پيش مى آيد که تاجر ايرانى، قرارداد را با تاجر افغانى فسخ نموده؛ اما با ميانجيگرى تاجران ديگر و بعد از گرفتن پول اضافى از تاجر افغان، اين قرارداد را تجديد نموده است.
دوستى زاده علاوه کرد که او با چند تاجر ديگر، بين يک تاجر افغان و ايرانى در مورد يک معامله، ميانجگيرى نموده اند که ثابت کنندۀ گرفتن پول اضافى از سوى تاجر ايرانى بوده است.
منبع، در اين مورد جزئيات بيشتر ارائه نکرد.
اين درحالى است که هفتۀ گذشته، شماری از تاجران افغان گفته بودند که در پی تشدید تحریم های بین المللی علیه ایران، این کشور با وضع مقررات جدیدی در زمینۀ صادرات، صدور٦٧ قلم اموال اساسی از جمله آرد، شکر، مواد شوینده، مواد پتروشیمی و آهن آلات به افغانستان را منع قرار داده و اين اقدام، شرکتهاى توليدى هرات را ضربه زده است.
پیش ازاین، اتاق تجارت و صنایع افغانستان نسبت به اثرات منفی تحریمهای جهانی علیه ایران بر افغانستان، هشدار داده بود.
خان جان الکوزی، معاون هيئت مدیره اتاق تجارت و صنایع ميگويد: از آنجایی که افغانستان یک کشور محاط به خشکى است و پاکستان نیز تا کنون یک شریک مطمئن تجارتی نبوده است، تحریم و یا کاهش سطح تجارت با ایران، به صلاح نیست.
به گفتۀ وی، افغانستان سالانه یک ونیم میلیارد دالر از ایران واردات دارد و هر سال، به ارزش حدود دو ونیم میلیارد دالر از طریق خاک ایران، اموال تجارتی را انتقال می دهد.
اين تحريم ها باعث کاهش عوايد گمرکى نيز شده است.
در آمد گمرک هرات که بزرگترین منبع درآمد دولت در غرب کشور به شمار می رود، در شش ماه نخست سال ۱۳۹۱، به ۷ میلیارد و ۶۶۵ میلیون افغانی رسیده، که نشان دهندۀ ۱۵ درصد یا حدود یک میلیارد و ۳۶۶ میلیون افغانی کاهش درآمد، نسبت به زمان مشابه سال قبل می باشد.
درشش ماه نخست سال ۱۳۹۱، صادرات از هرات نیز به حدود يک ميليارد و ٨١ ميليون افغانى معادل حدود ۲۰ میلیون و ۸۰۰ هزار دالر رسید که بر پایه اطلاعات اتاق تجارت و صنایع هرات، حداقل ۸ درصد از لحاظ ارزش و ۵۰ درصد از لحاظ وزن، کاهش را نشان می دهد.
طبق اطلاعات ارایه شده ازسوی اتاق تجارت و صنايع، تحریم های جهانی علیه ایران یکی از دلایل عمده کاهش صادرات بوده است.
