کابل (پژواک، ٣جدى ٩٢): وزارت اطلاعات و فرهنگ، نبود انجمن نويسندگان و شاعران در کشور را يک خلاء دانسته ميگويد برخى انجمن هايى که وجود دارند، به دکان هايى مى مانند که به قصد درآوردن پول، گرد يک ميز جمع شده اند.
اما انجمن هاى فرهنگى، فعاليت هاى شانرا در خور دقت خوانده و اين ادعا را رد ميکنند.
افسر رهبين رييس هنر وادبيات وزارت اطلاعات و فرهنگ ميگويد که اصلاً درافغانستان به جنبه هاى فرهنگى کسى ارزش قايل نيست، نظام مادى گرايى که بيشتر تاکيدش بالاى جنبه هاى تزئينى و مسايل روزمره اى که با تظاهر همراه باشد، برسراقتدار است.
وى به آژانس خبرى پژواک گفت: “ما با يک عالم خون جگر در اين رياست کار ميکنيم، فاقد اين امکانات هستيم که در ماه يکبار بتوانيم از طريق آن يک محفل مشاعره را داير نماييم.”
رهبين، به اين عقيده است که شعر و سرايش شعر، يک پديدۀ خدا داد است؛ چيزى است که بايد در فطرت انسان وجود داشته باشد و شاعر، براى آموزش و پرورش بيشتر آن بايد دايم بخواند، بياموزد و تجربه کند؛ در غير آن نوشته هايش مبتذل خواهد بود.
رئيس هنر و ادبيات وزارت اطلاعات و فرهنگ گفت که در سرزمينى مثل افغانستان؛ شعر در زندگى، در گفته هاى روزمره، موسيقى، و ديوان حافظ که در هرخانه گذاشته شده، عجين است.
وى ابراز تاسف نمود که درچنين سرزمينى که نيازاست براى پرورش و زمينه سازى شعر، ادبيات و فرهنگ، کارهاى زيادى صورت نگيرد؛ به اين پديده، اندک چه که هيچ پرداخته نمى شود.
رهبين افزود: “در بيش از يک دهۀ اخير، شاخصى به نام انجمن نويسندگان و شاعران نداريم، اگرهم است، به دکان هايى مى ماند که آنها به قصد درآوردن پول، گرد يک ميز جمع شده اند.”
به گفتۀ موصوف، به جاى اينکه چنين انجمنى وجود داشته باشد، کانون هاى فرهنگى غيردولتى و پراکنده وجود دارند که شکل دکان را به خود گرفته اند؛ اما وى از اين کانون ها نام نگرفت.
رئيس هنر و ادبيات وزارت اطلاعات و فرهنگ، تاسيس “انجمن نويسندگان و شاعران” را در کشور براى انسجام و هماهنگى فرهنگيان مهم خواند و از تمامى نهادها، خواهان انسجام آنها براى اين هدف شد.
اما انجمن هاى ادبى و فرهنگى، فعاليتهاى شانرا دررشد فرهنگ موثر مى خوانند.
ياسين نگاه مسوول کاشانه نويسندگان افغانستان و يکتن از شعراى کشور در حوزه ادبيات درى فارسى، به پژواک گفت که پس از سقوط طالبان دراين دوازده سال اخير، موج ادبى جدى در افغانستان شکل گرفته است؛ اين موج نه تنها درمرکز، بلکه درهرات، مزارشريف، کندهار، خوست و شمارى ديگر از ولايات نيز وجود دارد که بايد نهادهاى حمايت کننده داشته باشند.
وى از خانه ادبيات، بنياد آرمان شهر، کاشانه نويسندگان، انجمن قلم، کانون فرهنگى ناصرخسرو بلخى درکابل، شمارى از حلقه هاى فرهنگى موج درمزارشريف، درياچه در تخار، دريچۀ باز در بدخشان، انجمن غزنه، انجمن دوستداران ناديه انجمن، شمارى هم در هرات، کندهار، خوست و ديگرمناطق ياد کرده، گفت که اين نهادهاى ادبى و فرهنگى، زمينه را از مصارف جيب خود براى راه اندازى محافل ادبى فراهم ميسازند و کسى آنها را حمايت نميکند.
نگاه، اين کانون هاى فرهنگى را يک نيازمبرم و خودجوش خوانده، افزود: “ما در بيش از يک دهۀ اخير، به کمبود نهادهاى ادبى دچار نيستيم، با گذشت هرروز شاهد ريخت موج هاى جديد و نوع افق ها و چشم اندازهاى جديد در عرصه ادبيات استيم.”
مسوول کاشانه نويسندگان افغانستان گفت: “اگر شعرا و نويسندگان، دست اتحاد بهم بدهند و يک انجمن واحد به نام “اتحاديه نويسندگان و شعرا” بسازند، کارخوبى است؛ اما مشکل دراينجاست که بخش هاى فرهنگى را کسى و يا دونرى حمايت نمى کند.”
وى علاوه کرد که نهادهاى ادبى در کشور، به کمبود کتاب و کتابخانه ها مواجه بوده، کسى نيست که براى آنها کتاب چاپ کند و کتابخانه آماده کند؛ چون اين حلقات نياز مبرم به چاپ کتابهاى شان و مطالعه در خصوص شعر، داستان و نقدهاى ادبى دارند.
رييس هنر و ادبيات وزارت اطلاعات و فرهنگ نيز گفت که يک دفتر بزرگى به نام “انتشارات کتب بيهقى” در کابل وجود دارد؛ اما متاسفانه در اين چند سال اخير، نظر به مشکل بودجوى، يک کتاب را هم چاپ نتوانسته است.
رهبين که ده ها اثر فرهنگى به شمول شعرى و کتابى به نام “ترانه هاى شبانگاهى” دارد گفت: “ما قادر نيستيم سال يک مرتبه محافل شعر را داير کنيم، اگر بکنيم هم به بسيار دشوارى؛ يگانه دليل نبود بودجه است.”
وى علاوه نمود: “درکشورى که همه چيزش متعلق به فرهنگ باشد؛ اگر ارزشهاى فرهنگى خود را که شعر، داستان موسيقى و چيزهاى ديگراست، دست کم بگيرد، چيزى ديگرى باقى نمى ماند غير از اسلحه و ديکتاتورى… شعر، ادبيات، موسيقى، نقاشى همه اش از جلوه هاى فرهنگى است که بايد در رابطه با اينها کارصورت بگيرد.”
گفتنى است که هم اکنون شمار زيادى از کانون هاى فرهنگى در اروپا نيز وجود دارد که به همت دست اندرکاران شعر و ادبيات افغانستان، در آن کشورها ايجاد شده است.
مسوول کاشانه نويسندگان افغانستان ميگويد که از جمع اين کانون ها که همه ساله محافل شاندارى به مناسبت هاى مختلف و با اشتراک کثيرى از افغانهاى مقيم در آن کشورها تدوير مينمايند؛ ميتوان از کانون فرهنگى افغانها در اتريش، کانون فرهنگى در شهر تورنتوى کانادا، کانون فرهنگى افغانهاى مهاجر در هالند، انجمن افغانها در سويدن، کانون فرهنگى افغانها در آلمان و کانون فرهنگى افغانها در آستراليا نام گرفت.
