فيض آباد( پژواک،۷جدی ۹۲) :مسوولان محلى بدخشان ميگويند که پنجاه هزار خانواده درمعرض خطر حوادث طبيعى قرار دارند و طرح انتقال خانواده هايى که بيشتر ازين ناحيه در خطر هستند، به جاهاى ديگر، پيشنهاد شده است.
بدخشان يكى ازولايات سرحدى و کوهستانى بوده وهمه ساله وقوع حوادث طبيعى چون زلزله، آبخيزى،طوفان هاى برفى، برفكوچ،لغزش زمين و كوه ها، تلفات و خساراتى را به بار مى آورد.
بيشتر اين ولسوالى هاى درمعرض خطر را ارغنچخواه ،راغستان، شُكى،نُسى، دروازها، راغها، شغنان، تگاب، كشم، درايم، وردوج، بهارک ويفتل پائين تشکيل ميدهند.
دوسال قبل براثربرفکوچ درولسوالی های شُکی ونُسی ۴۰ تن ودر زمستان سال گذشته١٠ تن درولسوالى هاى درايم و يفتل پائين، جان هاى شانرا از دست دادند.
لغزش تپه و کوه ها اگر چه تلفات را در قبال نداشته، اما زندگى خانواده ها را مورد تهدید جدی قرار داده و آنها خواستار جابجايى به محلات مصوون بوده اند.
شاه ولى الله اديب، والى بدخشان ميگويد که امسال طرحى را به ادارۀ ارگانهاى محلى پيشنهاد نموده اند که از جملۀ اين پنجاه هزارخانواده ، فاميل هايى که زندگى شان بيشتر در معرض خطر قرار دارد به جاهاى ديگر کوچ داده شوند، تا از خطرات حوادث طبيعى در امان باشند.
وى به آژانس خبرى پژواک گفت كه براساس اين طرح، خانواده هايى که بيشتر از ناحيۀ حوادث طبيعى در معرض خطر قرار دارند در داخل بدخشان و در ولايات همجوار مانند تخار، کندز و بلخ جابجا گردند.
وى ميگويد که در ساير مناطق بدخشان و ولايات همجوار، دشت هاى زيادى وجود داردو اين خانواده ها مى توانند به آنجا انتقال يافته و مصوون باشند.
والى بدخشان افزود که از سوى ديگر راه هاى مواصلاتى اكثراين ولسواليها درموسم زمستان مسدود ميشود وآنان با قلت مواد غذايى مواجه ميگردند و اگر به جاهاى ديگر انتقال داده شوند،اين مشکل نيز رفع خواهد شد.
اديب گفت که آنها موادغذايى را ازطريق حوزه هاى اشكاشم ودروازها در گدام هاى ولسوالى هاى نُسى و ياوان بدخشان وولايت خاروق تاجكستان بخاطر جلوگيرى از قلت موادغذايى جابجاكرده اند.
وى تصريح كرد كه سال گذشته نيزدرموسم زمستان برخى ازباشندگان ولسواليها باكمبود مواد غذايى مواجه شدند كه دو هليكوپتروزارت دفاع ملى، موادغذايى راازطريق هوا به ساكنين اين مناطق برزمين انداختند.
برخى از باشندگان ولسوالى هاى سرحدى باآنكه برنقل مكان شان ازين محلات ابرازخوشبينى ميكنند، اما ميگويند كه دولت بايد آنها در محلات ديگرى که جابجا مى شوند ، کمک کند.
ميرعلى بيگ، يكتن ازباشندگان ولسوالى شغنان به پژواک گفت: « هرسال ده فصل زمستان بسيار ميترسيم كه خداى نخواسته بالاى مابرفكوچ نبيايه و خانواده ودوستان ماتلف نشن.»
وى ميگويد كه با ده ها خانواده دردامنه كوه به سرميبرند،وهمه ساله خطر لغزش برفكوچ وجوددارد،ولى درصورتى كه اقدام دولت مبنى برانتقال آنان به محلات مصوون عملى شود،آنان ازخطرات زمستان درامان خواهند ماند.
موصوف مى افزايد كه سال گذشته ۱۵ تن ازجوانانى كه براى سپرى كردن امتحان كانكوربه فيض آباد مرکز بدخشان رفته بودند، حين برگشت درراه، درطوفان وبرفكوچ گيرماندند كه به مشکل توانستند نجات يابند، اما بعضى آنان، دست وپاهاى شانرا به علت يخ زدگى از دست دادند.
مير على بيگ علاوه نمود: (( ما خوش هستيم که بجاى ديگه کوچ کنيم، مگر قسمى نباشه که دولت ماره تا حالى کمک نکده و در آنوقت هم کمک نکنه.))
همچنان لغزش احتمالی دامنه یک کوه در منطقه «تیرگنی» حومۀ فيض آباد مرکز بدخشان، دهها خانواده را مورد تهدید جدی قرار داده است.
عبدالصمد يکى از باشندگان محل ميگويد که حدود ۱۳۰ خانواده در آنجا بودوباش دارند و ٤٠ خانواده این قريه در معرض خطر لغزش کوه قرار دارند.
وى با ابراز نگرانى گفت که اگر دولت در آینده نزدیک به این مشكل رسیدگی نکند، خطر فرو ریختن کوه با گذشت هر روز بیشتر می شود که خالى از تلفات جانى نخواهد بود.
والى بدخشان ميگويد که علاوه براين منطقه، درياهاى آمووكوكچه برخى ازمنازل مسكونى را درولسوالى هاى مختلف نيز تهديد ميكند كه ساکنان آن شامل پلان انتقال دادن خواهند بود.
وى گفت كه ادارۀ ارگانهاى محلى ،طى مکتوبى در پاسخ به طرح پيشنهادى آنها گفته است که ساحات آسيب پذير، ايجاب توظيف يک هيئت از سوى مقامات ولايت بدخشان را مى نمايد که سروى نمايد و محلات تحت خطر را مشخص کند وسپس دولت در مورد جابجايى آنها به ساحات ديگر تصميم خواهد گرفت.
والى بدخشان مى افزايد كه موسسه همکارى هاى انکشافى آلمان (GIZ) برنامه آگاهى دهى رابراى شمارى ازخانواده ها درولسوالى هاى سرحدى راه اندازى كرده وبه آنان تفهيم شده است كه دركدام مناطق دست به اعمارمنازل وايجاد قريه ها بزنند.
وى بر اساس اين طرح پيشنهادى، ازايجاد گدام هاى كوچک موادغذايى براى تمامى ولسواليها، ايجاد خانه هاى امن درساحات آسيب پذيربه ويژه راه شيوه الى شغنان وايجاد تيم نجات براى رسيدگى به حالات اضطرارنيز ياد کرد و براى عملى شدن آن خواهان همكارى مسوولان بلندپايه دولت گرديد.
