شبرغان (پژواک،٧حوت٩٣): هزاران تن با جمع آورى سمارق وحشى، در ولايت جوزجان امرار معيشت ميکنند و اين مادۀ مفيده به پاکستان، هندوستان و ایران نيز صادر ميگردد.
در جوزجان دو نوع سمارق مى رويد؛ يکنوع آن سمارق وحشى است که مقاوم بوده و از آن در ترکيب ادويۀ طبى استفاده ميشود. نوع ديگر آن، سمارق عادى است که لذيذ بوده و به تنهايى و يابا تخم مرغ مخلوط شده وتناول ميگردد.
سمارق، عمدتاً درماه هاى حوت وحمل، زمانی که ریزش باران ها زیادشود و باران توام با رعدوبرق باشد، در مناطق ریگی می روید.
سمارق وحشی ازاينکه شباهت زیاد به شکمبه گوسفند دارد، به زبان ازبکى به نام ” قوزی قرین ” یاد میشود وقوزی قرین مفهوم شکمبه گوسفند را مى رساند.
دراين فصل سال، هزاران تن در ولايت جوزجان سمارق وحشى را جمع نموده و ازاينطريق عايد خوبى به دست مى آورند.
خوشحال، یکتن ازباشندگان قریه چغچی شهرشبرغان میگوید که صدها تن از باشندگان اين قريه حتى شبانگاه درصحراها میخوابند و زمانى که باران مى بارد و سمارق مى رويد، مصروف جمع آورى آن ميگردند.
وى به آژانس خبرى پژواک گفت که هر نفر در یک روز میتواند ١٠ تا ٢٠ کیلو سمارق وحشى جمع نماید و آنرا فى کيلو ٦٠٠ افغانى مى فروشند.
خوشحال علاوه کرد که وى نيز با زحمت زياد توانسته است که ١٥ کيلو سمارق جمع نمايد.
اما خیرالله باشنده قریه یکه پتۀ شبرغان گفت: “ای کار توکلی اس، اگه ده جایش برابر شوین ده تا بیست کیلو جمع میکنین و اگه برابر نشه، ده دو روز یک کیلو هم پیدا کده نمیتانین.”
وى که حدود ١٠کیلوسمارق را برای فروش به شهرشبرغان آورده بود، گفت که به کمک سه تن ازدوستانش، این مقدار سمارق را از ساحات دشت لیلی جمع نموده است.
خيرالله افزود که بيکارى، يکى ازمشکلات عمدۀ مردم بوده و مردم دراين فصل سال با جمع آورى سمارق، میتوانند برای مدت زيادى خانواده هاى شانرا تامين معيشت کنند.
سمارق وحشى به خارج نيز صادر ميگردد.
خدایداد یکتن از دکانداران گفت که يک کيلو سمارق تازه را تا ١٤ دالر و يک کيلو سمارق خشک را ٨٠ دالر خريدارى ميکنند و آنرا براى تاجران افغانى که ازپاکستان، هندوستان وایران به شبرغان مى آيند، ميفروشد.
اما سمارق عادى که در روغن سرخ شده و خورده ميشود، کيلوى ١٣٠ افغانى عرضه ميگردد.
خدايداد گفت که چون در داخل کشورسمارق پروسس نمى شود، هنگامى که به خارج صادر ميگردد، درآنجا با ادويۀ طبى يکجا شده و چند برابر از قيمت خريدارى شدۀ آن، عرضه مى شود.
اين دکاندار علاوه نمود: “ما در اصل کار فروش زیره و کنجد را ميکنيم، ولی در این فصل که سمارق بيشتر مى رويد، آنرا از مردم به طور پرچون خريدارى ميکنيم و به تاجران ميفروشيم.”
وى افزود که چون سمارق به طور منظم نمى رويد و بیشتر در ایام ریزش باران میروید، مقدار فروش آن مشخص نيست؛ اما درصورتى که موسم بارانى باشد، سمارق بيشترمى رويد و وى سالانه دو تا سه تُن به طور عمده مى فروشد.
مسوولان زراعت جوزجان ميگويند که هزاران تن با جمع آورى سمارق وحشى، عايد خوب به دست مى آورند؛ اما مردم آنرا به شکل غیرفنی مى چينند و ميفروشند.
انجنیرعبدالرشید ریيس زراعت و مالدارى جوزجان گفت که سمارق نسبت به ديگر ولايات در جوزجان بيشتر مى رويد که صادرات آن به خارج کشور گوياى آن است.
رشید علاوه کرد که بهتراست تا مقامات مسوول بخاطرتکثیراین نبات، پروگرام های زراعتی را روی دست بگیرند تا عاید بیشترنصيب مردم و دولت گردد .
یولبرس عطایی ریيس اتاق تجارت جوزجان گفت ازاینکه روييدن سمارق يک وقت مشخص و کوتاه دارد، ارقام دقیق ازجمع آوری وفروش آن دردست نیست؛ اما سالانه به طور اوسط يکصد تُن سمارق جمع آورى شده و به خارج صادر ميگردد و ميليون ها افغانى عايد مردم و دولت ميشود.
وى گفت که سمارق، بيشتر به هندوستان صادر ميشود و از آن در ادويۀ طبى استفاده ميگردد.
مسوولان زراعت جوزجان میگویند که حدود ٦٠ درصد زمین های این ولایت را مناطق ریگستانی تشکیل میدهد که سمارق نیزدرهمین مناطق بیشتر میروید و شغل پرعايد را برای مردم قراوقصبات فراهم نموده است .
گفتنی است که يکنوع سمارق زهرى نيز در برخى مناطق کشور مى رويد که در سالهاى گذشته شش تن در هرات و هشت تن درکندز به اثر خوردن آن جان باخته اند.
