کابل (پژواک، ١٩ حوت ٩٣): مسوولان محلی و باشندگان ولسوالی کهسان هرات می گویند که هنگام استفاده از آب دریای هریرود، هدف تیراندازی مرزبانان ایرانی قرار می گیرند.
به گفتۀ آنان؛ تاکنون چند تن از باشندگان ولسوالی کهسان، در هنگام گرفتن آب از دریای هریرود، از سوی سربازان ایرانی هدف قرار گرفته و کشته یا زخمی شده اند.
باشندگان محل می گویند که به دلیل کمبود آب آشامیدنی، مجبور می شوند از آب دریای هریرود استفاده کنند.
نظام الدین رحمانی ولسوال کهسان هرات، به آژانس خبری پژواک گفت که کمانه و بنیان از مناطق مرزی با خاک ایران است و باشندگان این مناطق، همواره هنگام استفاده از آب دریای هریرود، هدف تیراندازی ایرانی ها قرار گرفته اند.
رحمانی افزود: “خانواده های این افراد، حضور دارند که چندین تن از اعضای فامیل شان کشته و زخمی شدند، که توسط مامورین ایرانی به مرمی زده شده اند؛ بلی کاملا این موضوع وجود دارد و واضح است”.
ولسوال کهسان گفت که آمار دقیق کشته و زخمی شدگان را در دست ندارد؛ اما این چنین رویدادها معمولا بیشتر در تابستان، زمانی که مردم محل با کمبود آب مواجه می شوند اتفاق می افتد.
رحمانی افزود: “حالا آب دریای هریرود زیاد است؛ در این موقع سال (زمستان) مردم مشکل ندارند، بیشتر در فصل بهار و تابستان، مردم این مناطق به کم آبی مواجه می شوند و از آب دیگری استفاده کرده نمی توانند و مرزبانان ایرانی، نمی گذارند که مردم از دریایی هریرود آب بگیرند، به طرف آنان شلیک می کنند”.
به گفتۀ ولسوال کهسان، بعضاً مرزبانان ایرانی شلیک هوایی می کنند و در بسیاری مواقع، مستقیم به سوی باشندگان و حتی کودکان نیز شلیک می کنند.
میرآجان قومندان امنیه ولسوالی کهسان نیز این موضوع را تایید می نموده گفت که چندی پیش باشندگان مناطق بنیان و کمانه، می خواستند جوی بسازند تا مردم این مناطق به سادگی بتوانند از آب دریای هریرود استفاده کنند؛ اما از سوی مرزبانان ایرانی ممانعت شده و هدف شلیک مرمی نیز قرار گرفته اند.
قوماندان امنیه افزود: “بلی هرزمانی که مردم مناطق کمانه، بنیان و چندین قریه دیگر، میخواهند از اب دریای هریرود استفاده کنند، از سوی مامورین ایرانی هدف گلوله قرار می گیرند”.
حاجی عبدالحکیم یکتن از متنفذین قومی ولسوالی کهسان گفت که شلیک سربازان ایرانی به سوی باشندگان این ولسوالی، هنگام استفاده از آب هریرود، مسئله جدیدی نیست.
عبدالحکیم افزود که این معضل کاملاً حقیقت دارد و “از مسیر گینوی این ولسوالی آغاز و تا آخر مناطق کمانه ولسوالی کهسان، مردم با این مشکل مواجه می باشند”.
وی افزود که به دلیل نبود آب در این مناطق، مردم مجبور هستند از آب دریای هریرود استفاده کنند و “متاسفانه این مشکل بزرگ، همواره گریبان گیر مردم ما بوده است”.
این متنفذ قومی همچنان گفت که تاکنون بیش از ده تن از باشندگان مناطق کمانه و بنیان این ولسوالی، در هنگام گرفتن آب از دریایی هریرود، ازسوی مرزبانان ایرانی مورد شلیک قرار گرفته و کشته شده اند.
وی افزود: “این حادثه همیشه به باشندگان این مناطق رخ می دهد؛ چون آب شیرین پیدا نمی شود و مجبور می شوند که در داخل دریا گودال های کوچک حفر کنند و یک کمی آب بهتری برای آشامیدن بگیرند. دریایی هریرود، هم در وسط مرز ایران و افغانستان قرار دارد؛ طرف افغانستان هموار است و جنگل ندارد و طرف کشور ایران جنگل دارد و ماموران ایرانی، می آیند به داخل جنگل کمین می گیرند. وقتی که مردم میروند از دریا آب بگیرند، مرمی می خورند و نمی توانند از مجبوری آب بگیرند؛ آن هم از داخل دریای کشور خود”.
موصوف گفت که مقامات امنیتی افغان نیز برای حل این مشکل مردم ولسوالی کهسان، هیچ پاسخی به مقام های ایرانی نداده اند.
وی که شاهد کشته شدن یک تن از باشندگان منطقه کاکری این ولسوالی، از سوی مرزبانان ایرانی بود گفت: “پارسال از منطقه کاکری می آمدم، مردم از دریا آب می گرفتند که مرزبانان ایرانی فیر کرد، به جان یک جوان خورد و کشته شد. این مشکل مردم مرزی کهسان، از زمان طالبان تا حال وجود دارد، این کار از سوی مامورین ایرانی ادامه دارد”.
میرخان هفت بلا یکتن دیگر از بزرگان قومی در ولسوالی کهسان نیز هدف قرار گرفتن باشندگان این ولسوالی را تایید کرد؛ اما نیروهای افغان را به چشم پوشی از این معضل متهم نمود.
میرخان که دامادش که در منطقه رباط پرست کلاته این ولسوالی، در حین گرفتن آب از دریایی هریرود، از سوی ایرانی ها هدف قرار گرفته و حالا از ناحیه پا معیوب شده است، افزود: “مناطق کمانه، بنیان، جغتین، گینو، غزل اسلام، کلاته غازی، هرکدام این مناطق یک کیلومتر از مرز کشور ایران فاصله دارند”.
وی حکومت افغانستان را به بی توجهی به باشندگان مرزی این ولسوالی متهم نمود و گفت: “در ١٣ سال گذشته، حکومت از این واقعات چشمپوشی کرده است و حکومت فعلی هم چشمپوشی می کند؛ چرا که مقامات به چوکی نرم نشسته اند، از نبود آب آشامیدنی و فقر اقتصادی باشندگان مرزنشین خبر ندارند. به تابستان به زیر قم ها می شویم، وقتی که آب می گیریم، ازسوی ایرانی ها کشته و زخمی می دهیم؛ کسی به فکر ما نیست”.
میرخان از مقام های امنیتی ولسوالی کهسان نیز انتقاد نموده افزود: “در پوسته های خود مستقر هستند و فقط معاش می گیرند؛ به مشکلات مردم این ولسوالی که بارها به آنان مراجعه کرده اند، توجهی ندارند”.
خواستیم در این مورد نظر مقام های ایرانی را نیز داشته باشیم، اما با تماس های مکرر با سفارت ایران در کابل، قنسلگری ایران در هرات و فرستادن ایمیل به وزارت امور خارجۀ ایران، موفق به دریافت پاسخ نشدیم.
در عین حال احمد بهزاد نماینده مردم هرات در ولسى جرگه، به پژواک گفت که مردم مناطق مختلف افغانستان، مخصوصاً ولایت هرات، کمتر از آبهای شیرین که از کوهسارهای کشور سرچشمه میگیرد، استفاده می کنند.
بهزاد افزود که حکومت باید برای این معضل، راه حل جستجو کند تا مردم مناطق کهسان، از حق قانونی شان بهره مند شوند.
او گفت هرچند مشکل آب با ایران، چندین بار در شورای ملی مورد بحث قرار گرفته و از حکومت خواسته شده است که برای حل این معضل، دست به کار شود؛ اما تا هنوز اقدام خاصی صورت نگرفته است.
از سويی هم، اصیل الدین جامی سرپرست ولایت هرات، از شلیک مرزبانان ایرانی اظهار بی خبری نموده گفت: “تاکنون اعتراض و شکایتی مبنی بر اینکه باشندگان کهسان، حین استفاده از آب آشامیدنی دریای هریرود هدف قرار گرفته باشند، به آنها نرسیده است”.
عبدالقادر کامل کارشناس مسایل سیاسی در هرات، گفت که عدم توجه حکومت به مدیریت آبهای کشور و بخصوص دریای هریرود، سبب شده است که آب این رودخانه بی بها به کشور ایران برود.
کامل، حکومت افغانستان را متهم کرد که بخاطر خوش نگهداشتن ایرانی ها، اتباع افغانستان بخصوص باشندگان مناطق مرزی کشور را قربانی می کنند.
کهسان، یک ولسوالی نسبتاً دور افتادۀ ولایت هرات است که در ١١٦ کيلومترى شمالغرب هرات، موقعيت دارد و از سمت غرب با ایران ٨٥ کيلومتر مرز مشترک دارد. کهسان؛ از شمال با ولسوالی گلران، از شرق با ولسوالی زنده جان، و جنوب با ولسوالی غوریان هم سرحد است.
این ولسوالی، دارای ١٠ هزار جريب زمين آبى و ١٩٠٠٠هزار جریب زمین للمی است.
دریای هریرود که از کوه های مرکزی افغانستان (هندوکش و بابا) سرچشمه می گیرد، با عبور از ولایت های غور و هرات؛ از مرز مشترک افغانستان و ایران می گذرد و وارد ريگزارهای کشور ترکمنستان می شود.
