کابل (پژواک، ۶ اسد ۱۴۰۵): یک تحقیق تازه نشان میدهد که در حملات پاکستان بر افغانستان از اول دسمبر ۲۰۲۴ تا پایان جون ۲۰۲۶، دستکم ۱۱۸۷ غیرنظامی شهید و زخمی شده، بیش از ۲۹ هزار خانواده بیجا و صدها خانه و تأسیسات غیرنظامی تخریب شده است؛ این تحقیق حملات مستندشدۀ پاکستان بر افغانستان را ناقض حقوق بینالملل بشردوستانه خوانده و گفته است که حمله بر یک مرکز درمانی در کابل میتواند مصداق جنایت جنگی تلقی شود.
نهاد «رواداری» گزارشی در مورد پیامدهای حملات پاکستان بر غیر نظامیان در افغانستان را منتشر کرده است.
منبع نوشته است که در مجموع ۵۰ حمله را از منظر حقوق بینالملل بررسی نموده و یافتههای این نهاد موارد مستند شده نقض حقوق بینالملل بشردوستانه ناشی از حملات نظامی پاکستان را در فاصله زمانی اول دسامبر ۲۰۲۴ تا پایان جون ۲۰۲۶ در بر میگیرد.
تلفات و خسارات ناشی از حملات
در گزارش آمده است که رژیم نظامی پاکستان حملات یادشده را در ولایتهای خوست، پکتیا، پکتیکا، نورستان، ننگرهار، قندهار، هلمند و کابل انجام دادهاند که در نتیجه آن، دستکم ۱۱۸۷ غیرنظامی شهید و زخمی شده، بیش از ۲۹ هزار خانواده بیجا و صدها خانه مسکونی، مراکز درمانی، مکاتب، مساجد و سایر تأسیسات و زیرساختهای غیر نظامی بهطور کامل یا جزیی تخریب شدهاند.
همچنان یافتههای این نهاد نشان میدهد که از این میان، در نتیجه یک حمله نیروهای هوایی پاکستان بر یک مرکز درمان معتادان در شهر کابل، دستکم ۳۰۰ نفر از بیماران و کارکنان این مرکز شهید و زخمی شده اند؛ «اقدامی که بر اساس یافتههای این تحقیق، نقض صریح اصول بنیادین حقوق بینالملل بشردوستانه بوده و میتواند مصداق جنایت جنگی تلقی شود.»
مسدودشدن مسیر مواصلاتی در نورستان
در گزارش آمده است که نیروهای نظامی پاکستان به مدت بیش از دو ماه از اول فیبروری تا ۱۴ اپریل ۲۰۲۶ یگانه مسیر مواصلاتی ولسوالیهای کامدیش و برگمتال ولایت نورستان را مسدود کرده بودند.
به گفتۀ نهاد یادشده، این اقدام باشندگان دو ولسوالی را در وضعیت دشواری قرار داده و دسترسی آنان به مواد غذایی، خدمات صحی و سایر نیازهای اساسی را با مشکلات جدی مواجه ساخته بود.
پیامدهای روانی، اجتماعی و اقتصادی
در گزارش آمده است که پیامدهای حملات تنها به تلفات انسانی و خسارات مادی محدود نمانده، بلکه زندگی روانی، اجتماعی و اقتصادی آسیبدیدگان، خانوادههای قربانیان و جوامع محلی را نیز بهشدت متأثر ساخته است.
ترس، از بین رفتن احساس امنیت، اختلال در آموزش کودکان، تشدید فقر، از دست رفتن منابع درآمد و بیجاشدگی خانوادهها از پیامدهای مشترکی هستند که بر بنیاد تحقیق، در روایتهای اکثر مصاحبهشوندگان برجسته بودهاند.
نهاد یادشده افزوده است که آثار حملات حتی پس از پایان درگیریها نیز بر زندگی غیرنظامیان باقی مانده و بازگشت قربانیان و خانوادههای بیجاشده به زندگی عادی را با چالشهای جدی روبهرو کرده است.
بر بنیاد گزارش بخش قابل توجهی از حملات پاکستان در مناطق مسکونی و قریههای واقع در امتداد خط دیورند رخ داده است؛ مناطقی که محل سکونت هزاران خانواده غیر نظامی می باشند.
روش تحقیق
رواداری میگوید که این گزارش بر اساس شواهد میدانی، مصاحبه با آسیب دیدهگان، اعضای خانوادههای آنان، شاهدان عینی، کارکنان مراکز صحی، بزرگان محلی و دیگر منابع مرتبط تهیه شده است.
در جریان تحقیق با ۲۲ مرد از ولایتهای متأثر از حملات، بهصورت آنلاین و به زبانهای پشتو و فارسی مصاحبه شده و برای بررسی اعتبار اطلاعات، از تصاویر، ویدیوها، اسناد شفاخانهها و کلینیکها و گزارشهای رسانهها و سازمانهای حقوق بشری نیز استفاده شده است.
بر بنیاد گزارش، تنها رویدادهایی در آمار نهایی گنجانده شدهاند که اطلاعات مربوط به آنها دستکم از سوی دو منبع مستقل تأیید شده باشد و مواردی که به دلیل محدودیت دسترسی یا نبود شواهد کافی قابل تأیید نبودهاند، از آمار نهایی حذف شدهاند.
محدودیتهای تحقیق
این نهاد اذعان کرده است که دسترسی محدود به روستاها و مناطق دورافتاده، نبود خدمات منظم اینترنتی، نگرانیهای امنیتی شاهدان و برخی محدودیتهای دیگر روند جمعآوری و راستیآزمایی اطلاعات را با مشکل مواجه ساخته و با توجه به این محدودیتها، احتمال دارد شمار واقعی تلفات، خسارات و موارد نقض حقوق بینالملل بشردوستانه بیشتر از ارقام ثبتشده در گزارش باشد.
تا زمان نشر این خبر، مقامهای پاکستانی در مورد یافتهها و ادعاهای مطرحشده در گزارش رواداری واکنشی نشان ندادهاند.
