کابل (پژواک، ۱۷ اسد ۱۴۰۵): اسوشیتدپرس در یک گزارش تحلیلی نوشته است که ایران با کنترول تنگۀ هرمز تلاش دارد فشار بر امریکا را افزایش دهد و موقعیت خود را در مذاکرات احتمالی تقویت کند؛ اما این راهبرد برای تهران نیز با خطرهایی همراه است.
براساس گزارش، مقامهای ایران بر این باورند که ادامۀ فشار نظامی و محدودماندن رفتوآمد در تنگۀ هرمز میتواند امریکا را وادار کند کنترول تهران بر این آبراه مهم برای تجارت جهانی انرژی را بپذیرد.
در گزارش آمده است که کاهش ذخایر برخی تسلیحات مهم امریکا، از جمله رهگیرهای پیشرفتۀ موشکی، مخالفت گستردۀ افکار عمومی امریکا با جنگ، بالا ماندن بهای تیل و کالاها در آستانۀ انتخابات کانگرس و هزینههای احتمالی بازکردن تنگه از راه نظامی، از عواملیاند که رهبران ایران آنها را به سود خود ارزیابی میکنند.
این خبرگزاری افزوده است که ایران همچنان روی نقش متحدان حوثی خود در یمن حساب میکند؛ گروهی که در صورت گسترش جنگ میتواند یک مسیر مهم دیگر تجارت جهانی را مختل کند.
براساس گزارش، ایران میگوید به توافقی با عمان برای مدیریت تنگۀ هرمز نزدیک شده است؛ اما عملیشدن آن به رفع محاصرۀ امریکا مشروط خواهد بود و در نتیجه، چنین توافقی به موافقت واشنگتن نیز نیاز دارد. اسوشیتدپرس نوشته است که این توافق میتواند کنترول ایران بر آبراهی را که پیش از جنگ یک مسیر بینالمللی باز بود، رسمی سازد.
بر بنیاد آمار ادارۀ اطلاعات انرژی امریکا، در نیمۀ نخست سال ۲۰۲۵ روزانه حدود ۲۰.۹ میلیون بشکه نفت و فرآوردههای نفتی از تنگۀ هرمز عبور میکرد که معادل حدود یکچهارم تجارت دریایی نفت جهان بود. همچنان بیش از ۲۰ درصد تجارت جهانی گاز طبیعی مایع (LNG) از این تنگه عبور میکرد.
عبدالرضا داوری، تحلیلگر ایرانی و مشاور پیشین محمود احمدینژاد، رئیسجمهور پیشین ایران، گفته است که کنترول عملی تنگۀ هرمز به تهران در برابر امریکا و کشورهای منطقه قدرت چانهزنی داده است. به گفتۀ او، برای ایران تأیید مدیریت و حاکمیت بر تنگه مهمتر از درآمد مستقیم ناشی از آن است.
اسوشیتدپرس نوشته است که رسمیشدن کنترول ایران حتی بر بخشی از تنگۀ هرمز میتواند یک دستاورد مهم برای تهران و یک عقبگرد برای امریکا باشد و همچنان این نگرانی را ایجاد کند که کشورهای دیگر نیز در آینده برای کنترول یا مسدودکردن مسیرهای مهم تجارت جهانی اقدام کنند.
در گزارش آمده است که رهبران ایران معتقدند زمان به سود آنان میگذرد و تهران در حال حاضر ابزارهای لازم برای اعمال فشار بر امریکا را در اختیار دارد.
مهدی محمدی، مشاور مذاکرهکنندۀ ارشد ایران، گفته است که به باور او، امریکا جنگ را آغاز کرده؛ اما تعیین زمان پایان آن در اختیار ایران است و تهران تنها در پی دستیابی به یک توافق نیست.
اسوشیتدپرس نوشته است که ایران بارها گفته تنگۀ هرمز به وضعیت پیشین خود بهعنوان یک آبراه آزاد بازنخواهد گشت و به حمله بر کشتیهایی که بدون اجازۀ تهران قصد عبور از آن را داشته باشند، ادامه خواهد داد.
این خبرگزاری به نقل از مصطفی نجفی، تحلیلگر امنیتی، نوشته است که تنگۀ هرمز برای ایران به یک ابزار راهبردی برای مهار تهدیدها، حفظ توازن قدرت در منطقه و تغییر قواعد امنیتی در خلیج فارس تبدیل شده است.
براساس گزارش، مناقشه بر سر تنگۀ هرمز تا حدی موضوع هستهای ایران را به حاشیه رانده است. رحمان قهرمانپور، تحلیلگر ایرانی، گفته است که این وضعیت به سود ایران تمام شده و اگر مذاکرات هستهای از سر گرفته شود، کنترول تنگه میتواند ابزار دیگری برای تقویت موقعیت تهران در مذاکرات باشد.
با این حال، اسوشیتدپرس نوشته است که این راهبرد برای ایران نیز با خطرهای جدی همراه است؛ جنگ به اقتصاد این کشور آسیب زده، حملات امریکا و اسرائیل بخش صنعتی آن را هدف قرار داده و محاصرۀ امریکا بخش بزرگی از صادرات نفت ایران را متوقف کرده است.
در گزارش آمده است که دونالد ترمپ، رئیسجمهور امریکا، در حالی که از احتمال تشدید حملات نظامی سخن گفته، همزمان اعلام کرده است که گفتوگوها با ایران بهخوبی پیش میرود.
اسوشیتدپرس نوشته است که پس از نخستین موج حملات امریکا و اسرائیل در ۲۸ فبروری، ترمپ گفته بود جنگ ممکن است ظرف چند هفته پایان یابد؛ اما به نوشتۀ این خبرگزاری، این درگیری رهبران ایران را در ادامۀ مواضعشان مصممتر کرده و حامیان آنان را نیز بسیج کرده است.
بر بنیاد گزارش، رحمان قهرمانپور گفته است که ایران نمیتواند این راهبرد را برای همیشه ادامه دهد و در مقطعی ناگزیر خواهد شد با امریکا به توافق برسد. در مقابل، عبدالرضا داوری گفته است که ایران در حال حاضر توان تحمل فشارها را دارد و با وجود دشواریهای اقتصادی، بعید است از مواضع خود عقبنشینی کند.
