کابل (پژواک) – مسئولان شفاخانه‌های صحت طفل اندراگاندی و اتاترک کابل می‌گویند که در هفت ماه گذشته، ۴۶۲ مورد مثبت سرخکان در این دو شفاخانه ثبت شده و ۱۷ کودک در اثر این بیماری جان باخته‌اند. آنان از خانواده‌ها می‌خواهند که واکسین‌های دورۀ طفولیت کودکان خود را تکمیل و در صورت ابتلای آنان به این بیماری، به‌موقع به مراکز صحی مراجعه کنند.
در همین حال، سازمان جهانی صحت اخیراً در گزارشی گفته که از ماه جنوری تا پایان ماه اگست سال روان، در مجموع ۱۸ هزار و ۸۲۶ مورد مشکوک سرخکان در افغانستان ثبت شده‌است.
متخصصان: سرخکان یک بیماری ویروسی و ساری است که بیشتر کودکان واکسین‌نشده را تهدید می‌کند
داکتر فریدالله عمری، ترینر متخصص امراض انتانی در شفاخانۀ ملی و تخصصی انتانی در شهر کابل به آژانس خبری پژواک گفت که سرخکان یک بیماری حاد، ویروسی و بسیار ساری است که کودکان و بزرگ‌سالان را مبتلا می‌سازد؛ اما بیشتر در میان کودکان واکسین‌نشده، به‌ویژه کودکان خردسال و مبتلا به سوءتغذیه، شیوع می‌یابد.
به گفتۀ وی، این بیماری از طریق هوا و ذرات تنفسی فرد مبتلا، هنگام سرفه، عطسه یا تنفس، انتقال می‌کند. تب، سرفه، زکام، سرخی و آب‌ریزش چشم‌ها و دانه‌های سرخ جلدی از علایم عمدۀ آن است.
او افزود که سرخکان ممکن است عوارضی مانند اسهال، کم‌آبی بدن، سینه‌بغل، التهاب گوش میانی و التهاب مغز را به همراه داشته باشد و در موارد شدید، سبب مرگ شود.
به گفتۀ وی، واکسیناسیون مؤثرترین راه پیشگیری از سرخکان است. دریافت دو دوز واکسین حاوی سرخکان، مطابق برنامۀ ملی واکسیناسیون، خطر ابتلا به این بیماری و عوارض ناشی از آن را کاهش می‌دهد. همچنان، شناسایی به‌موقع موارد مشکوک، جلوگیری از تماس بیمار با دیگران و رعایت توصیه‌های کارکنان صحی در مهار گسترش بیماری اهمیت دارد.
عمری گفت که این بیماری تداوی اختصاصی ضدویروسی ندارد و مراقبت از بیمار شامل تأمین مایعات، تغذیۀ مناسب، درمان عوارض و تجویز ویتامین (آ) برای کودکان مبتلا، مطابق رهنمودهای صحی، می‌شود.
وی افزود که کودکان خردسال، افراد مبتلا به سوءتغذیه و کسانی که سیستم ایمنی ضعیف دارند، بیشتر در معرض عوارض شدید این بیماری قرار دارند.
همچنان، پروفیسور داکتر محمدعارف حسن‌زی، مسئول بخش داخلۀ انستیتوت شفاخانۀ صحت طفل اندراگاندی کابل، دربارۀ پیشگیری از این بیماری گفت: «یکی از راه‌های کنترول ویروس، تطبیق واکسین است. ما واکسین بسیار مؤثری برای جلوگیری از سرخکان داریم که در سه دوره تطبیق می‌شود و اگر این واکسین تطبیق شود، برای مریض معافیت ایجاد می‌کند.»
وی افزود که کودکان ضعیف و مبتلا به سوءتغذیه در برابر بیماری‌ها آسیب‌پذیرتر هستند و خانواده‌ها باید واکسین‌های دورۀ طفولیت را به‌موقع تطبیق کنند.
حسن‌زی بر رعایت حفظ‌الصحه و توجه به تغذیۀ کودکان نیز تأکید کرد و گفت که کودک مبتلا به سرخکان باید از سایر کودکان، به‌ویژه کودکانی که واکسین نشده‌اند، دور نگه داشته شود تا از انتقال بیماری جلوگیری شود.
ثبت ۱۷ مورد مرگ ناشی از سرخکان در دو شفاخانه
داکتر خیبر سهاک، سرطبیب شفاخانۀ صحت طفل اندراگاندی کابل می‌گوید که از آغاز سال روان تا چهاردهم میزان، ۲۸۱ مورد مثبت سرخکان در این شفاخانه ثبت شده و از میان مبتلایان، ۱۵ تن جان باخته‌اند.
بربنیاد معلومات او، در سال گذشته یک‌هزار و ۲۳ کودک به سرخکان مبتلا شده بودند که از میان آنان، ۲۵ تن جان باخته بودند.
داکتر حسن‌زی دربارۀ موارد مثبت این بیماری گفت: «در وارد ساری ما نه تنها امسال، بلکه تقریباً دو سه سال می‌شود که واقعات بیماری سرخکان زیاد شده؛ امسال هم زیاد بود. این به فصل هم ارتباط دارد.»
او گفت که موارد مرگ‌ومیر ناشی از سرخکان بیشتر زمانی رخ می‌دهد که بیمار هم‌زمان به بیماری‌های دیگری، مانند سینه‌بغل، نیز مبتلا باشد.
به گفتۀ وی، کودکانی که با تأخیر برای دریافت خدمات صحی مراجعه می‌کنند، بیشتر در معرض عوارض و خطرات ناشی از این بیماری قرار دارند.
حسن‌زی از خانواده‌ها خواست که در کنار تطبیق واکسین‌های دورۀ طفولیت، کودکان را تا شش‌ماهه‌گی با شیر مادر تغذیه کنند و پس از آن، غذاهای کمکی مناسب را به رژیم غذایی آنان بیفزایند.
او همچنان تأکید کرد که کودکان مبتلا به سرخکان باید از کودکان سالم دور نگه داشته شوند و در جریان بیماری، از غذا دادن به کودک بیمار خودداری نشود.
داکتر حسن‌زی گفت: «یک تعداد رسم و عادات بسیار خراب است در فامیل‌ها که کودک را پرهیز می‌دهند، در هوای بسیار گرم نگاه می‌کنند، حتی روی کودک را نمی‌شویند… باید در قسمت حفظ‌الصحه توجه جدی داشته باشند.»
داکتر احمد میلاد شیرزاد، متخصص داخلۀ اطفال در شفاخانۀ ملی اطفال اتاترک، نیز گفت که از ماه حمل تا ۲۷ میزان سال روان، ۱۸۱ مورد مثبت سرخکان در این شفاخانه ثبت شده و از میان مبتلایان، دو تن جان باخته‌اند.
به گفتۀ وی، در سال گذشته (۱۴۰۴) تعداد ۹۲۲ بیمار مبتلا به سرخکان در این شفاخانه ثبت شده بودند که از میان آنان، ۱۶ تن جان باخته بودند.
او افزود: «نظر به تجربۀ شفاخانۀ خود ما، جایی که من کار می‌کنم، پارسال واقعات زیاد بود؛ امسال واقعات کم شده، چون پارسال یک کمپاین همگانی صورت گرفت؛ هم در حصۀ آگاهی مردم افزایش یافت و هم کمپاین‌های واکسین انجام شد. بناً این توانسته تا حدی واقعات را کمتر کند.»
شیرزاد در ادامه گفت: «امسال ما در هر اتاق سه مریض سرخکان می‌داشتیم، در حالی که سال گذشته در یک بستر حتی سه مریض هم بستری شده بودند. قبلاً در یک روز پنج الی شش مریض مراجعه می‌کردند، ولی حالی روزانه شاید دو مریض مراجعه کنند.»
تجربۀ خانواده‌های کودکان مبتلا به سرخکان
جان‌آغا، باشندۀ اصلی پروان و یکی از پایوازان در شفاخانۀ صحت طفل اندراگاندی کابل گفت که پسرش با وجود دریافت واکسین‌ها، به سرخکان مبتلا شده و پس از بستری‌شدن در این شفاخانه، وضعیت صحی‌اش بهتر شده است.
برات‌خان، باشندۀ ولسوالی بگرامی کابل و یکی دیگر از پایوازان، گفت که پسرش به دلیل تب شدید و دانه‌های جلدی، هشت روز پیش در این شفاخانه بستری شده و اکنون وضعیت بهتری دارد.
وی افزود که چندین کودک دیگر نیز در همسایگی‌شان به این بیماری مبتلا شده‌اند.
