بامیان (پژواک، ۲ سنبله ۱۴۰۵): شماری از مالداران و فروشندهگان لبنیات در بامیان میگویند که نبود امکانات برای پروسس، نگهداری و بستهبندی محصولات لبنی بر بازار این محصولات تأثیر گذاشته و از حکومت و نهادهای کمکرسان میخواهند یک مرکز معیاری پروسس و نگهداری لبنیات در این ولایت ایجاد کنند.
منطقه «قرغنهتو» در مرکز بامیان، محلی است که از ولسوالیهای مختلف این ولایت شیر، ماست، قروت، پنیر و دیگر محصولات حیوانی برای خرید و فروش به آن آورده میشود.
مالداران و روستاییان در این منطقه بهگونۀ سنتی قروت، شیر، قیماق، پنیر، دوغ، ماست، چکه و مسکه تولید میکنند و این محصولات از طریق تجاران محلی به بازار عرضه میشود.
علاءالدین، یکی از باشندهگان قرغنهتو به پژواک گفت که تولید لبنیات در این منطقه خوب است؛ اما بازار این محصولات در بیشتر ماههای سال با رکود مواجهاست.

او گفت که در ایام عید، زمانیکه گردشگران داخلی و خارجی به بامیان سفر میکنند، بازار لبنیات رونق میگیرد؛ اما در سایر ماههای سال میزان فروش این محصولات کاهش مییابد.
وی از حکومت و نهادهای کمکرسان خواست که یک مرکز معیاری پروسس و بستهبندی لبنیات در این منطقه ایجاد کنند تا محصولات با کیفیت بهتر پروسس و بستهبندی شده و به سایر مناطق فرستاده شوند و از این طریق زمینۀ رشد مالداری نیز فراهم شود.
همزمان، محمدابراهیم، یکی از فروشندهگان لبنیات گفت که در پی بدترشدن وضعیت اقتصادی مردم در سالهای اخیر، بازار لبنیات ضعیف شده و امکانات مناسب برای نگهداری این محصولات نیز وجود ندارد.

او گفت که نبود سردخانه سبب میشود شماری از محصولات لبنی آنان فاسد شود و دامداران و فروشندهگان با زیان مالی روبهرو شوند.
وی از حکومت و نهادهای بینالمللی کمکرسان خواست که برای مالداران در زمینۀ تولید معیاری، پروسس و نگهداری لبنیات آموزش ارایه کنند و زمینۀ ایجاد مراکز پروسس و سردخانهها را فراهم سازند.
کربلایی رمضان، یکی از بزرگان قومی منطقه نیز خواستار حمایت از مالداری شد و گفت، محصولاتی که بهموقع به بازار عرضه نشود، کیفیت خود را از دست میدهد و در نتیجه دامداران متضرر میشوند.

او افزود که اگر امکانات مناسب برای نگهداری، پروسس و بازاریابی لبنیات فراهم شود، وضعیت اقتصادی مالداران منطقه نیز بهبود خواهد یافت.
از سوی دیگر، صبور سیغانی، سخنگوی والی بامیان گفت که قرغنهتو و شیبران مناطقی هستند که لبنیات از ولسوالیهای مختلف بامیان به آنجا آورده میشود و بهتدریج به مراکز خرید و فروش این محصولات تبدیل شدهاند.
سیغانی به پژواک گفت که بنیاد آغاخان در منطقۀ قرغنهتو بازاری برای خرید و فروش محصولات حیوانی ایجاد کرده؛ اما تاکنون مرکز معیاری پروسس لبنیات در این منطقه وجود ندارد.
او گفت که سرمایهگذاری سکتور خصوصی در بخش پروسس و بستهبندی معیاری لبنیات ضروری است تا بازار این محصولات گسترش یافته و راههای جدیدی برای فروش آن پیدا شود.
وی افزود که کمبود برق در مناطق قرغنهتو و شیبران نیز یکی از مشکلات مهم است که در برابر ایجاد سردخانهها برای پروسس و نگهداری لبنیات مانع ایجاد کردهاست.

استاد مسعود پشتون، کارشناس امور اقتصادی به پژواک گفت که اگر امکانات پروسس، سردخانه و بستهبندی معیاری لبنیات فراهم شود، نهتنها از فاسدشدن محصولات مالداران جلوگیری خواهد شد، بلکه زمینۀ گسترش بازار لبنیات و رشد مالداری در بامیان نیز فراهم میشود.
او گفت که پروسس و بستهبندی معیاری لبنیات میتواند بازارهای جدیدی را در داخل و خارج از کشور برای این محصولات ایجاد کند و از این طریق درآمد دامداران و اقتصاد کشور تقویت شود.
قابل ذکر است که زراعت و مالداری از منابع مهم درآمد شماری از باشندهگان بامیان بهشمار میرود و مردم در مناطق مختلف این ولایت، در کنار فعالیتهای زراعتی، به نگهداری مواشی و تولید محصولات لبنی نیز مشغولاند.