کابل (پژواک) – مقام‌های امارت اسلامی و شماری از مسئولان رسانه‌ها در نشستی در کابل بر تقویت نقش رسانه‌ها در آگاهی‌دهی دربارۀ تغییرات اقلیمی تأکید کرده، خواستار همکاری جامعۀ جهانی برای رسیده‌گی به مشکلات محیط‌زیستی افغانستان شدند.
این نشست علمی زیر عنوان «رسانه‌ها و دیپلماسی اقلیمی افغانستان؛ فرصت‌ها و چالش‌ها» از سوی رهبری پوهنتون باختر و اتحادیۀ ژورنالیستان آزاد افغانستان، با حضور مقام‌های امارت اسلامی، مسئولان رسانه‌ها، استادان پوهنتون‌ها و خبرنگاران در تالار کنفرانس‌های پوهنتون باختر برگزار شد.
شیخ شیراحمد حقانی، وزیر اطلاعات و فرهنگ در این نشست گفت که امارت اسلامی برای مدیریت منابع آب، ساخت بندها، ایجاد بندهای کوچک و گسترش سرسبزی برنامه‌هایی روی دست دارد و قطع جنگلات را ممنوع اعلام کرده‌است.
وی ایجاد چاه‌های جذبی در حویلی خانه‌ها را برای مدیریت و جذب آب باران مؤثر خوانده و از مردم خواست در حفاظت از منابع طبیعی، سرسبزی و صرفه‌جویی در مصرف آب سهم بگیرند.
حقانی از رسانه‌ها خواست با افزایش برنامه‌های آگاهی‌دهی، مردم را به حفاظت از محیط‌زیست، جلوگیری از قطع درختان و صرفه‌جویی در مصرف آب تشویق کنند و افزود که حکومت تلاش می‌کند از رسانه‌های فعال در این بخش حمایت کند.
از سوی دیگر، ملا حمدالله فطرت، معاون سخنگوی امارت اسلامی، گفت که افغانستان یکی از کشورهای آسیب‌دیده از تغییرات اقلیمی در جهان است و کشورهای جهان و سازمان‌های بین‌المللی باید مسایل محیط‌زیستی را از موضوعات سیاسی جدا کنند.
وی خواستار فراهم‌شدن زمینۀ اشتراک افغانستان در نشست‌های بین‌المللی، ارائۀ کمک‌های مالی و اقتصادی در بخش محیط‌زیست و ازسرگیری پروژه‌های متوقف‌شدۀ این بخش شد و گفت که امارت اسلامی برای همکاری مشترک با کشورهای منطقه و جامعۀ بین‌المللی آماده است.
فطرت نقش رسانه‌ها و برگزاری برنامه‌های آگاهی‌دهی را در بلندبردن سطح دانش مردم دربارۀ تغییرات اقلیمی، حفاظت از محیط‌زیست و استفادۀ درست از منابع طبیعی مهم خواند.
در همین حال، مولوی مطیع‌الحق خالص، رئیس عمومی ادارۀ ملی حفاظت محیط‌زیست، گفت، افغانستان به دلیل تغییرات اقلیمی با خشک‌سالی، افزایش درجۀ حرارت، از بین‌رفتن جنگلات و بی‌جاشدگی داخلی روبه‌رو است.
وی نبود آگاهی کافی مردم دربارۀ خطرات تغییرات اقلیمی و راه‌های جلوگیری از پیامدهای آن، کمبود افراد متخصص در بخش آگاهی‌دهی محیط‌زیستی و بی‌توجهی جامعۀ جهانی به وضعیت افغانستان را از مشکلات مهم این بخش خواند.
خالص افزود که با وجود ایجاد صندوق‌های بین‌المللی برای مقابله با تغییرات اقلیمی و برگزاری کنفرانس‌های جهانی، به آسیب‌پذیری افغانستان توجه لازم صورت نمی‌گیرد و مسایل محیط‌زیستی این کشور با موضوعات سیاسی پیوند داده می‌شود.
به گفتۀ او، مردم عام، به‌ویژه زنان و کودکان، و همچنان نباتات و حیوانات افغانستان از پیامدهای تغییرات اقلیمی آسیب می‌بینند؛ اما حق افغانستان برای استفاده از امکانات و صندوق‌های بین‌المللی مربوط به تغییرات اقلیمی نادیده گرفته می‌شود.
موصوف گفت که اسناد و معلومات جمع‌آوری‌شدۀ این اداره، آسیب‌پذیری افغانستان را نشان می‌دهد؛ اما رساندن این مشکلات به گوش جامعۀ جهانی با محدودیت‌هایی روبه‌رو است.
خالص همچنان از فعالیت برخی فابریکه‌ها و کوره‌های خشت‌پزی در نزدیکی مکاتب، مناطق مسکونی و زمین‌های زراعتی انتقاد کرد و گفت که شماری از فابریکه‌های بزرگ ذوب آهن نیز در داخل شهرها و مناطق مسکونی فعالیت دارند.
وی تأکید کرد که مخالفتی با پیشرفت صنعت وجود ندارد؛ اما این پیشرفت نباید به بهای زندگی و سلامت مردم تمام شود.
در ادامۀ نشست، حجت‌الله مجددی، رئیس اتحادیۀ ژورنالیستان آزاد افغانستان گفت که تغییرات اقلیمی تنها یک موضوع علمی و محیط‌زیستی نیست، بلکه با زندگی روزمرۀ مردم، اقتصاد، امنیت غذایی، منابع آبی و آیندۀ نسل‌های بشری ارتباط دارد.
وی افزود، افغانستان با خشک‌سالی‌های پی‌درپی، کاهش منابع آبی، سیلاب‌های ویرانگر و تخریب زمین‌های زراعتی روبه‌رو است که زندگی و معیشت شمار زیادی از شهروندان را متأثر ساخته است.
مجددی گفت، مسوولیت رسانه‌ها فراتر از اطلاع‌رسانی روزمره است و بازتاب دقیق رویدادهای محیط‌زیستی، آگاهی‌دهی دربارۀ عوامل و پیامدهای تغییرات اقلیمی، انعکاس وضعیت جوامع آسیب‌دیده و معرفی راهکارهای علمی و عملی از مسوولیت‌های مهم آنان به شمار می‌رود.
وی افزود که رسانه‌ها هنگام وقوع سیلاب، افزون بر اعلام شمار قربانیان و میزان خسارات، باید وضعیت مردم آسیب‌دیده، عوامل تشدیدکنندۀ رویدادها و راه‌های پیشگیری و آمادگی در برابر حوادث مشابه را نیز بازتاب دهند.
به گفتۀ او، تقویت روزنامه‌نگاری محیط‌زیستی، افزایش ظرفیت مسلکی خبرنگاران، تولید گزارش‌های علمی و تحقیقی، تقویت دیپلماسی اقلیمی افغانستان از طریق رسانه‌ها و جلب حمایت بین‌المللی از رسانه‌های افغانستان، از اهداف برگزاری این نشست است.
همچنان فریدالله محمدی، رئیس و مدیرمسوول تلویزیون طلوع‌نیوز در افغانستان، گفت که جامعۀ جهانی در قبال افغانستان مسوولیت بزرگی دارد؛ زیرا مردم این کشور به‌شدت از تغییرات اقلیمی متأثر شده‌اند.
وی از جامعۀ جهانی خواست در بخش آگاهی‌دهی عامه از رسانه‌های افغانستان حمایت کند تا پیام‌ها و معلومات مرتبط با تغییرات اقلیمی به مردم سراسر کشور برسد.
محمدی می‌گوید، هرچند برگزاری کنفرانس‌ها در این زمینه مفید است، اما رساندن پیام نشست‌ها از طریق رسانه‌ها به مردم می‌تواند تأثیر بیشتری داشته باشد.
او رسانه‌ها را پل ارتباطی میان مردم و نهادهای مسوول خواند و افزود که قرار است با حمایت ادارۀ ملی حفاظت محیط‌زیست، هم‌زمان با آغاز نشست کاپ، برنامه‌هایی دربارۀ موضوعات مختلف محیط‌زیستی برگزار شود.
محمدی از پوهنتون‌ها خواست استادان و کادرهای علمی متخصص در بخش محیط‌زیست را برای ارائۀ معلومات و آگاهی‌دهی به مردم، به رسانه‌ها معرفی کنند.
وی با اشاره به گزارش‌هایی مبنی بر احتمال کمبود آب در کابل تا سال ۲۰۳۰ گفت که این مشکل تنها به کابل محدود نیست و تمام افغانستان با چالش کمبود آب روبه‌رو است.
او تأکید کرد که جلوگیری از این بحران به آگاهی‌دهی عامه نیاز دارد و رسانه‌ها، نهادهای مسوول و جامعۀ جهانی باید در این زمینه همکاری کنند.
محمدی گفت که افغانستان در تولید گازهای مضر نقش اندکی دارد، اما از پیامدهای آن متأثر می‌شود؛ از این رو، جامعۀ جهانی باید در این بخش نیز همکاری کند.
وی همچنان از حکومت خواست برای آگاهی‌دهی عامه در بخش محیط‌زیست بودجۀ مشخص اختصاص دهد و رسانه‌ها فعالیت‌های خود را در این زمینه افزایش دهند.
