زبان

جاغوری یا پاکستان؟ معمای اجرای یک پروژۀ قربانی

واحدالله جمعه زاده

۲۶ میزان ۱۴۰۵ - ۱۵:۳۵

۷۷ بازدید

کابل (پژواک، ۲۸ اسد ۱۴۰۵): یافته‌های پژواک نشان می‌دهد که مؤسسۀ «قربان‌اید» در صفحۀ فیسبوک خود، ولسوالی جاغوری ولایت غزنی را محل اجرای یک پروژۀ «قربانی» برای عید قربان معرفی کرده، اما اکنون می‌گوید که این پروژه در پاکستان اجرا شده‌است؛ منابع محلی نیز اجرای این پروژه در جاغوری را رد می‌کنند.

مؤسسۀ «قربان‌اید» از پنجم تا نهم جون سال ۲۰۲۶، هشت پُست دربارۀ برنامۀ یادشدۀ قربانی در جاغوری در صفحۀ فیسبوک خود نشر کرده و شمار زیادی عکس نیز با آن‌ها به اشتراک گذاشته‌است.

این نهاد در یکی از پُست‌های خود نوشته که برنامۀ قربانی در افغانستان با موفقیت اجرا شده‌است.

مؤسسۀ «قربان‌اید» پس از آن، عکس‌های دیگری از این برنامه نیز منتشر کرده که در صفحات همراه با آن عبارت «Jaghori, Afghanistan» نوشته شده و جاغوری به‌‌عنوان محل اجرای برنامه معرفی شده‌است.

پیشینۀ پروژه

عبدالمالک حبیبی، رئیس مؤسسۀ نجات افغان مبارزه با فقر(APRCO)  در ولایت غزنی به پژواک گفت که پیش از فرارسیدن عید قربان سال ۲۰۲۶، حاجی اسود، نمایندۀ مؤسسۀ مالیزیایی «قربان‌اید» به افغانستان آمده بود و با آنان دربارۀ اجرای یک پروژۀ گستردۀ قربانی گفت‌وگو کرد.

به گفتۀ او، توافق ابتدایی میان دو طرف صورت گرفته بود و قرار بود این پروژه در هفت ولایت افغانستان، به ‌شمول غزنی اجرا شود و بین ۱۵۰۰ تا ۲۵۰۰ رأس گاو قربانی و گوشت آن میان هزاران خانوادۀ نیازمند توزیع شود.

به گفتۀ او، ارزش مجموعی این پروژه حدود ۸۵۰ هزار دالر امریکایی اعلام شده بود.

حبیبی می‌گوید که در جریان آماده‌گی برای اجرای پروژه، شماری از اقدامات عملی را نیز انجام داده و روند ابتدایی تهیه و تدارک گاوها برای قربانی را آغاز کرده بود.

اما به گفتۀ او، بعداً نمایندۀ «تمویل‌کنندۀ مالیزیایی» به وی اطلاع داده که این پروژه دیگر از طریق مؤسسۀ «نجات افغان» اجرا نمی‌شود، بلکه اجرای آن در ولایت غزنی به مؤسسۀ دیگری به نام «اریانا اید» سپرده شده‌است.

حبیبی اضافه کرد که مؤسسۀ مالیزیایی یادشده، عکس‌های افرادی را که قرار بود از طرف «آریانا اید» پروژه را اجرا کنند، همراه با شماره‌های تماس آنان برایش فرستاده بود؛ افرادی که به گفتۀ او، مسئولیت اجرای پروژه به آنان سپرده شده بود.

وی برای اثبات گفته‌هایش، پیام‌های الکترونیکی، اطلاعات تماس و اسناد دیگری را نیز با پژواک شریک کرده که به گفتۀ او، از سوی حاجی اسود، نمایندۀ «قربان‌اید» برایش فرستاده شده بودند.

حبیبی همچنان می‌افزاید که همزمان با روزهای عید قربان، ده‌ها عکس در صفحات رسمی اجتماعی «قربان‌اید» نشر شده بود که در توضیحات آن‌ها نوشته شده بود بخشی از پروژۀ یادشده در ولسوالی جاغوری ولایت غزنی با موفقیت اجرا شده و گوشت قربانی میان خانواده‌های مستحق توزیع شده‌است.

باشنده‌گان جاغوری از اجرای پروژه بی‌خبر هستند

پژواک برای بررسی درستی این ادعاها، با مردم در مناطق مختلف ولسوالی جاغوری ولایت غزنی گفت‌وگو کرد تا مشخص شود که آیا این پروژه در جریان عید قربان سال ۲۰۲۶ در آنجا اجرا شده‌است یا خیر.

اسدالله رضایی، باشندۀ منطقۀ سنگ‌ماشه در این ولسوالی در جریان بررسی‌ها در این باره گفت: «نه هیچ مؤسسه‌ای برای قربانی به منطقۀ ما آمده و نه ما از اجرای چنین پروژه‌ای خبر داریم.»

پژواک همچنان جداگانه با دو باشندۀ دیگر و بزرگان قومی مناطق غجور و انگوری ولسوالی جاغوری، غلام‌شاه حکیمی و علی ثنا انگوری گفت‌وگو کرد.

آنان گفتند که برای نخستین بار نام چنین برنامۀ قربانی از سوی مؤسسات را از خبرنگار پژواک می‌شنوند و نه‌تنها در جریان عید قربان سال ۲۰۲۶، بلکه پیش از آن نیز هیچ پروژۀ گستردۀ قربانی از این نوع در مناطق‌شان اجرا نشده‌است.

ولسوال جاغوری: اگر چنین پروژۀ بزرگی اجرا می‌شده، ما خبر می‌شدیم

مولوی حزب‌الله، ولسوال جاغوری نیز گفت که تاکنون هیچ مؤسسۀ امدادرسانی دربارۀ این پروژۀ قربانی با ادارۀ ولسوالی تماس نگرفته و در مورد اجرای چنین پروژه‌ای نیز هیچ‌گونه هماهنگی رسمی صورت نگرفته‌است.

او افزود که اگر پروژه‌ای در مقیاس قربانی صدها یا هزاران رأس گاو در سطح ولسوالی اجرا شده بود، ادارۀ ولسوالی حتماً از آن آگاهی می‌داشت و اطلاعات مربوط به روند اجرای آن در اختیارش می‌بود.

ریاست اقتصاد: چنین پروژه‌ای ثبت نشده‌است

مولوی میرزامحمد، آمر نظارت ریاست اقتصاد ولایت غزنی نیز می‌گوید هر مؤسسۀ داخلی یا خارجی که می‌خواهد پروژه‌ای را در ولایت غزنی اجرا کند، باید نخست از سوی وزارت اقتصاد معرفی شود و پس از هماهنگی و دریافت اجازۀ ریاست اقتصاد ولایت، فعالیت خود را آغاز کند.

به گفتۀ او، اطلاعات مربوط به هر پروژه، از جمله نام تمویل‌کننده، هویت مؤسسۀ تطبیق‌کننده، ساحۀ فعالیت، بودجه و مدت اجرای پروژه در این ریاست ثبت می‌شود.

او تصریح کرد که در سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ هیچ پروژۀ قربانی با نام‌های «افغان اید» و «آریانا اید» در غزنی ثبت نشده و دربارۀ اجرای آن نیز با ریاست اقتصاد هماهنگی صورت نگرفته‌است.

او می‌افزاید که آخرین پروژۀ قربانی ثبت‌شده در سال ۲۰۲۴ از سوی یک نهاد خیریۀ ترکیه اجرا شده بود که در جریان آن حدود ۳۰ رأس گاو قربانی و گوشت آن میان خانواده‌های نیازمند توزیع شد.

آریانا اید: ما این پروژه را اجرا نکرده‌ایم

پژواک برای دریافت موضع رسمی مؤسسۀ «آریانا اید» دربارۀ این موضوع، با دفتر این مؤسسه و افرادی نیز تماس گرفت که مسئولیت اجرای پروژه به آنان نسبت داده شده بود.

مسئولان مؤسسۀ «آریانا اید» در ولایت غزنی، در پاسخ رسمی و کتبی خود به پژواک گفتند که آنان در جریان عید قربان سال ۲۰۲۶، به نماینده‌گی از هیچ تمویل‌کنندۀ مالیزیایی، پروژۀ قربانی را در افغانستان اجرا نکرده‌اند.

او می‌افزاید: «بنابراین، اطلاعاتی که در اختیار شما قرار گرفته و در آن گفته شده که «آریانا اید» مسئولیت اجرای چنین پروژه‌ای را برعهده داشته، نادرست و دور از حقیقت است.»

پژواک همچنان با افرادی تماس گرفت که از سوی حاجی اسود به‌‌عنوان مسئولان محلی پروژه معرفی شده بودند.

از میان آنان، سید عمران و سید نوروز نیز در پاسخ‌های کتبی خود گفتند که مسئولیت اجرای این پروژه را در افغانستان برعهده نداشته‌اند.

قربان‌اید: پروژه در پاکستان اجرا شده بود

حاجی اسود، نمایندۀ مؤسسۀ مالیزیایی «قربان‌اید» به پژواک گفت که برنامۀ قربانی سال ۲۰۲۶ نه در افغانستان، بلکه در پاکستان برای مهاجرین افغان اجرا شده و عکس‌های این برنامه نیز از همان منطقه منتشر شده‌اند.

موصوف در پاسخ کتبی خود می‌افزاید: «برای رفع هرگونه شک و ابهام، باید روشن سازیم که مؤسسۀ قربان‌اید در جریان کمپاین قربانی امسال، هیچ پروژۀ قربانی را در افغانستان تمویل یا اجرا نکرده‌است.»

پژواک در ایمیل‌ها و پیام‌های جداگانه از مؤسسۀ «قربان‌اید» پرسیده‌است که اگر برنامۀ قربانی سال ۲۰۲۶ برای مهاجرین افغان در پاکستان اجرا شده بود، چرا در پُست‌های منتشرشده در صفحۀ رسمی فیسبوک این نهاد، افغانستان و ولسوالی جاغوری ولایت غزنی به‌‌عنوان محل اجرای پروژه ذکر شده‌اند؛ اما این مؤسسه تاکنون به این پرسش نیز پاسخ نداده‌است.