شبرغان (پژواک، ۲۰ میزان ۱۴۰۵): شماری از زنان در شبرغان، مرکز ولایت جوزجان، که با ایجاد گلخانۀ بادرنگ برای خود زمینۀ کار و درآمدزایی فراهم کرده‌اند، می‌گویند که گرمای شدید و کم‌آبی حاصلات امسال آنان را کاهش داده و خواهان حمایت دولت و مؤسسات برای احیای دوبارۀ فعالیت‌های‌شان هستند.
ایجاد گلخانه بادرنگ و فراهم‌شدن زمینۀ کار برای ۲۵ زن
ملکه، ۳۹ ساله و باشندۀ شبرغان، مرکز ولایت سرپی به پژواک گفت که حدود دو سال پیش با هزینهٔ ۵۰ هزار افغانی به همکاری مؤسسۀ «اکتید»، گلخانهٔ بادرنگ را در منطقۀ «زیرچنار» شهر شبرغان ایجاد کرد.
به گفتهٔ وی، در این گلخانه برای ۲۵ زن زمینۀ کار فراهم گردید و درآمد حاصل از فروش بادرنگ میان این زنان تقسیم می‌شد.
او گفت که در سال اول حاصلات خوبی داشتند؛ اما امسال به دلیل گرمای شدید و کم‌آبی بادرنگ شان حالات خوبی نداشت.
در همین حال لیلما ۳۷ ساله و یکی دیگر از زنان فارم‌دار بادرنگ این منطقه می‌گوید که در یک سال، حاصلات بادرنگ به اندازه‌ای بود که بخشی از آن برای مصرف خانواده استفاده می‌شد و مقدار دیگر به بازار عرضه می‌گردید؛ اما امسال حاصلات خوبی نداشتند، بیشتر بته‌های بادرنگ خشکیده بود.
به گفتۀ لیلما، درآمد حاصل از این فعالیت سهم مهمی در تأمین هزینه‌های خانواده‌اش داشت؛ اما اکنون که شوهرش برای کار به ایران رفته‌است، تأمین مخارج زنده‌گی برای او دشوارتر شده‌است.
لیلما خواهان حمایت دولت و مؤسسات برای از سرگیری فعالیت زنان است و می‌گوید: «اگر دولت و مؤسسات دوباره زمینۀ اشتغال و درآمدزایی را برای ما فراهم کنند، از جمله حفر چاه و تأمین وسایل و تجهیزات مورد نیاز پیشرفته، در این صورت حاصلات دوباره رونق خواهد گرفت.»
مسعودۀ ۴۲ ساله و مادر هفت فرزند، یکی دیگر از زنانی است که در این گلخانه کار می‌کرد و از عواید آن در تأمین مصارف خانواده سهم داشت. او می‌گوید که حاصلات فارم بادرنگ را بسته‌بندی و به بازار عرضه می‌کرد و گاهی نیز از بادرنگ‌های برداشت‌شده ترشی تهیه می‌کرد.
مسعوده گفت: «از دولت و موسسۀ اکتید خوش هستم که برای ما گلخانه ساختند، برای ما تخم و وسایل بادرنگ را داد. تونل آب و تمام کود کیمیاوی را داد. خودم بادرنگ را می‌کاشتم و خودم بسته‌بندی کرده به دکان می‌فروختم؛ اما کم‌آبی کار را خراب کرد، امسال چندان حاصلات نداشتیم.»
او نیز خواستار توجه حکومت و مؤسسات به بخش زراعت شد و گفت که باید روش آبیاری قطره‌ای در میان آنان ترویج شود.
کارشناسان: حمایت مالی بدون حل مشکل آب کافی نیست
ابوریحان انتظار، کارشناس اقتصادی نقش زنان جوزجانی را در بخش زراعت مؤثر و ارزنده خواند و گفت که زنان از سالیان متمادی در کنار مردان‌شان در مزارع فعالیت می‌کرده‌اند.
وی با اشاره به فعالیت زنان بادرنگ‌کار در گلخانه‌های یادشده گفت که پرورش بادرنگ در گلخانه می‌تواند برای زنان و خانواده‌های روستایی زمینۀ درآمدزایی فراهم کند؛ اما موفقیت این فعالیت به عواملی چون هزینۀ ساخت گلخانه، دسترسی به تخم مناسب، تأمین آب، میزان تولید و وجود بازار فروش وابسته‌است.
او بر فراهم‌سازی دسترسی دهقانان به منابع مالی و قرضه‌های مناسب و نیز آموزش‌های فنی در بخش گلخانه‌داری، آبیاری، مبارزه با آفات و مدیریت تولید تأکید کرد.
از سوی دیگر، عبدالستار جلال، کارشناس بخش زراعت، کمبود آب، خشکسالی، گرمای شدید تابستان و آفات نباتی را از چالش‌های عمدۀ تولید بادرنگ در جوزجان می‌داند.
او استفاده از روش‌های مؤثر آبیاری قطره‌ای، ایجاد جویچه‌ها و بسترهای مناسب برای رساندن آب به ریشۀ نبات و استفاده از مالچ برای کاهش تبخیر آب را از راه‌هایی می‌داند که می‌تواند مصرف آب را کاهش دهد.
به گفتۀ او، مالچ ماده‌ای است که روی سطح خاک و اطراف ریشۀ گیاهان پخش می‌شود تا رطوبت خاک حفظ و تبخیر آب کمتر شود. مالچ می‌تواند از مواد طبیعی مانند کاه، برگ‌های خشک، علف و بقایای گیاهی یا مواد مصنوعی مانند پلاستیک زراعتی ساخته شود.
ریاست زراعت: ۲۷ گلخانه در مرکز جوزجان فعال است
ذبیح‌الله خیراندیش، سخنگوی ریاست زراعت جوزجان، بر اهمیت نقش زنان در زراعت تأکید کرد و گفت که این خانم‌ها از سبزخانه حاصلات خوبی داشتند؛ اما گرمای امسال سبب کاهش حاصلات آنان شده‌است.
او گفت که برای حل مشکلات این زنان تلاش می‌کنند تا با کمک مؤسسات همکار، گلخانه‌های فنی و مجهز به سیستم آبیاری قطره‌ای برای آنان ایجاد کنند، آموزش‌های حرفه‌ای راه‌اندازی شود و تخم‌های اصلاح‌شده و کود کیمیاوی در اختیارشان قرار گیرد.
