هرات (پژواک، ٢٥ ميزان٩١): در پی افزایش مشکلات اقتصادی در ایران به دلیل تشدید تحریم بین المللی، روند اخراج و بازگشت مهاجرین افغان ازاین کشور طی نیمۀ اول سال ۱۳۹۱، بیش از ۷۴ درصد افزایش یافته است.
در شش ماه گذشته؛ نزدیک به دوصد هزار مهاجر، ایران را به مقصد افغانستان ترک کردهاند که اکثر آنان، به رضایت خود و شمار قابل توجهی نیز از سوی حکومت اخراج شدهاند.
حمدالله خطیبی رئیس ادارۀ امور مهاجرین هرات، اخراج و بازگشت مهاجرین از ایران طی سالیان اخیر را بیسابقه خواند.
وى امروز به آژانس خبرى پژواک گفت: از ماه حمل تا پایان ماه سنبله سال جاری، ١٠٤ هزار مهاجر فاقد اسناد قانونی اقامت، که بیش از ۸۶ هزار تن شان مجرد میباشند، به رضایت خود به افغانستان برگشته اند و در این مدت، ۸۵ هزارتن نیز به دلیل نداشتن اسناد، توسط پولیس ایران اخراج شدهاند.
خطیبی همچنان گفت که طی این مدت، حدود ۱۸۹۳ تن که اسناد مهاجرت داشتند نیز به طور داوطلبانه به افغانستان برگشته اند.
بر پایۀ اطلاعات رئیس اداره امور مهاجرین ولایت هرات، شمار مهاجرین رد مرز شده در مدت مشابه سال گذشته، حدود ۵۷ هزار و ۷۷۲ تن، مهاجرین فاقد اسناد که به ارادۀ خود بر می گردند ۷۱ هزار تن، و مهاجران دارای اسناد قانونی که به صورت داوطلبانه بر می گردند ١٢ هزار و ۷۱۶ تن ثبت شده است.
حمدالله خطیبی گفت که مقایسۀ این آمار، نشان میدهد که در شش ماه اول سال ۱۳۹۱، حدود ۴۹ هزار تن بیشتر نسبت به مدت مشابه سال گذشته، از ایران به افغانستان برگشته و یا رد مرز شدهاند.
به باور این مسوول امور مهاجرین، افزایش روند اخراج مهاجرین و یا بازگشت داوطلبانۀ آنان به افغانستان، با تشدید تحریم بین المللی علیه ایران و افزایش روزافزون مشکلات اقتصادی در این کشور، «ارتباط مستقیم» دارد.
در سال جاری، ریال ایران بیش از ۶۰ درصد ارزش خود را از دست داده و درحال حاضر، هر دالر در بازار تهران، در مقابل ۳۵ هزار ریال تبادله میشود.
به گفتۀ شماری از مهاجرین، با کاهش ارزش ریال ایران، بیکاری و قیمتها به ویژه قیمت مواد اولیۀ مورد ضرورت زنده گی افزایش یافته و آنها نمیتوانند پول کافی برای خود و خانوادۀ شان پس انداز کنند.
عبدالقیوم، ۴۵ ساله از ساکنان هرات که به تازه گی به طور داوطلبانه به زادگاه خود در ولسوالی انجیل این ولایت برگشته است؛ اوضاع ایران را برای ادامۀ زنده گی به ویژه برای مهاجرین فاقد اسناد، بسیار بد توصیف کرد.
وی گفت: «من ۱۰ سال پیش به شهر اصفهان رفتم، در سالهای ابتدایی کار و دستمزد مناسب بود؛ اما در این اواخر با گذشت هر روز شرایط بدتر شد؛ ارزش ریال پائین آمد و قیمت مواد اولیه نیز همواره در حال افزایش بود.»
به گفتۀ عبدالقیوم، زنده گی در این وضعیت در شرایطی که تنها فرزندش به سن قانونی رسیده بود و به دلیل نداشتن اسناد اقامت، اجازۀ رفتن به مکتب را نداشت، برای وی و خانوادهاش بسیار مشکل شده بود؛ از همین جهت با خانوادهاش، به صورت داوطلبانه به افغانستان بازگشت.
محمد شفیع، ۳۰ ساله از ساکنان میدان شهر ولایت میدان وردگ نیز گفت که در حال کار با شماری از کارگران افغان، از شهر تهران به دلیل نداشتن اسناد اقامت و کار، از سوی پولیس بازداشت و به هرات رد مرز گردید.
وی افزود: «من سه ماه پیش از مجبوری و نبود کار به ایران رفتم، یک ماه ونیم بیکار بودم تا اینکه یک کار ساختمانی برایم پیدا شد؛ اما یک صبح که تازه شروع به کار کرده بودم، پولیس آمد و با خشونت ما را بازداشت کرد و بعد از چند شب حبس، به همراه تعداد زیادی به هرات رد مرز شدیم.»
برخورد ایران، طی سالهای اخیر با مهاجران افغان شدید بوده است؛ فهرست ولایات و شهرهایی که حضور افغانها درآن ممنوع است، با گذشت زمان بزرگتر شده و به فرزندان مهاجرین افغان فاقد اسناد قانونی، اجازۀ تحصیل داده نمیشود.
در سال جاری، این ممنوعیت تشدید شد و سازمان سنجش آموزش ایران، طی اطلاعیهای از۲۰ رشتۀ تحصیلی، ولایات و شهرهای ممنوعه نام برد که حتی مهاجرین افغان دارای اسناد قانونی اقامت را نیز شامل میشود.
ایران، از جمله کشورهایی است که بیشترین شمار مهاجرین افغان در آن زنده گی میکنند.
برپایۀ آمار وزارت مهاجرین افغانستان، در حال حاضر حدود دو میلیون و ۳۰۰ هزار مهاجر افغان که نزدیک به ۹۰۰ هزار تن از آنان دارای اسناد قانونی اقامت هستند، در ایران زنده گی میکنند.
