هرات (پژواک ١٠ جدى ٩١): ((حالى خو پودرى شديم، مگر آخر خو انسان هستيم، پوليس مى آيه و ما ره مى زنه و د آب مى اندازه!))
اين گفتۀ سيداحمد ٢١ ساله است، که با ١٥ معتاد ديگر در منطقۀ منارهاى شهر هرات، آتش افروخته و در هواى سرد خود را گرم مى نمودند.
وى مى گويد، که ١٥ سال قبل در ايران به هيروئين معتاد شد و سه سال پيش اخراج گرديده و تا حال بى سرنوشت و بى سرپناه در شهر هرات زندگى مى کند.
اين معتاد ادعا کرد، که خانم، دو دختر و يک پسرش در ايران هستند و بخاطر معتاد بودن از وى رو گردانيده اند.
سيداحمد به آژانس خبرى پژواک گفت: ((مردم هم با ما رويۀ خوب نمى کنن، اما پوليس که ما اوره خدمتگار مردم مى گوييم هم رويه خرابتر داره، ماره لت مى کنن، دشنام ميتن و د جوى کنار منارها مى اندازن.))
وى علاوه کرد، که روزانه پلاستيک و اشياى اضافى از کثافات را جمع نموده و مى فروشد و در بدل آن مواد مخدر بدست مى آورد.
اين معتاد در مورد اينکه مواد مخدر را از کى بدست مى آورند، چيزى نگفت و افزود: ((چه کنيم، هيروئين مرض ماه شده، ديگر چارۀ نداريم.))
اين درحالى است که رياست صحت عامۀ هرات، تعداد معتادين در اين ولايت را حدود ٧٠ هزار تن تخمين مى زند.
نه تنها سيداحمد بلکه ده ها معتاد ديگر در منطقۀ گمرک، دروازۀ کندهار، زيارت شهزاده گان و در کنار سرک بين چوک گلها تا شفاخانۀ حوزوى شهر هرات نيز به چشم مى خورند، که دور هم جمع شده و بعضى آنها با افروختن آتش، خود را گرم مى نمايند و برخى ديگر مصروف استعمال مواد مخدر مى باشند.
شکيب ٢٥ ساله در کنار سرک چوک گلها، که از شدت سردى مى لرزيد و لباس چرکين به تن داشت و خود را در کمپل کهنه پيچانده بود، نيز ادعا کرد، که پوليس آنها را بدون موجب لت و کوب مى کنند و ما را مى راند.
او که به علت اعتياد به هيروئين لاغر و ضعيف شده گفت، که توان کار کردن را ندارد و گدايى مى کند، اما بجاى اينکه مردم و پوليس برخورد نيک نمايند، بر عکس آنها را توهين و تحقير مى کنند.
غلام قادر رحيمى رييس کميسيون حقوق بشر هرات نيز مى گويد، که با معتاد بايد مطابق نورم حقوق بشر برخورد صورت بگيرد.
او گفت، که آنها در ورکشاپها و جلساتى که با پوليس داشته اند، توصيه نموده اند، که به معتاد به ديدۀ مريض نگريسته شود و نبايد آزار و اذيت گردند.
رحيمى علاوه کرد، که تا حال کدام شکايت رسمى از سوى معتادان به آنها نرسيده و اگر برسد، هيئت حقوق بشر به ساحه رفته و در حل شکايات معتادان با ارگانهاى مربوطه رسيدگى مى کنند.
اما لوى پاسوال عبدالغفار سيد زاده قوماندان امنيۀ هرات لت و کوب و به آب انداختن معتادان را رد کرده گفت، امکان دارد که کدام پوليس وقتيکه معتاد فرار مى کند، به طرف او دست انداخته باشد.
او به اژانس خبرى پژواک گفت: ((ما همواره به پوليس گفته ايم که با معتادان مانند مريض برخورد کنند و پوليس هم با آنها رويه نيک دارند.))
سيد زاده مى گويد، که بر اساس شکايات مردم، معتادين به خانه هاى مردم ميروند، دزدى مى کنند و قفل دکان ها را مى شکنانند، از همين جهت پوليس مکلف هستند که مانع اينگونه کارهاى غير قانونى شوند.
معتادان مى گويند، که جاى براى سرپناه ندارند و تا حال کدام مرجعى نيامده که آنها را براى تداوى به شفاخانه انتقال بدهد.
اما داکتر غلام سعيد راشد رييس صحت عامۀ هرات مى گويد، که آنها امکانات کافى براى تداوى معتادان ندارند.
او گفت، که به تازه گى اولين شفاخانۀ٣٠ بستر دولتى در ساحۀ منارهاى شهر هرات گشايش يافته که معتادان مرد را تحت تداوى قرار مى دهد.
معتادان در اين شفاخانه براى چهل روز به شکل رايگان تداوى مى شوند.
رييس صحت عامه علاوه کرد، که آنها در صورت امکان، در آينده دو مرکز ديگر براى تداوى معتادين در ولسوالى غوريان نزديک سرحد ايران و ولسوالى گذره نيز ايجاد خواهند کرد تا معتادان در آنجا معالجه شوند.
موصوف گفت، اگر چه در مورد تعداد معتادين مواد مخدر به تازه گى سروى دقيق صورت نگرفته، اما از روى تخمين شايد به تعداد ٧٠ هزار معتاد در هرات وجود داشته باشند، که ١٣ در صد آنها را زنان، هفت در صد را اطفال و بقيه را جوانان و افراد مُسن تشکيل ميدهند.
داکتر راشد علت عمدۀ مصاب شدن معتادان را رفتن به ايران و عوامل مختلف از جمله فقر و بيکارى عنوان نموده مى گويد، که قبل از اين چهار کلينيک ديگر تداوى معتادان در هرات فعاليت داشته که عمدتاً از سوى موسسات غير دولتى در بخش تداوى زنان و اطفال تحت نظارت رياست صحت عامه کار ميکرد، اما شفاخانۀ که اکنون ايجاد گرديده، مختص به تداوى مردان است.
رييس صحت عامۀ هرات خاطر نشان کرد، که در چند سال اخير بيش از پنجهزار تن در کلينيک هاى صحى غير دولتى در هرات تداوى شده اند، اما قرار معلومات، تا ٢٥ در صد آنها دوباره به اعتياد روى آورده اند، که علت عمدۀ آن عدم مراقبت صحى بوده، اما معتادان در شفاخانۀ دولتى مراقبت مى شوند که دوباره معتاد نگردند.
طبق آمار رسمى، حدود يک ميليون تن در افغانستان به مواد مخدر معتاد اند و وزارت مبارزه با مواد مخدر ميگويد، که حکومت فعلاً توان معالجۀ شش درصد آنها را دارد. اما تا چند سال آينده تداوى معتادان تا چهل در صد افزايش خواهد يافت.
