کابل (پژواک، ٢٤سرطان ٩٢): شمارى از محصلين پوهنتون هاى خصوصى و شاگردان معارف، از پرداخت فيس بلند و پول اضافى به نام هاى مختلف به اين نهادهاى تحصيلى و تعليمى شکايت دارند.
اين محصلين که به علت ثبت نام تعداد زياد فارغين صنف دوازدهم، از راه يافتن به پوهنتون هاى دولتى محروم مى شوند، به مراکز تحصيلات عالى خصوصى به اين اميد رو مى آورند که با فيس کم بتوانند تحصيل کنند.
اما تعدادى از آنها شکايت دارند که مراکز تحصيلات عالى خصوصى، از آنها در کنار اخذ فيس گزاف، پول به نام هاى کرايۀ ترانسپورت، چاپ چپتر و امثال آنرا ميگيرد؛ حال آنکه اقتصاد اکثر محصلين ضعيف است و براى شان گران تمام ميشود.
اين درحالى است که در امتحان کانکور سال ١٣٩١، بيش از ١٧٥هزار تن شرکت نمودند که از آن جمله، بيش از ٤٢ هزار تن به موسسات تحصيلات عالى و ١٣ هزار تن ديگر به موسسات تحصيلات نيمه عالى راه يافتند و بقيه بى نتيجه اعلام شدند و اين کار، در کابل و برخى ولايات باعث مظاهرات محصلين گرديد.
تمثيلا بارکزى محصل سمسترهفتم رشته تجارت پوهنتون “خانه نور” درکابل ميگويد که براى شموليت درپوهنتون، ترانسپورت و کُتب درسى در اين پوهنتون ١٥ هزار افغانى تحويل نموده است.
وى به آژانس خبرى پژواک گفت که علاوه بر آن، ماهانه پنجهزار افغانى فيس ميپردازد که اين براى اکثر محصلينى که عايد ديگرى نداشته و وضع اقتصاد شان ضعيف است، کمرشکن مى باشد.
اين محصل افزود که پول چاپ چپترها را نيزخود شان ميپردازند، ترانسپورت ندارند؛ ماهانه با پرداخت ١٥٠٠ افغانى يک موتر را به کرايه گرفته تا وسيلۀ انتقال آنها را تا پوهنتون فراهم سازد.
بارکزى ادعا کرد که دراخير هرسمستر، به خاطر شموليت در امتحان نهايى نيز مبلغ يکهزار افغانى ميپردازند.
بعضى فارغ التحصيلان پوهنتون هاى خصوصى ادعا ميکنند که بخاطر اجراى کار خود، مجبور به رشوت دادن نيز شده اند.
رفيع الله فارغ التحصيل رشته مديريت ومنجمنت پوهنتون کاردان گفت: “بين وزارت تحصيلات عالى و پوهنتونهاى خصوصى هيچ هماهنگى وجود ندارد. هرگاه شاگرد بخواهد اسناد خود را از وزارت به دست بياورد، بايد رشوت بدهد؛ چنانچه خودم هم رشوت داده ام!”
وى افزود که در هرجا پول را برشاگرد تحميل ميکنند، تکس را وزارت ماليه بر پوهنتون و پوهنتون آنرا بر شاگرد، چارچ ميکند و از محصلين، براى تکس ماهانه ١٥٠ افغانى اخذ ميکنند.
رفيع الله تعداد زياد استادان اين پوهنتون را اتباع پاکستان خوانده، گفت که استادان دروس را توسط سلايد به آنها ميدهند؛ اگر کتاب باشد شايد ٦٠٠ صفحه باشد؛ اما در سلايد يک کتاب ٢٠ صفحه ميشود، که اين خود باعث عقب مانى آنها در دروس ميگردد؛ زيرا در سلايد تمامى موضوعات گنجانيده نميشود.
اما زهرا موسوى معاون پوهنتون کاردان گفت که آنها صرف ماهانه١٥٠ افغانى از هر محصل اخذ ميکنند و اين پولى است که از سوى وزارت ماليه، ماهانه بر پوهنتون وضع ميگردد.
وى دررابطه به نوتهاى درسى محصلين در سلايد، گفت: “در سلايدها مفاهيم کلى و موضوعات کليدى دروس اخذ ميگردد که اين کار به نفع محصلين است.”
معاون پوهنتون کاردان افزود که هم اکنون درپوهنتون، هشت هزار محصل مصروف فراگيرى تحصيل اند که توسط ٨٠ استاد مجرب افغانى و پاکستانى تدريس ميشوند.
عزت الله محصل سال اخير رشتۀ فايننس( مالى) پوهنتون (رڼا) در کابل نيز مدعى است که تنها براى سه و نيم سال ١٣٠ هزار افغانى فيس شموليت پرداخته است.
وى فيىس ماهانه را ٦٥٠٠ افغانى برشمرده، گفت که در هر امتحان، محصل مجبور به پرداخت ٢٠ دالر که معادل به حدود ١٢٠٠ افغانى است، نيز ميگردد.
اما داکتر شفيع الله نعيمى رييس موسسه تحصيلات عالى رڼا گفت که محصلينى که به اين پوهنتون مراجعه ميکنند، ماهانه پنجهزار افغانى فيس ميپردازند و اين پول در عرصۀ برنامه هاى انکشافى پوهنتون به مصرف ميرسد.
وى اخذ پول اضافى از محصلين را رد کرده، گفت که هم اکنون در پوهنتون ١٤٠٠ محصل مطابق به معيارهاى وزارت تحصيلات عالى و مسلکى مصروف فراگيرى آموزش اند.
محمد عظيم نوربخش سخنگوى وزارت تحصيلات عالى نيز ميگويد که وزارت، مقرره و لايحه دارد که تمام فعاليتهاى پوهنتون هاى خصوصى به شمول جواز و مسايل علمى و اکادميک، درآن گنجانيده شده است.
وى افزود که در وزارت تحصيلات عالى، کميسيونى وجود دارد که کارکردهاى تمام موسسات عالى خصوصى را ارزيابى نموده و در مورد گزارش تهيه ميکند؛ چنانچه سال گذشته موسسه خصوصى برهان و موسسات تحصيلى بينوا در کندهار و ابن سينا در ننگرهار مسدود گرديد.
قرار معلومات وزارت تحصيلات عالى در حال حاضردرسطح کشوردر ٣١ موسسه تحصيلات عالى و نيمه عالى دولتى و در ٧٠ موسسه تحصيلى خصوصى اضافه از يکصد هزار محصل مصروف تحصيل اند .
شمارى از شاگردان معارف نيز از فيس بلند در مکاتب خصوصى شکايت دارند و آنرا بالا تر از توان خود ميدانند.
حميدالله متعلم صنف هفتم ليسۀ عامه شمال در کارته پروان کابل گفت که ماهانه ٢٥٠٠افغانى ميپردازند؛ اما فيس شموليت پنج ونيم هزار افغانى است. لباس و بکس و حتى کتاب و کتابچه را نيز از همان مکتب خريدارى مى کنند.
سيد کريم پدرى که پسرش در اين ليسه متعلم است، گفت: “پسرم متعلم صنف نهم است، من يک دکاندار استم؛ براى من خيلى مشکل است که به هر چيز پسرم پول بپردازم؛ اگر وزارت معارف از اين پيسه خورى ها جلوگيرى کنه، خوب خواهد شد.”
اما جمشيد احمد فيضى مدير ليسه خصوصى عامه شمال گفت که آنها از شاگردان، بگونه حداقل و حداکثر فيس اخذ مينمايند، که از ١٧٥٠ الى پنجهزار افغانى مى باشد.
وى اضافه ستانى از متعلمين را رد نموده، علاوه کرد: “وزارت معارف از ديدگاه نظارتى، مطابق لايحه با آنها همکارى دارد و اعضاى نظارت، به گونه دوامدار از مکتب ما ديدن ميکنند.”
درين ليسه، حدود ٩٠٠ شاگرد از صنف اول تا صنف هفتم مصروف آموزش اند.
کامران متعلم صنف دوم ليسۀ مستقبل نيز گفت که ماهانه ١٣٠٠ افغانى فيس مى پردازد؛ حال آنکه پدرش مزدورکارى ميکند و به هيچ وجه قادر به پرداخت اين فيس گزاف نيست.
وى افزود که دولت بايد پول حق الشمول و فيس ماهانه در مکاتب را به حداقل برساند تا اطفالى که آينده سازان کشور اند، به علت ضعف اقتصاد از درس و تعليم باز نمانند.
نعمت الله حامد مدير ليسه عالى مستقبل تاييد کرد که آنها در کنار فيس ماهانه، پنجهزار افغانى ازيونيفورم و قلم و کتاب و کرايۀ موتر نظربه فاصله راه از شاگردان اخذ ميکنند؛ اما افزود که اين پول در کرايۀ تعمير ليسه، معاش استادان و تيل موترهايى که شاگردان را انتقال ميدهد، به مصرف ميرسد.
وى علاوه کرد که هيئت نظارتى وزارت معارف، همواره به اين ليسه که٤٥٠٠ شاگرد در دو تايم دارد، آمده و آنها از رهنمودهاى هيئت مستفيد ميگردند.
اما امان الله ايمان سخنگوى وزارت معارف گفت که شمارى ازمکاتب به نام تعليم و تربيه، تجارت ناروا را آغاز کرده اند.
وى علاوه کرد که اين مکاتب به نام ترانسپورتيشن و يونيفورم پول ميگيرند؛ درحاليکه اين پول بايد مشمول همان پول داخله باشد که سال يک مرتبه از شاگردان اخذ ميگردد.
ايمان گفت: “هيئت نظارت ما هر وقت به مکاتب مراجعه ميکنند، سال گذشه پانزده مکتبى که در آن تخلف صورت گرفته بود، از طريق کميسيون موظف مسدود گرديد.”
اين کميسيون، تحت نظارت معين اول وزارت معارف بوده و لايحه و مقررۀ آن براساس تنظيم امور مکاتب خصوصى، در رابطه با معلمين و شاگردان استوار است.
سخنگوى وزارت معارف افزود که در اين مقرره ها موضوعاتى چون رقم پول فيس، رفتن شاگردان به مکتب، محيطى که مکتب درآن وجود دارد، نصاب چگونه تکميل ميگردد، امور تعليمى وغيره گنجانيده شده است.
وزارت معارف ميگويد که درسراسر کشور حدود٥٠٠ مکتب خصوصى، ازجمله بيش از ٢٠٠ مکتب درشهرکابل وجود دارد که در مجموع حدود ٢٠٠هزار شاگرد در آن تدريس ميگردد.
