کابل (پژواک، ٢٤ حمل ٩٢): مسوولان شرکت هوایی آریانا می گویند که آنان از دو سال بدینسو، به ایران پرواز ندارند و دلیل عمدۀ آن پوره نکردن مصارف، کمبود مسافر و عدم حمایت دولت از این شرکت می باشد.
محمد اسحاق سروری ريیس تجارتی شرکت هوایی آریانا به آژانس خبری پژواک گفت که دو سال قبل در مسير ايران پرواز داشتند؛ اما عاید خوبتری نداشته و به همين خاطر نتوانسته اند که پروازهای خود را ادامه بدهند.
وى در رابطه به قطع پروازهای آریانا به ایران افزود: “از طرف دولت ایران، کدام ممانعت خاصی بطور علنی وجود ندارد؛ اما سفارت ایران بطور غیرمستقیم، خطوط هوایی “ایرلاین های” خود را حمایت می کند؛ نه مثل کشور افغانستان که به قصۀ آریانا نیستند.”
موصوف افزود که سفارت ایران بطور غیرمستقیم، مردم را تفهیم می کند در صورتی که از شرکت های هوایی “آسمان”، “ماهان” و سایر شرکتهای ایرانی تکت نداشته باشند، به آنان ویزه داده نمی شود.
رييس تجارتی شرکت هوایی آریانا، درپاسخ به اين سوال که آيا اين مشکل را با وزارت امور خارجۀ افغانستان و سفارت ایران در میان گذاشته اند؟ گفت که نه!
اما مرتضی جَریان، مسوول بخش رسانه ای سفارت جمهوری اسلامی ایران در کابل، با تکذیب سخنان رييس تجارتی آریانا، با بيان اينکه سفارت ایران از شرکتهای هوایی ایران بطور غیر مستقیم حمایت می کند افزود: “جمهوری اسلامی ایران، همیشه در صدد گسترش روابط در همۀ عرصه ها می باشد.”
موصوف علاوه کرد که یکی از این عرصه ها، گسترش روابط هوایی است که آنان خواستار تغیير توافقنامه هوایی بین دو کشور شده اند.
وی افزود فعلاً که شش پرواز در هفته می باشد، آنان پیشنهاد ٢٠ پرواز در هفته را کرده اند؛ اما از سوی مقامات افغانستان قبول نشده است.
جَریان، افزود از اینکه فاصلۀ طولانی بین کابل و تهران وجود دارد؛ سفارت ایران شرط تکت دوطرفه را دارد و فرقی نمی کند که از کدام شرکت یا خط هوایی بوده باشد.
مسوول بخش رسانه ای سفارت ایران در کابل افزود: در صورتى که قنسول سفارت تشخیص بدهد که کسی از مراجعین توان مالی ندارد، برایش روادید یا ویزۀ ورود به ایران از طریق زمین داده می شود که این کار، روزمره جریان دارد.
مرتضی جَریان در مورد اینکه از سوی سفارت ایران، به متقاضیان گفته می شود تا از شرکت خاصی تکت بگیرید افزود: “اینکه ما استثنا بگذاریم و بگوییم بلیط (تکت) شرکت یا هواپیمای خاصی را بگیرید قویاً تکذیب می نماییم؛ به هیچ وجه همچو نکته اى را ما نداريم و هیچ استثنايی ميان شرکتهای هوایی بین ما وجود ندارد.”
این مسوول سفارت ایران گفت که ریشۀ این طور شایعات، در رقابت بین شرکتهای هوایی است که نمی توانند مسافر جذب نمایند و در کار خود موفق نیستند، دست به پخش این شایعات می زنند.
مسوول بخش رسانه ای سفارت ایران، از افزایش زودهنگام سه برابر صدور ویزای ایران به اتباع افغانستان خبر داد و گفت که برای سهولت هرچه بیشتر به متقاضیان ویزه، قرار است نوبت گیری از طریق انترنت انجام شود و از ازدحام عقب سفارت کاسته شود و ظرف یکماه برای شان نوبت برسد.
درعين حال، محمد اسحاق سروری رييس تجارتی شرکت هوایی آریانا گفت که برای پرواز دوبارۀ آریانا به ایران، تحقیقی را آغاز کرده اند تا تحلیلی از مارکیت داشته باشند که آیا تقاضا وجود دارد تا پروازها را اضافه نمایند.
موصوف افزود: (تحقیقات ابتدایی نشان داده است که در مسیر ایران، به اندازۀ لازم مسافر نیست.)
وى علاوه کرد که پرواز طیارات خارجی صد درصد، به ضرر شرکتهای افغانستان می باشد و چون افغانستان از سیاست آسمان باز (Open Sky Policy) پیروی می کند و يک سياست متعادلانه وجود ندارد؛ بناءً شرکتها حق دارند، هر قدر که بتوانند پرواز کنند.
موصوف، مثالی از پروازهای آریانا به ترکیه داد که اگر آنان سه پرواز به ترکیه داشته باشند؛ ترکیش ایرلاین ١٠ پرواز به افغانستان می داشته باشد، که این کار غیرعادلانه است و این موضوع را قبلاً به ادارات ذیدخل رسانده اند؛ اما کدام فایده اى نکرده است.
اما سروری گفت که بخاطر کمبود مسافر که روزانه حدود ١٥٠٠ مسافر از کشور خارج می شود؛ بايد سیاست های مهاری از طرف دولت گذاشته شود؛ هرگاه روزی آریانا پرواز دارد، به دیگر شرکتهای خارجی اجازۀ پرواز داده نشود.
موصوف افزود که تیل طیاره برای این شرکت (آريانا)، فی تُن ١٥٠٠ دالر امریکایی تمام می شود و برای “ترکيش ايرلاين” و دیگر شرکتهاى خارجى، حدود سه و یا چهار صد دالر تمام می شود که رقابت کردن در مقابل اینطور فضا خیلی مشکل است.
وى ابراز داشت با آنکه مشکلات زیادی فرا راه شرکت آریانا وجود داشته؛ اما با ايجاد یک سیستم مجهز الکترونیکی جهت فروشات، توانسته است با سایر شرکتها رقابت بکند و در حال حاضر، در صدد تهیۀ پلان تجارتی برای سه سال آینده می باشد.
وی در خصوص اینکه آریانا یک شرکت دولتی است و مورد حمایت دولت می باشد گفت: “دولتی بودن شرکت آریانا، فقط در نام است و آریانا یک واحد بودجوی نیست؛ در صورتی که این شرکت ضرورت به کمک مالی نقدى پیدا کند، نه تنها دولت، بلکه وزارت مالیه این کار را کرده نمیتواند.”
موصوف افزود که براساس پالیسی هايی که دولت همراه با “آی ام اف و بانک جهانی” دارد، باید برای شرکت آریانا سبسایدی بدهد تا از مشکلات رهایی یابد و با سایر شرکتها رقابت نماید.
محمد اسحاق سروری گفت که حتی بانکها برای آنان قرضه نمی دهند.
وى افزود که یک سلسله مشکلات میان شرکت هوایی آریانا و دولت، از سالهای متمادی وجود داشته است؛ در حال حاضر حدود ٣٥ ميلیون دالر این شرکت بالای دولت است؛ اما آنها این پول را نپرداخته اند و شرکت آریانا کدام برنامۀ مشخصی که تا بحال از سوی دولت وجود داشته باشد، ندیده است.
موصوف علاوه کرد که در حال حاضر، شرکت هوایی آریانا به کشورهای هند، امارات متحدۀ عربى، ترکیه، روسیه، عربستان، کویت و در داخل به ولایات کندهار و هرات پرواز دارد.
اما حکمت الله قُوانچ سخنگوی وزارت ترانسپورت و هوانوردی، در رابطه به پرواز شرکت آریانا به ایران گفت که وزارت هيچ مشکلی با پرواز طيارات شرکت آریانا به ایران ندارد؛ چون شرکت کام ایر و چند شرکت دیگر ایرانی، به ایران پرواز دارند.
وى افزود که شرکت هوایی آریانا، ریاست مستقل است که زیر دست وزارت ترانسپورت مطابق قانون هوانوردی افغانستان کار می کند؛ اما گفت: “هرکس آزاد است و می تواند از هر شرکتی که خواسته باشد، تکت بگیرد و پرواز کند.”
موصوف علاوه کرد که مشکلات موجود، از شرکت های هوايى است و گرنه آنان اجازه و حق پرواز را به کشور ايران دارند.
سخنگوی وزارت ترانسپورت، با قبول اینکه سفارت ایران برای اجرای ویزه؛ کاغذی از سوی شرکت ایرانی طلب می کند، گفت که آنان چندین مرتبه از شکایت مردم؛ که سفارت ایران بدون داشتن نامه از طرف شرکتهای هوایی ایرانی به آنان ویزه نمی دهند، به وزارت امور خارجۀ افغانستان گزارش داده اند و رسیدگی صورت گرفته است؛ وزارت خارجه این موضوع را جدی گرفته و این مشکل تا جایی حل شده است.
قوانچ، با رد ادعای شرکت آریانا که تعادل صورت نمی گیرد، افزود که تعادل در تمامی کشورهايی که پرواز صورت می گیرد، وجود دارد و مشکلاتی را که شرکتهای افغانی دارند، آنرا قبول نمی کنند.
وی گفت که موضوع “سیاست آسمان باز” در افغانستان قابل قبول نیست و وزارت ترانسپورت و هوانوردی هم، آنرا قبول ندارد و شماری از شرکتها این موضوع را دامن می زنند.
وى افزود که در پروازهاى خارجى، همیشه حق اولیت به شرکتهای افغانی داده می شود.
این مقام وزارت ترانسپورت خاطرنشان ساخت که در پروازهای ترکیه، بیشترین پروازها به شرکتهای افغانی داده شده است.
حکمت الله قُوانچ تذکر داد که برخی شرکت هاى هوايى داخلى، نمی توانند خدمات بهتر را عرضه نمایند و قسماً خدمات شان معیاری نبوده و مردم از آنان شکایت دارند؛ اما شرکت ها این مشکل را نمی پذیرند.
سخنگوی وزارت ترانسپورت گفت که شرکتهای آریانا، صافی و کام ایر، بابت لندینگ و پارکینگ، مبلغ یک میلیارد و ١٧١ میلیون افغانی مقروضیت داشتند که با فیصله شورای وزیران بخشیده شد.
قُوانچ ادعای شرکت آریانا را که دولت مبلغ ٣٥ میليون دالر از آنان قرضدار است، طالب معلومات گردید که در کدام بخش بدهی دارد.
آژانس خبری پژواک با تماس های مکرر نتوانست نظر رييس تجارتی شرکت آریانا را در این رابطه داشته باشد.
شفیق احمدی، یکتن از متقاضیان ویزه که قصد سفر به ایران را دارد گفت که سفارت ایران، تکت هوایی دوطرفه را اجباری ساخته است.
موصوف افزود که برای اخذ ویزۀ ایران، باید تکت دوطرفه یکی از شرکتهای “آسمان” مربوط به ایران و “کام ایر” مربوط به افغانستان را داشته باشید.
وی بدون ذکر نام از کسی گفت: “در اینجا تاکید می شود که تکت شرکت هوایی آسمان گرفته شود.” برای اخذ ویزۀ ایران.
خبرنگار پژواک در نزدیکی درب قنسولی سفارت ایران مشاهده کرده است که یکتن از متقاضیان ویزه، به موظفین امنیتی سفارت گفته است: “من تکت دوطرفه شرکت هوایی آسمان را گرفتم.”
احمد متقاضی دیگر ویزۀ ایران، به پژواک گفت که پاسپورت خود را بخاطر اخذ ويزه در سفارت ایران به نوبت گذاشته و ممکن است که نوبتش نزدیک باشد.
وی افزود: “بعد از چهارماه هم که مراجعه کنی، اگر قیافه ات خوب بود و یا اینکه در مصاحبه کامیاب شدی ویزه می دهند؛ در غیر آن دوباره به نوبت می اندازند تا چهارماه بعد مراجعه کنی.”
احمد، ابتدا در رابطه به داشتن تکت دوطرفه گفت که برای اخذ ویزه ایران، باید تکت دوطرفه شرکت هوایی آسمان را داشته باشید؛ اما بعداً اظهار داشت که اگر کسی تکت دوطرفۀ شرکت هوایی کام ایر را هم داشته باشد، ویزه دریافت کرده می تواند.
وى علاوه کرد: “کسی که توان مالی نداشته باشد، به هیچ عنوان برایش ویزه نمی دهند؛ فقط باید هوایی بروی و هوایی پس بیایی.”
امان الله یکتن از مسافرینی که امروز (شنبه ٢٣ حمل)، از ایران با طیارۀ شرکت آسمان رسيده است، گفت که از طرف کابل، دلخواه است که از هر شرکتى ميتوانيد تکت اخذ نمایید؛ اما در بازگشت از طرف ایران، جبری است که باید با طیارات شرکت هوایی آسمان برگردید.
