زرنج (پژواک،١٥ اسد ٩٣): مسوولان محلى و مردم ميگويند که قاچاقچيان مواد مخدر، به علت باز بودن سرحدات نيمروز با ايران، با سادگى مواد مخدر را به آن کشور قاچاق ميکنند و کشمکش بين قاچاقبران، باعث قتل برخى خانواده ها ميگردد.
نيمروز با ايران ٢٣٠ کيلو متر و با پاکستان ١٨٥ کيلو متر سرحد دارد و مسوولان محلى ميگويند که اکثر مواد مخدر از هلمند، کندهار، فراه و هرات به نيمروز و بعداً به ايران قاچاق ميشود.
به گفتۀ آنان، تعداد محدودى از پوسته هاى امنيتى در سرحد نيمروز با ايران وجود دارد و قاچاقبران، قاچاق مواد مخدر را نسبت به ولايات همجوار، از طريق نيمروز ترجيح ميدهند.
محمد نادر بلوچ معاون شوراى ولايتى نيمروز ميگويد که در نيمروز، مواد مخدر توليد و پروسس نمى شود واز هرات، کندهار، هلمند و فراه به نيمروز قاچاق گرديده و قاچاقچيان به سادگى ميتوانند آنرا از طريق نيمروز، به ايران منتقل سازند.
وى به آژانس خبرى پژواک گفت که نيروهاى امنيتى افغان در سرحدات هرات و فراه با ايران، تا حدى توانسته اند جلو قاچاق را بگيرند؛ اما جلوگيرى از طريق نيمروز مشکل است.
بلوچ علاوه کرد: “در دوطرف سرحدات هرات و فراه، تدابير امنيتى اتخاذ گرديده و پوسته هاى امنيتى وجود دارد؛ اما پوسته هاى امنيتى در سرحدات نيمروز با ايران کمتر وجود دارد که به همين علت کار قاچاقبران را آسان ساخته است.”
رييس شوراى ولايتى نيمروز، گفت که کوکنار درساحاتى از ولسوالى هاى خاشرود و دلارام در سرحد با هلمند و فراه) که در آنجا مخالفان مسلح فعاليت دارند، کشت مى شود.
سرحدات باز و فرصت قاچاق به اروپا:
يک منبع پوليس سرحدى نيمروز که نخواست اسمش ذکر شود، گفت که ٨٥ کيلومتر سرحد نيمروز با ايران و ١٨٥ کيلومتر با پاکستان باز است و قاچاقبران و مخالفان مسلح مى توانند درين سرحدات باز، رفت و آمد نموده و مواد مخدر را قاچاق نمايند.
منبع افزود: “مافياى مواد مخدر با قاچاقچيان دست دارد و کاروان هاى مملو از مواد مخدر، از مناطق ناامن نيمروز که دولت در آنجا کنترول ندارد، عبور نموده و مواد را به ايران قاچاق ميکنند.”
به گفتۀ منبع، اين مواد بيشتر از طريق ولسوالى چهاربرجک نيمروز که با منطقۀ بارامچۀ هلمند سرحد دارد قاچاق ميگردد. بارامچه، منطقه اى است که دولت در آنجا کنترول ندارد و مواد مخدر به پيمانۀ وسيع در آنجا توليد ميگردد.
منبع علاوه کرد که مواد مخدر بعد از انتقال به ايران، به ترکيه و کشورهاى اروپايى قاچاق مى شود.
اين منبع پوليس سرحدى گفت: “نيروهاى کافى و آموزش ديدۀ امنيتى در سرحدات نيمروز با ايران وجود ندارد، تعداد اردوى ملى نيز کم است و صرف شاهراه زرنج- دلارام را تامين امنيت ميکنند و از نيروهاى آيساف خبرى نيست.”
منبع علاوه کرد که تعداد پوليس سرحدى کم است و نمى تواند سرحدات را کنترول نمايد و پوليس محلى اصلاً وجود ندارد. بايد پوليس ملى سرحدى تقويت شود و پوليس محلى ايجاد گردد تا جلو قاچاق مواد مخدر از طريق نيمروز به ايران گرفته شود.
کشمکش بين قاچاقبران و قتل هاى جمعى:
خواجه محمد يکتن از باشندگان شهر زرنج ميگويد که قاچاق مواد مخدر، آنقدر خطرناک است که منجر به قتل اعضاى خانواده ها ميشود.
وى گفت که در ماه مبارک رمضان سال گذشته، دامادش توسط قاچاقبران کشته شد.
خواجه محمد افزود: “قاچاقبران داخل منزل دامادم شده و از وى پول مواد مخدر را خواستند، دامادم گفت که پول ندارد؛ همان بود که قاچاقبران وى را با چهار پسر زير ١١ سالش، توسط چاقو کشتند و خانمش را با دستمال خفه نمودند.”
وى گفت که خودش به اتهام قاچاق مواد مخدر، ١٠ سال زندان را سپرى کرده و سه ماه قبل رها شده است؛ حال آنکه در قاچاق مواد مخدر دست نداشت.
موصوف ادعا کرد که يک مهمان از ولايت فراه ١٠ کيلو هيروئين را در خريطه به خانۀ آنها در زرنج آورده بود که نگهدارى کند؛ اما وى خبر نداشت که در آن مواد مخدر جابه جا شده بود.
قاچاق مواد مخدر و اعدام افغانها در ايران:
محمد جمعه باشندۀ مرکز نيمروز گفت که قاچاقبران، پسرش را تشويق به قاچاق مواد مخدر کردند و وى سال گذشته با ٤٠ کيلو ترياک در ايران دستگير شد.
وى افزود که تا حال به ديدن پسرش به ايران نرفته؛ اما خبر شده است که امکان دارد اعدام شود.
محمد جمعه که دکاندار است، علاوه کرد که پسرش چهار فرزند و دو خانم دارد و مسووليت نفقۀ آنها به دوش وى است و با مشکل زياد از طريق دکاندارى، نفقۀ آنها را تامين ميکند.
اين دکاندار گفت: “قاچاق مواد مخدر، آينده نداره و قاچاقبر آخر گير ميايه، يا ده مرز توسط مرزبانان ايرانۍ تيرباران ميشه و يا ده زندان به دار زده ميشه.”
اين درحالى است که هفت ماه قبل، يک پسر ١٦ ساله که مواد مخدر را به ايران قاچاق ميکرد، در قريۀ خواجۀ مرکز نيمروز توسط محافظان سرحدى ايران، حين عبور از سرحد با ضرب گلوله به قتل رسيد.
در سالهاى گذشته پنجهزار افغان به اتهام قاچاق مواد مخدر در ايران زندانى بوده که صدها تن آنها اعدام شده و جسد برخى از آنان، توسط اقارب شان به افغانستان منتقل و دفن گرديده است.
مجبوريت دهاقين:
عبدالاحد باشندۀ ولسوالى خاشرود گفت که هيچ پروژۀ عام المنفعه درين ولسوالى عملى نشده، مردم بيکار اند و ناگزيراند که يا کوکنار کشت کنند و يا هم مواد مخدر را قاچاق نمايند.
به گفتۀ اين دهقان، طالبان مردم را تشويق ميکنند که کوکنار بکارند و قبل از کشت کوکنار، به دهاقين بى بضاعت مواد خوراکه کمک ميکنند و در وقت حاصل، پول آنرا از دهاقين ميگيرند.
عبدالاحد گفت که رياست زراعت، امسال براى هر دهقان صرف يک بورى تخم بذرى گندم کمک کرده که به هيچصورت کافى نيست.
وى افزود: “اگر ما گندم بکاريم، پيسۀ تيل جنراتوره هم پوره نمى کنه.”
اين دهقان گفت که قاچاقبران در موترهاى تيز رفتار مواد مخدر را مخفيانه از راه هلمند به مرکز نيمروز و از آنجا به ايران قاچاق ميکنند.
محمد اکبر شريفى رييس زراعت نيمروز از افزايش کشت کوکنار ابراز نگرانى کرده، ميگويد که سال گذشته ٢١٠٠ هکتار زمين در ولسوالى هاى خاشرود، چهاربرجک و دلارام تحت کشت کوکنار قرار داشت؛ اما امسال به ٢٦٥٠ هکتار رسيده است.
وى گفت: “حاکميت دولت درين ولسوالى ها ضعيف است، بخصوص منطقۀ رباط چهاربرجک که با ايران و پاکستان سرحد دارد، کوکنار بيشتر کشت ميشود.
رييس زراعت علاوه کرد که دراين ساحات، بايد امنيت تامين گردد تا مسوولان زراعت بتوانند به دهاقين تفهيم کنند که از کشت کوکنار دست برداشته و به جاى آن حبوبات بکارند.
نقش علما بر ضد مواد مخدر:
محمد هاشم نورزى ولسوال خاشرود گفت که ملا امامان، به قريه ها رفته و به مردم تفهيم ميکنند که زرع کوکنار و قاچاق موادمخدر، از نگاه اسلام حرام است و بايد از آن بپرهيزند.
به گفتۀ وى، کوکنار در ساحات تحت کنترول طالبان مسلح کشت ميشود و تبليغ علما باعث شده است که دهاقين در ساحات دولت از کشت اين مادۀ مخدر، خوددارى کنند.
نورزى گفت “مسوولان امنيتى و مردم، با ما همکار بوده و ما را بر ضد مواد مخدر کمک ميکنند.”
دستاوردهاى دولت عليه قاچاقچيان:
سمونيار رحمت الله ناصر سرپرست قوماندانى امنيۀ نيمروز گفت: “هميشه ما کمين ميگيريم و عليه قاچاقبران مبارزۀ جدى ميکنيم و ازهمين رو قاچاق مواد مخدر کم شده است.”
وى گفت که در جريان عمليات نيروهاى امنيتى، از آغاز سالجارى تا حال ١١٨١ کيلو گرام مواد مخدر به شمول بيش از٦٧٠ کيلو ترياک، ١٧٥ کيلو هيروئين، ٣٢٠ کيلو مواد جامد و مايع به دست آمده است.
٤٨٠٠ ليتر تيزاب که در توليد مواد مخدر از آن استفاده ميشود و از خارج کشور بارگيرى شده و در کانتينرها جابجا گرديده، در گمرک نيمروز نيز کشف و ضبط گرديده است.
سمونيار ناصر گفت که ٢٥ تن که اکثر شان باشندگان هلمند و فراه بوده، در پيوند به قاچاق اين مواد دستگير شده و ١٢ موتر سراچه، کرولا و باربرى تجارتى ضبط گرديده است.
اين مقام پوليس علاوه کرد که بيشتر اين مواد، از ولسوالى چخانسور نيمروز که با ايران سرحد دارد و قاچاقچيان از هلمند قصد انتقال آنرا از طريق چخانسور به ايران داشتند، به دست آمده است.
به گفتۀ منبع، سال گذشته حدود سه تُن مواد مخدر به دست آمده و با قاچاقچيان درگيرى هم صورت گرفته و در مجموع، حدود سه تُن مواد مخدر به دست آمده و چهل تن بازداشت گرديده است.
وى افزود: “مقامات سرحدى نيمروز با محافظان سرحدى ايران به تفاهم رسيده اند که اگر قاچاقچيان در دوطرف سرحد ديده شوند، در همکارى با يکديگر آنان را دستگير ميکنند؛ اما تا حال اين همکارى ضعيف بوده است.”
در سالهاى گذشته، شمارى از اتباع ايرانى نيز حين قاچاق مواد مخدر در پل ابريشم نيمروز در سرحد با ايران دستگير شده اند. آنها مواد مخدر را در موترهاى اموال تجارتى در نيمروز تخليه نموده و مواد مخدر را در موترها مخفى نموده و آنرا در وقت برگشت به کشور خود انتقال مى دادند.
اين درحالى است که وزارت مبارزه با مواد مخدر ميگويد که سال گذشته سه هزار قاچاقبر در سطح کشور بازداشت شده و٧٠٠ تُن مواد مخدر کشف و ضبط گردیده است.
اين وزارت، استخبارات کشورهای همسایه را در همکاری با قاچاقبران مواد مخدر متهم کرده، مى افزايد: “استخبارات کشورهای همسایه تلاش میکنند تا حکومت افغانستان را در امر مبارزه با مواد مخدر ناکام سازند.”
ارقام مرکز عدلی و قضايی مبارزه علیه جرایم مسکرات و مواد مخدر نيز نشان ميدهد که در چهار سال گذشته، در مجموع ٣٠١٦ تن به جرم قاچاق موادمخدر، به این مرکز معرفی گرديده که پس از تحقیقات ابتدايی، جهت تحقیقات بیشتر به ریاست عمومی څارنوالی اختصاصی مبارزه علیه جرایم مسکرات ومواد مخدر فرستاده شده است.
در گزارش این مرکز آمده است که در مجموع بیش از ٢٥ تُن هيروئين، ٨٢ تُن مورفين، ٢٥٠ تُن ترياک، ٣٢١ تُن چرس و ١٧١ هزار لیتر مشروبات الکولی کشف و ضبط گردیده است.
افغانستان يک دهه قبل، ٩٧ درصد ترياک جهان را توليد ميکرد و حالا اين رقم به کمتر از ٨٠ درصد رسيده است. با آنهم به جاى اينکه کشت کوکنار کاهش يابد، افزايش يافته و زمين هاى تحت کشت نسبت به گذشته چند برابر شده است.
بر اساس آمار ادارۀ مبارزه عليه مواد مخدر و کنترول جرايم ملل متحد UNODC و وزارت مبارزه با مواد مخدر افغانستان؛ سطح کشت کوکنار، در سال ٢٠٠٢ ميلادى به ٧٤ هزار هکتار ميرسيد که در سالهاى بعدى، به تدريج بلند رفته و حالا اين رقم به ٢٠٩ هزار هکتار بالغ ميشود.
موجوديت بيش از يک ميليون معتاد در کشور که شمارى از آنها در کشورهاى همسايه بخصوص ايران معتاد شده اند نيز از چالش هاى عمده اى است که بر شانه هاى دولت گرانى ميکند.
دولت ميگويد که فعلاً عرضۀ خدمات تداوى معتادان، از يک درصد به حدود شش درصد افزايش يافته؛ اما قرار است تاچهارسال آينده، اين رقم در همکارى با نهادهاى ديگر به ٤٠ درصد افزايش يابد.
