يک دختر معلول: نقاشى من درد ملتم را انعکاس ميدهد

کابل (پژواک، ١٩ميزان٩٣): “ميخواهم در نقاشى هاى خود، صلح، خوشحالى و اندوه مشترک ملتم را در لابلاى رنگها به تصوير بکشم.”

پروانه خالقى را در دفتر مرکز اجتماعى معلولين در کابل دیدم که به مشکل در برابر تختۀ نقاشى ايستاده بود، رنگ روغنى را باهم مخلوط کرده و آنرا به روى تصويرى ميکشید که پايه شکستۀ يک چوکى را بر روى چند جلد کتاب استوار، نشان ميداد.

اين دختر که توسط چرۀ راکت در هفت ماهگى در لابلاى بازوهاى چوبى گهواره از يک پا معلول شده است؛ پس از لبخند بيرنگى که بر لبهايش نقش بست، به آژانس خبرى پژواک گفت که هدف وى دراين تصوير، متکى بودن هنرمند منحيث يک روشنفکر به کتابها است؛ نه بر پايۀ چوکى که براريکۀ آن تکيه زده شود.

دو تصوير ديگر نيز از کارکردهاى اين دست اندرکار هنرنقاشى جلب توجه ميکرد؛ يکى از اين تصاوير کُندۀ درختى را نشان ميداد که شاخه ها و برگهاى آن در اثر جنگها قطع شده و در آن برگهاى تازۀ کوچک ديگری سرزده است.

پروانه که متعلم صنف يازدهم مکتب بانگى دشت برچى کابل است، درحاليکه به اين نقاشى اش با محبت ژرف مينگريست؛ گفت که جنگ ساقه و برگهاى اين درخت را از ميان برده بود؛ اما با دميدن آفتاب صلح در کشور، دراين کُندۀ ضخيم درخت، ساقه هاى تازه با برگهاى کوچک دوباره سرزده است.

اين نقاش افزود که اين کُندۀ ضخيم، افغانستان است و اکنون با از ميان رفتن بحران انتخاباتى و آمدن حکومت جديد، صلح درکشور بازگشته و وى اين پيروزى را با يک اميدوارى دراين نقاشى اش به تصوير کشيده است.

يک تصوير ديگر، تعمير و باغ سوختۀ يک مکتب را که در اثر جنگها به آتش کشيده شده بود، نشان ميداد؛ در قسمت بالايى تصوير، ايجاد دوبارۀ مکتب را به تابلويش نمايش داده که پيام صلح را در پى دارد.   

پروانه که شش ماه ميشود، کار نقاشى را زير نظر استادعمر آغاز کرده، معتقد است که ميتواند درنقاشى هاى خود صلح را درلابلاى رنگها به تصوير بکشد.

وى افزود: “من ميخواهم خوشحالى و اندوه مشترک ملتم را در آثار نقاشى ام به تصوير بکشم.”

آثارپروانه درکابل، مزارشريف، باميان و خانه سفير انگلستان در کابل، به نمايش گذاشته شده و حايز جايزه هم گرديده است.

اين دختر گفت: “چون درهيچ جايى براى معيوبين کار داده نميشود، ميخواهم داکتر شوم و معيوبين را مداوا کنم تا هيچکس معيوب نماند؛ زيرا معيوبيت يک درد خيلى جانکاه است!”

بر اساس قانون؛ معلول، شخصى است که بنا بر ضايعۀ جسمى، حسى، ارثى، ذهنى و روانى، سلامت و کارايى خود را طورى از دست داده باشد که موجب کاهش توانمندى شخص در عرصه هاى اجتماعى و اقتصادى گردد.

پروانه افزود که دربطن مادرش هفت ماهه بودکه پدرش را از دست داد و اينک با هفت خواهر و دو برادرش در ساحۀ دشت برچى، زندگى نسبتاً متوسطى راسپرى ميکنند.

مشوق اصلى پروانه درنقاشى و بايسکلرانى، مادرش که مصروف انجام کارهاى خانه است ميباشد.

اين دختر مستعد که درکنار هنر نقاشى عضو تيم بايسکلرانى هم است، گفت: “در جامعه ما متاسفانه ميان معيوب و افراد سالم زياد تفاوت قايل اند. وقتى معيوبين براى دريافت کار به کدام دفتر مراجعه ميکنند، کسى برايش کار نميدهد.”

وى درحاليکه اشک در چشمانش حلقه زده بود، گفت که بعضى اوقات حتى در بازار، در راه رفتن به کورس و مکتب هم مورد توهين و تحقير مردم  قرار ميگيرد که مايۀ دلشکستگى، تاسف و تاثر او ميگردد.

پروانه با شمار ديگرى از دختران، درچندين مسابقه داخلى بايسکلرانى اشتراک کرده است. وى که تا پغمان با ٥٠ ورزشکار پسر هم شرکت کرده و مقام هشتم را گرفته است، گفت که رياست المپيک بايد براى آنهابايسکل بدهد که باآن تمرين نمايند؛ زيرا قراراست که درآينده هاى نزديک درمسابقات خارجى شرکت کنند.

اين دختر، از رياست المپيک تقاضا نمود که براى آنها زمينۀ تمرينات متداوم را در منطقهۀ دشت برچى مساعد سازد؛ زيرا فاصلۀ دشت برچى تا رياست المپيک بسيار زياد است و سبب زحمت آنها تا رسيدن به  آنجا ميگردد.

پروانه که از طريق مرکز اجتماعى معلولين(CCD) به رياست المپيک و کورس نقاشى معرفى شده است، پرورش استعدادهايش را از اثرهمين مرکز ميداند.

در کرسى که پروانه نقاشى را تمرين ميکند، ٣٥ دختر ديگر نيز در کنارش اين هنر را تعقيب مينمايند که از سوى همين مرکز حمايت ميگردند.

احمدشاه اعظمى معاون تخنيکى مرکز اجتماعى معلولين گفت مدت مديدى است که کشور دامنگير جنگ است، مشکلات زيادى سرراه مردم قرار دارد؛ اين دفتر ميکوشد تا تبعيضاتى که ميان افراد معلول و سالم در جامعه وجود دارد، از ميان بر داشته شود.

وى گفت: “مدتى با بُن بست انتخاباتى در کار دفترمشکلاتى رونما گرديد؛ اما با به وجود آمدن حکومت جديد، تغييرات جدى در اين عرصه رونما گرديده است.”

اعظمى افزود که هم اکنون بيش از ٣٠٠ تن  در اين مرکز مصروف آموزش در بخش هاى مختلف اند. ٢٠٠ تن در آموزشهاى اکادميک و ٦٠ تن در آموزشهاى حرفوى مصروف بوده و ٩٥ تن ورزشکار اند.

وى علاوه کرد که تا کنون حدود ٥٠٠ معلول  از اين مرکز فارغ و به کار گماشته شده اند.

معاون تخنيکى مرکز اجتماعى معلولين گفت که درسال ١٣٦٥در ولايت کنر، در جنگ رويارويى با دشمن، هردو دستش را از دست داده است.

وى که به گونۀ حيرت انگيز، قلم در لابلاى پنجه هاى آهنينش داشت و مينوشت، گفت که از هفتم تا ١٥سپتامبرسال ٢٠١٤، شش معلول و چهار تن از افراد غيرمعلول، به دعوت (شهزاده هرى) در لندن انگلستان دعوت شده بودند که در مسابقات دوش، پرتاب نيزه، پرتاب گلوله، ولچردوانى، تيراندازى و ماشينِ کش اشتراک نمودند و هرکدام يک مدال طلا را با خود آوردند.

اما موصوف به گونۀ گله آميز، گفت که با آوردن اين مدال ها هيچکس آنها را تشويق نکرد؛ زيرا دراين اجتماع، جامعۀ معلوليت را از جامعه صحى متفاوت ميدانند.

معاون تخنيکى مرکز اجتماعى معلولين که با بازوهاى بى دستش، در مسابقات کش شرکت کرده و برنده مدال طلا شده است، گفت که اين قدرت وى تعجب ١٤ کشور را که در آن ٤٠٠ تن شرکت کرده بودند، برانگيخت.

اعظمى افزود: “جهان معلوليت هم ميتواند با تمام امور اجتماعى و صحى برابرى کند. افراد معلول و معيوب از لحاظ کرامت و شخصيت يکسان اند، هر زمانيکه به سوى ما به ترحم ديده ميشود، براى ما سخت تمام ميشود.”

وى علاوه کرد که معلولين، نبايد منتظر سلوک ترحم آميز ديگران نسبت به خود باشند؛ زيرا خواستن توانستن است.

به باور اعظمى؛ درميان معلولين بهترين ورزشکار، نويسنده، سياستمدار و داکتر وجود دارد.

 موصوف گفت که معلولين و معيوبين کوشش کنند که خود شان اعتماد به نفس را کسب کرده کوشش نکنند که ديگران به آنها کمک نمايند، ظرفيت هاى لازم را کسب کرده به فکر شغل مناسب باشند و بدينوسيله مشارکت وسيع در جامعه داشته باشند.

معاون تخنيکى مرکز اجتماعى معلولين گفت که هم اکنون يک پروژۀ ناشنوايان، از سوى موسسه (سى سى دى) در لب جر خيرخانه مينه تاسيس شده که معيوبين و معلولين، در آن تابلو و بيک سفرى ميسازند؛ اين پروژه ازسوى ادارۀ انکشاف بين المللى امريکا (USAID) تمويل ميشود.

مرکز اجتماعى معلولينCommunity   Centre  For The Disabled(CCD)  در سال ٢٠٠٤ ميلادى توسط معلولين نخبه، با حمايت ادارۀ انکشافى ملل متحد UNDP و اتحاديه ها و سازمانهاى بين المللى به کار آغاز کرد.

اين مرکز که ثبت وزارت اقتصاد است، معيوبين  را درعرصه هاى کاريابى، آموزش هاى حرفوى، اکادميک و مهارتهاى کمپيوترى در همکارى با وزارت کار و امور اجتماعى معلولين و معيوبين، معارف، امور زنان، فوايدعامه  و شاروالى کابل که روابط کارى داشته کمک مينمايد.

قرار آمار کميسيون معلولين و معيوبين و بازماندگان شهدا در ولسى جرگه، در حال حاضر، بيش از ٨٠٠ هزار معلول و معيوب در کشور وجود دارد، که ٤١ درصد شانرا زنان تشکيل ميدهند.