فيض آباد (پژواک، ٢٨عقرب ٩٣): مردم بدخشان از نصاب تعليمى غيرمعيارى، کمبود معلمين مسلکى و تعمير مکاتب شکايت داشته، ميگويند که تعمير برخى مکاتب، قدامت نيم قرنه دارد و شاگردان به علت نبود معلم مسلکى، از صنف دوازدهم به سويۀ پايين فارغ شده و به پوهنتون ها راه نمى يابند.
بدخشان در شمالشرق کشور واقع بوده و با تاجکستان، چين و پاکستان سرحد دارد.
اين ولايت کوهستانى ٢٨ ولسوالى دارد و با وجودى که در بيش از يکدهۀ اخير در عرصۀ معارف پيشرفت نموده؛ اما هنوز هم مردم دراين خصوص مشکلات دارند.
در بدخشان اضافه از ۶۴٠ مکتب ابتدائیه، متوسطه ولیسه وجود دارد که در آن بيش از٣٢٨ هزار شاگرد به شمول ١٥٠ هزار دختر توسط حدود ده هزار معلم از جمله سه هزار معلم اناث تدريس ميشوند.
يکى ازمشکلات درعرصۀ معارف، نبودمعلم مسلکى بوده که باعث ميگردد تا شاگردان به سويۀ پايين فارغ شوند و تحصيل کرده نتوانند.
جلال الدين خواهان پور، پدريکى ازشاگردان ليسۀ ولسوالى خواهان ميگويد که معلم مسلکى وجود ندارد و شاگردان، توسط ملاها و فارغين صنف دوازدهم تدريس ميشوند.
وى به آژانس خبرى پژواک گفت که همين مشکل باعث شده که شاگردان بعد از فراغت صنف دوازدهم، به علت پايين بودن سطح سويۀ تعليمى در امتحان کانکور ناکام بمانند.
خواهان پور افزود: “پارسال هيچ فارغ ليسۀ خواهان در امتحان کانکور کامياب نشد.”
پدر اين شاگرد علاوه کرد که ليسۀ خواهان، حدود يکهزار شاگرد پسر و دختر دارد وشاگردان ازاين وضعيت رنج برده و خواستار توظيف معلمين مسلکى اند تا سويۀ تعليمى شان بلندرفته و به پوهنتون ها راه يابند وبه حيث کدر ها به جامعه تقديم شوند.
اما سیاوش ربانی، آمرنظارت تعلیمی ریاست معارف بدخشان، علت نبود ويا کمبود معلمين مسلکى در مناطق دوردست را عدم موجوديت دارالمعلمين ها دانسته گفت که در آينده، دارالمعلمين در ولسوالى ها ايجاد خواهد شد تا اين خلا پر شود.
وى افزود که در فيض آباد و برخى ولسوالى ها دارالمعلمين وجود دارد که معلمين مسلکى را تربيه ميکند وهم اکنون، بيش ازيکصد محصل ذکور واناث در دارالمعلمين فيض آباد مصروف تحصيل اند؛ اما معلمين مسلکى از فيض آباد به علت معاش و امتياز کم حاضر نيستند که به ولسوالى هاى دوردست بروند.
از سوى ديگر، شمس الله شمس رييس معارف بدخشان گفت که فعلاً ۴۵۶معلم مسلکی از مرکز ولایت در ولسوالی های دوردست استخدام گردیده اند که حدود ۵۰ درصد کمبود معلمین مسلکی را در آن مناطق رفع مینماید.
به گفتۀ وى ۸۰ درصد معلمین اين ولايت، مسلکی و صرف ۲۰ درصد شان غیرمسلکی میباشند.
در برخى ولسوالى ها تعمير مکاتب قدامت نيم قرنه دارد و زندگى شاگردان را با خطر مواجه ميکند.
حجت الله معلم ليسۀ ذکور ولسوالى نُسى دروازها گفت که مکاتبى هم دراين ولسوالى وجود دارند که از ايجاد آن پنجاه سال ميگذرد و ستندرد نيست و هرصنف آن، گنجايش٢٠ شاگرد را دارد. بر اثر باران هاى موسمى سقف صنوف چکک ميکند و پروسۀ تدريس اخلال ميگردد.
اين معلم علاوه کرد که امکان افتادن سقف مکاتب خامه وگلى وجود دارد که زندگى شاگردان، با خطر مواجه ميگردد.
وى افزود که در گذشته تعمير بعضى مکاتب در ولسوالى هاى خواهان و شغنان، بر اثر بارندگى در فصل زمستان فرو ريخته؛ اما به علت نبود شاگردان، تلفات نداشته است.
حجت الله اضافه کرد با آنکه شاگردان با شوق وعلاقه به مکتب ميروند؛ امابرخى آنها در فضاى باز وشمار ديگر در زير خيمه ها درس ميخوانند وصرف تعمير دو مکتب متوسطه اعمار شده و لازم است که دولت در ساخت تعمير مکاتب توجه جدى نمايد.
اما رياست معارف بدخشان ميگويد که در سال جاری، از طریق منابع تمويل کننده وموسسات تلاش نموده اند که تعمیر ۲۰ مکتب را در نقاط مختلف اعمار نمايند.
رييس معارف گفت که کارپنج مکتب دیگر، ازبودجه وزارت معارف تکمیل شده و در پلان است که این مشکل ولسوالى ها را از طریق موسسات همکار و تمويل کنندگان ديگر حل کنند.
به گفتۀ وى، در حدود ۵۰ درصد مکاتب بدخشان تعمیر استندرد ندارد.
شمار ديگرى نصاب تعليمى معارف را غيرمعيارى ميدانند.
محمد نبی حکیمی یکی ازمعلمین سابقه دار بدخشان گفت که نصاب تعلیمی جدید وکتاب درسی که جدیداً چاپ گردیده، اکثر معلمین مسلکی با وجودیکه از طرف وزارت معارف آموزش دیده اند، نمی توانند آنرا به شاگردان تدریس نمایند و به مشکل مواجه هستند، چه رسد به معلمین غیرمسلکی.
وى مثال ميدهد که مضامين هندسه، مثلثات و ریاضی در یک کتاب گنجانیده شده، که قبلاً در صنوف ۱۱ و ۱۲ تدریس میشد. فعلاً در صنف ۷ و به شکل بسیار عالی و پیشرفته چاپ گردیده، ولی معلم در تدریس آن با مشکل مواجه است وتوان تدریس آنرا ندارد.
حکيمى گفت: “شاگرد هم چیزی از تدریس معلم نمی فهمد و این مشکل هنوزهم در مکاتب پا برجاست.”
اما رييس معارف گفت که وزارت معارف بيش از١٣ ميليون جلد کتاب جدید درسی و کتاب رهنمای معلمین را بر اساس معيار معارف از صنف اول الی ششم، چاپ و به اين ریاست ارسال نموده که پروسه توزیع آن درسال جاری به تمام مکاتب بدخشان آغاز خواهد شد.
وى در مورد معلمین مسلکی که بتوانند کتابهای جدید را که با نصاب تعلیمی بلند چاپ گردیده درمکاتب تدریس نمایند، گفت که در مناطق دوردست مانند ولسوالى هاى دروازها٬ راغ ها و ولسوالی های شهر بزرگ و کران و منجان، به کمبود معلمین مسلکی مواجه اند و کوشش ميشود که اين مشکل، با ايجاد دارالمعلمين ها در همين ولسوالى ها حل گردد.
تعدادى معلمين، از معاش کم و بى سرپناهى شکايت دارند.
رقيه يکتن از معلمين مرکز بدخشان گفت که هشت عضو خانواده داشته و شوهرش توانايى کار کردن را ندارد و با پنجهزار معاش به مشکل ميتواند که دوهزار افغانى کرايۀ خانه بدهد.
وى از دولت خواست که به مشکلات معلمين رسيدگى شود.
اين درحالى است که رييس جمهور اشرف غنى، در ماه ميزان ضمن هدايت به واليان مبنى بر تهيۀ زمين هاى رهايشى براى توزيع به معلمان، وعده نمود که براى معلمان امتيازات منطقوى نيز در نظر گرفته مى شود.
رييس جمهور، به واليان هدايت داده است که در مدت شش ماه، زمين هاى رهايشى براى توزيع به ١٣٠ هزار معلم را در ولايات مربوطه، آماده کرده و در اختيار وزارت معارف قرار دهند.
همچنان رييس جمهور، کميسيون خاص متشکل از نمايندگان وزارت هاى معارف، عدليه، ماليه، و کميسيون اصلاحات ادارى را توظيف نموده تا قانون مامورين ملکى را به دقت بررسى و تفاوت ها ميان معاش معلمين و ساير مامورين را از ميان بردارد.
