کابل(پژواک ١٨جدى ٩٣:) شمارى ازکتابفروشان درشهر کابل ميگويند که به جز از کتاب هاى کانکورى ديگر کتابها بازار فروش ندارند که يک علت عمدۀ آن رجوع مردم به کتاب ها و معلومات در انترنت است.
کتابهاى کانکورى که هم بگونه کتاب و هم به شکل چپتربه چاپ ميرسد، بخصوص در روز هاى نزديک به امتحان کانکور و هم در جريان سال بازار خوب داشته و بيشتر جوانان به خريد آن مشتاق اند.
اما کتابهاى ديگر معلوماتى، سياسى، اقتصادى و فرهنگى خوانند گانش را در ميان اقشار جامعه اندک، اندک از دست داده است.
جاهاى عمده کتابفروشى را پل باغ عمومى، کنار سرک آسمايى وتعدادى کمى هم در مناطق کارته چهار ، چنداول و اطراف پوهنتون کابل تشکيل ميدهد.
درکتابفروشى هابيشتر کُتب براى محصلين،معلومات دينى، تاريخى، ادبيات،آموزش زبان انگليسى ، معلومات عمومى و داستان هاى بلند و کوتاه عرضه مى گردد.
اميد در کتابفروشى” مولانا بلخى” در آسمايى وات ميگويد که به علت اينکه بيشتر علاقمندان، کتاب هاى سياسى، معلوماتى ، اقتصادى ، فرهنگى و … را از طريق انترنت مطالعه مى کنند، بازار اين نوع کتاب ها سرد است.
وى به آژانس خبرى پژواک گفت که از همينرو وى به فروش کتابهاى ژورناليزم،کانکورى و طبى پرداخته است.
اين جوان که کتاب ها را در مطبعه خود شان چاپ ميکند مى افزايد که جاى شان مناسب است و مردم براى خريدارى کتاب مورد نظرشان به دکان آنها مى آيند و از اين بابت مشکلى ندارد .
خواجه تميم صديقى فارغ پوهنځى علوم اجتماعى پوهنتون تعليم و تربيه پوهنتون کابل که درآنجا مصروف ديدن از کتاب مورد نظر خود بود،گفت که بيشترکتابهاى دينى و معلوماتى را مطالعه ميکند تا معلومات در باره مسايل روزدريافت کند .
وى دليل اينکه چرا جوانان بدون کتاب هاى کانکورى،علاقمند مطالعه در ديگر عرصه ها نيستند؟ ميگويد:(( کسانيکه امتحان در پيشرو دارند بهترين تجارت هم اکنون از سوى کورسها ،فروش همين کتابها و چپتر ها براى شاگردان است که بازار آنها را گرم ساخته است.))
به باور صديقى، ترويج انترنت باعث شده است که جوانان را مصروف بدارد و آنها به جاى اينکه کتاب را خريدارى نمايند، به انترنت رو مى آورند و از معلومات آن استفاده مى کنند.
عزت الله يکتن از کتابفروشان پل باغ عمومى نيز ميگويد که فعلاً تنها کتابهاى کانکورى در شهر به فروش ميرسد و ديگر کتابها در بازار فروش ندارد .
به قول اين فروشنده، يک نويسنده که کتاب چاپ ميکند آنرا درانترنت، مى اندازد مردم همه آن را از انترنت ميگيرند و بازار فروش آنها خراب ميشود
عزت الله گفت:(( در ديگر کشورها براى کتابفروشها بهترين اپارتمانها را دولت بگونه رايگان دربهترين موقعيت شهرميدهد، اما دراينجا دولت درغم کتابفروشها نيست.))
وى افزود که انجمن کتابفروشان در روزهاى اول تاسيس، ماليات را لغو کرد؛ اما چند روز پس دوباره آمده وازآنها ماليه اخذ نمود .
اما محمد نعيم “فواد” يکتن از کتابفروشان آسمايى وات که ١٢ سال است کتابفروشى ميکند ميگويد که بازار کتابفروشى ها به علت مشکلات در سال ٢٠١٤ و خروج نيروهاى خارجى و مشکل اقتصادى مردم کمرنگ است .
وى شاکى است منطقه که آنها در آنجا کتابفروشى ميکنند در ساحه مزدحم نيست تا مردم در جريان عبور و مرور از آنجا کتاب خريدارى نمايند.
فواد مى افزايد که هيچ مرجعى به شمول وزارت اطلاعات و فرهنگ و انجمن کتابفروشان با آنها همکارى نکرده اند.
محمد آصف، وکيل کتابفروشى هاى پل باغ عمومى که در کنار کتابهايش بر چوکى نشسته و دستهايش را از شدت سرما بهم مى فشرد، گفت که در اين ساحه ٣٠ سال است که ٦٠ تن کتابفروشى ميکنند .
وى که لبخند به لب داشت، افزود ،ديوارى را که در آنجا کتابها به فروش ميرسد، “ديوار ديموکراسى” نام گذاشته اند .
محمد آصف ميگويد ، تا وقتى که حامد کرزى رئيس جمهور بود بازار کتابفروشى شان گرم بود،اما در اين اواخر که اقتصاد مردم ضعيف شده مردم تنها کتابهاى کانکورى را ميخرند وديگر کتابها چندان بازار ندارد.
وکيل کتابفروشى هاى پل باغ عمومى مى افزايد : (( وزيراطلاعات وفرهنگ در برابر فرهنگ کتابفروشى کاملاً بى احساس و بى تفاوت است تا که کابينه جورنشود فرهنگ جورنميشود .))
سيد محمود” راز” معاون نشرات وزارت اطلاعات و فرهنگ ميگويد که آنها به کمک شاروالى و قواى امنيتى چندباربراى کتابفروشان محلى را در آسمايى وات مشخص کردند؛ولى متاسفانه دوباره به پل باغ عمومى که عبور و مرور مردم زياد است آمده و جاى گرفته اند.
انجمن کتابفروشان شهر کابل ميگويد که شمارى از کتابها بدون برنامه ريزى وارد ميشود، بايد اکثراً کسانيکه کتاب را وارد ميکنند سواد و تخصص کافى دراين عرصه داشته باشند .
داکتراجمل عازم معاون اين انجمن گفت که وزارت اطلاعات و فرهنگ و ارگان هاى مربوطه براى وارد کردن کتابها يک برنامه ريزى دقيق داشته باشند .
وى در مورد انبارشدن کتابها در گدام ها ميگويد که شمارزيادى از کتاب هايى وجود دارد که از نگاه کيفيت خيلى پائين اند، بگونه مثال کاغذ آن خراب است در املا و انشاء کتاب غلطى هاوجود دارد و نويسنده بدون اينکه ازکدام ارگان معتبر اجازه پخش و نشر داشته باشد کتاب را چاپ ميکند و اين کتابها درگدام ها انبار ميگردند .
انجمن کتابفروشان افغانستان درسال ١٣٨١ تاسيس شده و تاکنون چندين نمايشگاه از کتابهاى نويسندگان افغانستان را در داخل و خارج کشور برگزار نموده است.
اما معاون نشرات وزارت اطلاعات و فرهنگ ميگويد که کتابها ، از مرجع قانونى وارد کشور ميشود.
وى گفت که سه گمرک درکشور وجود دارد که گمرک ميدان هوايى ، گمرک کابل و گمرک پُست و پارسل است،کتابها ابتدا از طريق ولايات وارد گمرکات ميشود، گمرکات اين کتابها را به وزارت اطلاعات و فرهنگ ارسال ميکنند .
موصوف علاوه کردکه اين کتاب ها توسط کميسيونى در وزارت که از طرف رئيس جمهور تعيين شده، مطابق قانون رسانه هاى همگانى مطالعه ميشود که مغاير با اساسات دين اسلام نباشد مذاهب را توهين نکرده، به اشخاص هتک حرمت نشده باشد و هم منافع ملى خدشه دار نگردد پس از پاس شدن به گمرکات خبر داده ميشود که وارد شود يا از ورود آن جلوگيرى صورت ميگيرد .
وى خاطر نشان کرد : ((يکتعداد کتابها بگونه غيرقانونى به شکل قاچاق واردميشود ،اگر کدام کتاب مغاير منافع ملى و مذهبى به دست مابيايد از نشر و پخش آن مطابق قانون رسانه هاى همگانى جلوگيرى ميکنيم .))
از سويى هم وضعيت کتابخانۀ عامه تاسفبار خوانده ميشود.
حميد الله شهرانى رئيس کتابخانه عامه ميگويد که درگذشته اين کتابخانه در سرتاسر افغانستان وحتى در بعضى و لسوالى ها نمايندگى داشت، اما در جنگها يک قسمت زيادى از اين کتابها نابود شدند.
وى از وضعيت کتابخانه هاى عامه درسرتاسرکشور اظهار نارضايتى کرده، افزود که درکتابخانه عامه، کتاب زيادوجود ندارد، شمارى هم که است کهنه و فرسوده شده اند.دراصل بايد درهرقريۀ کشور يک کتابخانه بسيار مجهزبا تکنالوژى روز وجود مى داشت.
رئيس کتابخانه عامه گفت که قبل از اينکه درليسه استقلال انفجار صورت بگيرد روزانه الى ٢٥٠ تن به کتابخانه مراجعه ميکردند، اما حالااين رقم به حدود ١٥٠ تن ميرسد .
در حملۀ انتحارى که ماه گذشته در مرکز فرهنگى فرانسه در ليسۀ استقلال شهر کابل رخ داد، يک خارجى کشته شد و ٢٠ تن به شمول فرهنگيان مجروح گرديدند.
شهرانى ىاِاظهار نگرانى گفت: (( هر چند شمار زياد جوانان جهت خواندن کتابهاى کانکورى روزانه بگونه پيگير به کتابخانه عامه مراجعه ميکند اما انترنت يک قسمت زياد خوانندگان مارا از ما گرفته،ما نگران استيم که اگر درآينده نتوانيم خود را با تکنالوژى برابرکنيم ،ميترسيم که انترنت کاملاً از آمدن مردم در کتابخانه عامه جلوگيرى کند .))
وى علاوه کرد که دراواخرحکومت حامدکرزى، طرح تاسيس” کتابخانه ملى” که بزرگترين سکتورفرهنگى است، به هزينه ٥٠ ميليون دالر توسط شوراى وزيران پاس شد که توانست ٢٠ جريب زمين را در منطقه يکه توت براى کتابخانه ملى بگيرد. اين زمين نقشه و تهدابگذارى شد،اما تا کنون پول آن فراهم نشده است.
وى ميگويد: (( درکتابخانه عامه کسانى مى آيند که نه به انترنت دسترسى دارند و نه هم پول خريد کتاب را دارند؛ اما باتاسف هيچ يک از شرکتهاى داخلى حاضر نشدند تا اين کتابخانه را کمک کنند .))
به گفته شهرانى ،بارها براى هزينۀ آن به بانکها ، شرکت هاى هوايى، تجارو سکتور هاى خصوصى مراجعه کرده اما نتيجه نداده است.
اما معاون نشرات وزارت اطلاعات و فرهنگ ميگويد ، که براى” کتابخانه ملى”تا معلوم شدن کابينه نه کدام تشکيل ،نه تخصيص ونه هم بودجه اى مشخص دارند.
رئيس کتابخانه عامه به وزير آينده اطلاعات و فرهنگ پيشنهاد نمود که در قدم نخست کتابخانه ملى را در تکميل کند تا به نيازهاى علمى جامعه تحصيلکرده پاسخ بگويد.
کتابخانه عامه در سال ١٣٤٥بنيانگذارى شده و ٣٠٠ هزارجلد کتاب دارد، داراى تالارعلوم اجتماعى ، شعبه افغانستان شناسى، شعبه اطفال،جرايد و مجلات است که تاريخ مطبوعات افغانستان در اينجا نگهدارى ميگردد.
