فیض آباد (پژواک،١٢دلو۹۳): امسال بيش از يکهزار خانواده از اثرجنگ و حوادث طبيعى در بدخشان بيجا گرديده وعلاوه بر مشکل سرپناه و موادغذايى، از ترس مخالفان مسلح به منازل شان برگشته نمى توانند.
نمايندگان مردم مى گويند که اين عده خانواده ها در ولسوالی های وردوج٬ جُرم٬ یاوان و یفتل پایان به اثر جنگ بين مخالفان مسلح ونيروهاى امنيتى، حوادث طبیعی و فقر بیجا شده و در زیر خیمه ها و خانه های کرایی و یا در خانه های اقارب شان زندگى مى کنند که بيشتر شان را متاثرين از جنگ تشکيل ميدهند.
احمد جاوید مجددی نماینده مردم ولسوالی جُرم در شورای ولایتی بدخشان میگوید که درطی جنگ در ولسوالی جُرم؛ مردم قریه هاى فرغامنج٬ کیب٬ کتیب و خستک از خانه های خودفرارنموده ودرمرکز ولسوالی بهارک، درخانه های اقارب ویا حویلی های کرایی به شکل آواره به سرمى برند.
وى افزودکه تاکنون کمک های غذایی از طرف موسسات خیریه و دولت به آنها صورت گرفته؛ اما این کمک ها ناچیزبوده وبيجاشدگان درین فصل شديد سرما، درحالت بدی قرارداشته و نياز به کمکهاى بيشتر دارند.
مجددى به آژانس خبرى پژواک گفت: “من به صفت نماینده مردم تا حال به ارگان های مختلف دولتی و موسسات خیریه مراجعه کرده ام؛ اما کمک لازم صورت نگرفته است.”
برخى بیجاشدگان ميگويند که از ترس مخالفان مسلح، به خانه های شان نيز رفته نمی توانند.
عبدالودود که از منطقه خستک ولسوالى جُرم بيجا شده است، گفت: “ما هراس داريم که اگر به خانۀ خود برگرديم، توسط طالبان به نام اينکه با دولت همکار هستيم، کشته شويم و يا مارا آزار و اذيت کنند.”
وى که از دوماه بدينسو باخانوادۀ هفت عضوى خود درمرکز ولسوالى به سرمى برد، افزود که بخصوص موجوديت اتباع خارجى در کنار طالبان داخلى، زمينۀ برگشت آنها را منتفى مى سازد.
جُرم و وردوج از ولسوالى هاى ناامن بدخشان بوده و با وجود عمليات تصفيوى نيروهاى امنيتى، هنوزهم مخالفان مسلح در برخى ساحات آن فعاليت دارند که در جريان درگيرى هاى سال جارى، ده ها تن از طرفين کشته و مجروح شده اند.
جنرال بابه جانقوماندان امنيۀ بدخشان گفت که بيش ازيکصد تبعۀ خارجى مربوط گروه هاى اسلامی ازبکستان و تاجکستان و چيچن، در کنار طالبان داخلى در اين ولايت وجود دارند وطالبان داخلى را در بخش ماين سازى و سلاح ثقيله آموزش ميدهند.
حدودسه ماه قبل ٢٩ تبعۀ خارجى که شامل زنان، اطفال و جوانان و اعضاى خانواده هاى همين اتباع خارجى بودندو می خواستند به ولسوالی جُرم بروند، ازسوی نیروهای امنیتی بدخشان بازداشت گردیدند.
به تازگى دو تبعۀ تاجکستان و يک تبعۀ چيچن در حملۀ هوايى نيروهاى افغان در ولسوالى جُرم نيز کشته شده و مسوولان امنيتى ميگويند که عمليات تصفيوى ادامه دارد و به زودى زمينۀ برگشت خانواده هاى بيجا شده فراهم خواهد شد.
وجهه الله مدیر عمومی ادغام مجدد در ریاست امور عودت مهاجرین بدخشان ميگوید که تا کنون ۴۲۰ فامیل از ولسوالى ارگو٬ ۲۴۲فامیل از ولسوالی جُرم٬ ۵۱ فامیل از یفتل پایان٬ ۱۰۶ فامیل از ولسوالی وردوج و ۶۰ فامیل از چند ولسوالی ديگر، به علت ناامنى و۷۱ فامیل به اثر حوادث طبيعى مانند سيلاب و برفکوچ از ولسوالى یاوان بيجا گرديده اند.
وى گفت که بيجاشدگان با مشکل سرپناه و موادغذایی مواجه بوده و نياز به کمک دارند.
اماعبدالله فايض رييس سره مياشت بدخشان ميگويد که اين اداره، به تازگى براى ١٤٠ خانوادۀ بيجاشده از جنگ ١٥ قلم موادغذايى و البسۀ زمستانى به ارزش بيش از دوميلون افغانى از کمک ادارۀ بين المللى صليب سرخ توزيع نموده اند.
وى افزود که کمکها شامل برنج، روغن، بوره، لوبيا و… و البسۀ زمستانى از قبيل کمپل، پتو و ترپال بوده که زمستان آنها را کفايت مى کند.
فايض گفت که اين خانواده ها از ولسوالى هاى جرم و وردوج، به قراى همجوار و ولسوالى هاى اشکاشم و بهارک بيجا گرديده اند.
همچنان جاهدالله مدیرحمایت حقوقی ریاست امور مهاجران بدخشان گفت که درسالجارى، برای حدود ٩٠٠ فامیل بيجاشده، موادغدایی، البسه و پول نقد ازطرف کميسارى عالى ملل متحد در امور پناهندگان UNHCR توزیع شده است.
به گفتۀ وى، برای هر فامیل ٢١سیر گندم٬ سه قوطی روغن دو لیتره، دونیم سیر دالنخود٬ یک سیر نخود خام، بیست قوطی بیسکیت، یک پایه سولر(برق آفتابی)، شش تخته کمپل٬ یک سطل آب٬ يک بسته صابون٬ و ۳۴۵۰ افغانى پول نقد توزیع گردیده است.
بعضی از بيجاشدگان ميگويند که در اثر جنگ های پیهم، خانه،دار و ندار شان را از دست داده و دیگر جایی برای بودوباش ندارند که بايد براى آنها سرپناه تهيه شود.
محمد کبیر نماینده ۴۵ فامیل بیجا شده از قریه غچان ولسوالی وردوج گفت: “ما جداً مشکل سرپناه داریم و مردم درخانه های خویشاوندان وحویلی های کرایی در ولسوالی بهارک و قرای همجوار آن، در شرايط دشوار به سر می برند.”
وى افزود که برای یکتعداد آوارگان، سه بسوه زمین از طرف دولت خریداری و در اختیار شان قرار داده شده و موسسات براى ساخت يکتعداد خانه هاى ديگر کمک کرده اند، ولی با آنهم مشکل بيجا شدگان به صورت کلی حل نشده و کميسارى عالى ملل متحد در امور پناهندگان ، وعده نموده که در سال ۱۳۹۴ برای ۶۰ فامیل دیگر خانه می سازد.
مدیر حمایت حقوقی ریاست امور مهاجران بدخشان نيز گفت که برای ۷۰ فامیل بیجاشدۀ ناشى ازجنگ در ولسوالی هاى وردوج و جرم در سال جاری، از طرف کميسارى عالى ملل متحد در امور پناهندگان، منازل مسکونى اعمار شده که هرمنزل دو اتاقه، یک تشناب و یک دهلیز حدود ۱۴۰۰ دالر هزینه برداشته است.
وى علاوه کرد که ۱۲۰ سرپناه(شلتر) در منطقۀ کهنه خرمن شهر فیض آباد مرکز بدخشان براى آوارگان حوادث طبیعی نيز از سوى موسسه اکتید ساخته شده است.
همچنان ۷۱ خانۀ ديگر، درساحۀ میانه دشت مربوط ناحیه ششم شهر فیض آباد برای آوارگان حوادث طبیعی از ولسوالی یاوان در حال ساخت است که هرکدام این خانه ها نيز ١٤٠٠دالر از طرف موسسه اکتید مصرف دارد. تهیه سنگ و دیوار اطراف، از سوى خانواده ها ومتباقی مصارف به دوش موسسات است.
