برخى سفارتخانه هاى کشور به استراحتگاه‌ ديپلماتان سالخورده مبدل شده است

کابل (پژواک،٢٤حمل ٩٤): افغانستان با روابط نه چندان بهتر ديپلماتيک، نزديک به يکهزار ديپلمات دارد که بيشترين شان وابستگان مقامات دولتى وافرادسالخورده اند وتعدادى از نمايندگی ‌هاى سياسى کشور درخارج، به استراحتگاه‌ اين افراد مبدل شده است.

براساس يافته هاى آژانس خبرى پژواک، وزارت امورخارجه به شمول کارمندان خدماتى، حدود ١٤٠٠ کارمند دارد که در مرکز و نمايندگى هاى اين وزارت، در ولايات و نمايندگى هاى سياسى و قونسلى مقيم خارج کار ميکنند.

همچنان وزارت خارجه ميگويد که افغانستان درحال حاضر، بيش از ٦٠ نمايندگى سياسى در خارج از کشور دارد.

براساس معلومات بعضى منابع، افغانستان با نفوس تقريباً ٢٧ ميليونى و روابط نه چندان بهتر با کشورهاى جهان، حدوديکهزار ديپلمات دارد که  اين رقم بلندى نسبت به بعضى کشورهاى منطقه را تشکيل ميدهد.

هند با نفوس بيش ازيک ميليارد و روابط بهتر ديپلماتيک، بيش از  ٩٣٠ ديپلمات دارد و کشورهاى ديگر به شمول پاکستان و ايران نيز کمترين ديپلمات را نسبت به افغانستان  دارد.

براساس سندپاليسى منابع بشرى وزارت امورخارجه، به استثناى انتصاب سياسى، کارمند خدماتى وکارمند بالمقطع، سايرکارمندان وزارت، ديپلمات هاى مسلکى محسوب ميگردند، کارمند ديپلمات مسلکى يا کرير(CD Career Diplomat)   به کارمندانى گفته ميشودکه شرايط و مراحل استخدام را موفقانه سپرى نموده و انتصاب سياسى نباشد.

کارمندديپلمات برحال، سطح تحصيلى ليسانس ويا بالاتراز آن را بايد دارا باشد و ديپلماتان، داراى رُتب مسلکى بوده  که مبنى برآن صاحب امتيازات مادى ويژه ميگردند.

بربنياد اين سند، شخص انتصاب سياسى در نمايندگى هاى سياسى افغانستان در خارج و يا داخل  بعداز ختم وظيفه، در صورتيکه علاقمند استخدام به عنوان ديپلمات مسلکى در وزارت باشد، بايد اقلاً داراى سند فراغت ليسانس بوده و پروسه مصاحبه را توام با نوشتن مقاله  تحقيقى و اکمال دفتر سوانح، سپرى نمايد؛ ولى سن شخص انتصاب سياسى نبايد از (٦٠) سال بلند باشد.

اين سند نشان ميدهدکه رقم سفرا، جنرال قونسل ها، رؤسا، وزيرمختارها و مستشار و وزيرمختارهايى که از طريق انتصاب سياسى مقرر ميشوند، بايد بالاتر از (٢٠) درصد کُل نباشد.

افغانستان در ١٤سال تاچه حدتوانسته روابط ديپلماتيک بهتر با جهان برقرارنمايد؟

برخى منابع دروزارت خارجه ميگويندکه اکثريت کارمندان ديپلمات وزارت خارجه، نزديکان مقامات دولتى که خلاف معيارهاى استخدام به وظايف گماشته شده اند و افراد سالخورده ميباشندکه توان اجراى وظايف را ندارند ونتوانسته اند روابطه بهتر ديپلماتيک را تامين نمايند.

عبدالقادر ځاځى عضو کميسيون امور بين المللى ولسى جرگه ميگويد معلوماتى را که اين کميسيون جمع آورى نموده، بيانگر آن است که بيش از ٢٠٠ ديپلمات و سفيران، کسانى هستندکه خلاف قانون ديپلماتيک مقررشده اند.

وى به آژانس خبرى پژواک گفت که آنها اين دوصد تن را به چهارکتگورى تقسيم کرده اند. يکتعداد آنان خلاف رشته مقررگرديده، شمارديگر با تحصيل و تعليم بسيار پايين که حداقل ليسانس هم نيستند، وتعدادى هم خلاف قانون بيشتراز سه سال در نمايندگى هاى سياسى کارکرده اند، و برخى ديگر هستند که بايد به تقاعدسوق داده شوند؛ اما هنوزهم به کشور برنگشته اند.

ځاځى علاوه کردکه بعضى اتشه هايى که از وزارت هاى مختلف به نمايندگى هاى سياسى افغانستان مقيم خارج رفته اند نيز ديپلمات شمرده ميشوند که کميسيون اموربين المللى ولسى جرگه، بارها از حکومت خواسته است که نياز به تمام اين اتشه ها نبوده و بايد رقم شان کاهش يابد.

اين عضو کميسيون امور بين المللى ولسى جرگه گفت: "باوجوديکه حکومت بارها دراين زمينه براى ماوعده کرده؛ اما دوباره افراد وابسته به مقامات دولتى مقررشده اند. اين تشکيل را کم نکرده  و رقم ديپلمات ها تاکنون دقيق ارزيابى نشده و به شکل درست درنمايندگى هاى سياسى تقسيم نشده اند."

وى افزود که تمامى تشکيلات ديپلمات ها در ١٤سال گذشته، خلاف قانون بوده واکثريت آنها کسانى هستند که معيارهاى ديپلمات را ندارند و بايد هرچه زودتر اين تشکيلات، بازنگرى و اصلاح شود و افراد غيرمسلکى و کسانيکه خلاف معيارها هستند، برطرف گردند و روى تشکيلات غور و بررسى صورت گيرد تا تشکيلاتى ساخته شود که مطابق معيارهاى بين المللى باشد.

ويژگى هاى يک ديپلمات:

ديپلمات، کسى است که بتواند منافع ملى کشورش را در شرايط مختلف از جمله جنگ، مراودات اقتصادى، موضوعات فرهنگى، اختلافات منطقه يى و... از طريق گفتگو و مذاکره تامين کند و يک ديپلمات، بايد حقوقدان  بوده و دانش سياسی داشته  باشد.

يک ديپلمات، پنج وظيفه کليدی داردکه شامل؛ نمايندگی از کشور فرستنده، مذاکره با مقامات دولت ميزبان، حمايت از منافع دولت فرستنده، جمع آوری معلومات مشروع قانونی، و گسترش روابط در سايرعرصه ها ميباشد؛ اما در١٤سال گذشته نداشتن کدرهاى مسلکى ونداشتن سفيران جوان  با ويژگيهاى ديپلمات، از عمده ترين مشکلات سفارت هاى افغانستان مقيم خارج بوده است.

آگاهان امور بين المللى ميگويند که کمبود ديپلمات هاى آگاه، فعال متعهدو باانگيزه، از فرصتها و امکانات موجود در روابط دوجانبه و چندجانبه با کشورها و نهادهاى مختلف در سطح منطقه و بين المللى در راستاى تامين منافع ملى کشور، باعث شده تا افغانستان ديپلماسى فعال و روابط بهتر ديپلماتيک درسطح جهان نداشته باشد.

به باورآنان، يکى ازعوامل بارز که پاليسى و ديپلماسى خارجى افغانستان بابيش از يکهزار ديپلمات دربيش از يک دهه، کارا نبوده ونتوانسته روابط بهترديپلماتيک را تامين کنند، موجوديت وابستگان مقامات دولتى و واسطه دار و ديپلمات هاى غيرمسلکى و سالخورده بوده که حتى تعدادى آنها فارغ صنف دوازدهم هستند.

شرف الدين شرفيار استاد پوهنتون و يکتن از آگاهان اموربين المللى گفت که باوجود پيشرفتها در روابط ديپلماتيک افغانستان با جهان در ١٤ سال گذشته، کمبود کدر ميتوانديکى از مشکلاتى باشد که اين روابط به صورت لازم تامين نگرديد.

وى علاوه کرد: "مثال زنده اين است سفرايى که اخيراً تقاعد کرده اند، بيوگرافى يکى آنان (عزيرالله کرزى  کاکاى حامدکرزى رييس جمهورپيشين) را خواندم که ٩٢ سال دارد و در مسکو چندين سال و در چندين مرحله سفير بود."

شرفيار با بيان اينکه افراد ديگر نيز وجود دارندکه سالخورده هستند؛ اما به عنوان سفير و ديپلمات ايفاى وظيفه ميکنند، گفت سفيرى که ٩٢سال داشته باشد، چگونه ميتوانداز يک سياست قوى، مدون و پوياى نيازمند امروز نمايندگى نمايد.

اين تحليلگر امور بين المللى علاوه کرد که افرادى وجود دارند که اصلاً خارج از معيارهاى سفير ويا ديپلمات اند که اين ميتواند سخت انتقاد برانگيز باشد.

سيدمسعود احمدى از آگاهان امور بين المللى گفت باوجوديکه در سالهاى گذشته افغانستان توانسته روابط خارجى خوبى را با بعضى کشورها تامين کند؛ اما نمايندگى هاى سياسى درانحصار بعضى نزديکان مقامات دولتى و افراد سالخورده بوده، که در١٤سال گذشته از يک سفارت به سفارت ديگر تبديل گرديده و براى کدرهاى جوان زمينه مساعد نشده است.

وى افزود: "تعدادى از نمايندگى هاى سياسى افغانستان مقيم خارج، بستر يا استراحتگاه خوبى براى اين افراد بوده که بايد هرچه زودتر حکومت دراين قسمت اقدام نمايد و ديپلمات هاى سالخورده را به تقاعد سوق بدهد و زمينه را براى کدرهاى جوان مساعد سازد."

اين درحالى است که براساس سند پاليسى منابع بشرى وزارت خارجه، هرديپلمات اين وزارت  پس از ختم  وظيفه رسمی در نمايندگی های سياسی، بايدسه سال  در وزارت امورخارجه اجرای وظيفه نمايد؛ اما تعداد زيادى از ديپلمات ها و سفرا هستند که خلاف اين سند در سالهاى گذشته از يک نمايندگى سياسى به نمايندگى سياسى ديگر تبديل شده اند؛ بدون اينکه سه سال دروزارت خارجه اجرايى وظيفه نمايند.

على کاظمى عضوولسى جرگه گفت که چند روز قبل صلاح الدين ربانى وزيرامورخارجه به کميسيون اموربين المللى فراخوانده شد و نگرانى ها درخصوص تعداد سفراى سالخورده و ديپلمات هايى که به شکل حلقوى ازيک کشور به کشورديگر به وظايف گماشته ميشوند، با وى شريک گرديد.

وى علاوه کردکه وزيرخارجه اطمينان داده که بعضى سفرا و ديپلمات هاى سالخورده، به تقاعد سوق داده شده و اصلاحات عمده دروزارت خارجه به ميان خواهدآمد.

کاظمى افزود که متاسفانه در گذشته از جوانان متخصص دروزارت خارجه امتحان گرفته ميشد؛ اما به جاى آنان نزديکان مقامات دولتى مقرر ميگرديد که دراين زمينه نيز وزيرخارجه وعده کردکه اصلاحات را به ميان مى آورد.

اين عضو ولسى جرگه گفت: "اميدواريم که اين درحد يک وعده باقى نماند وگام هاى عملى برداشته شود."

اين درحالى است که بعداز نشرگزارش تحقيقى پژواک تحت عنوان (وزارت خارجه درانحصار نزديکان مقامات دولتى)، ماه گذشته وزارت خارجه ٢٤ تن  به شمول١١ سفير را به علت سالخوردگى به تقاعد سوق داد.

وزارت خارجه ميگويد که اين روند ادامه دارد و کارمندان ديگرى که سن شان بالاتر از ٦٥ سال باشد، به تقاعد سوق داده ميشوند.

عدم برگشت ديپلمات ها درپايان ماموريت:

شماری از ديپلمات‌ های افغان در ختم وظيفه از برگشت به افغانستان ابا ورزيده و تعدادی هم از راه‌ های مختلف، وظايف شانرا در خارج بارها تمديد کرده اند.

تحقيقات کميسيون اموربين المللى ولسى جرگه نشان ميدهدکه در سالهاى گذشته، حدود ٤٠ درصد ديپلمات هادر پايان ماموريت خود به کشور برنگشته و اکثريت آنان، افرادى اندکه به درخواست مقامات بلند پايه دولتى درپُست هاى ديپلماتيک مقررگرديده اند.

پيش از اين، رسانه هاى بين المللى نيز گزارش داده بودند که گويا تعداد زيادى از ديپلمات هاى افغان که دوره ماموريت آنها به پايان رسيده، از برگشت به افغانستان خودداری کرده و گفته اند که در کشورميزبان درخواست پناهندگی می دهند.

اما صلاح الدين ربانى وزيرامور خارجه گفته است که در مورد جايگاه افغانستان در سطح بين المللی و منطقه تلاش می کند و به تأمين منافع ملی افغانستان متعهد است؛ آوردن اصلاحات در اداره های دولتی با موانع رو به رو است؛ اما وی در مقابل اين موانع عقب نيشينی نخواهد کرد.

به تازگى رييس جمهور اشرف غنى نيز به وزارت خارجه هدايت داده است هر فردى که بر اساس ارتباط شخصى، فاميلى و غيره در اين وزارت به وظيفه گماشته شده اند، ليست شان را ترتيب نموده و آنها را  از وظايف برکنار کند.

خطوط اساسى سياست خارجى:

اعضا

You need to subscribe to view the full article. Please login or register a new account.