ضعف حکومتدارى باعث کنُدى پروژۀ بندکمال خان شده است

 زرنج (پژواک، ٥ثور٩٤): کار اعمار بند کمال خان که یکی از پروژه هاى زيربنايى کشور در ولايت نيمروز بوده و يکصدهزار هکتار زمين را آبيارى و بيش از هشت ميگاوات برق توليد ميکند، به کُندی به پیش میرود و مردم علت آنرا ضعيف بودن حکومتدارى خوب ميدانند.

اين بند، درولسوالی چهاربرجک بالای دریای هلمند اعمارمی شود. کار اعماربند، درسال ١٣٥٢ آغاز شد و چهل درصد به پيش رفت؛ اما بعد از کودتاى ٧ ثور ١٣٥٧ ناتمام ماند.

بند کمال خان، سه فاز(بخش) دارد که به هزينۀ مجموعى يکصد ميليون دالر ازکمک بانک جهانى اعمار ميگردد.

بخش اول آن، شامل ديوارخاکى به طول٣٤٠٠ متر است و به شکل مايل اززيربنا ١١ متر و قسمت بالايى آن پنج مترعرض دارد.

اين بخش بند، به طرف شرق درياى هلمند واقع بوده وکارآن به هزينۀحدود١٠ ميليون دالر، سه سال قبل توسط شرکت تاجکستانى "تدس"، آغازشد ودر اواسط سال گذشته تکميل گرديد.

بعداً کاربخش دوم اين پروژه به طول ٤٧٠٠ متر، ارتفاع ١٣ متروعرض شش متر به طرف غرب دریای هلمندکه حدود١٥ میليون دالرمصرف دارد، شروع گرديد؛ اما کارآن به علت نامعلومى تاکنون خيلى به آهستگى به پيش ميرود.

بخش سوم آن، شامل نصب توربین در داخل دریا بوده که بيش از٧٠ ميليون دالر هزينه دارد.

با بهره بردارى بند کمال خان، بيش ازيکصدهزارهکتار زمين زراعتى تحت آبيارى قرارميگيرد وهشت و نيم ميگاوات برق توليد ميکند.

 امامردم شکايت دارند که کاربخش دوم بند، بايدسال گذشته تکميل ميشد وکار بخش سوم آن آغاز ميگرديد ونبايد اينقدر وقت را دربر ميگرفت؛ زيرا مردم به آب زراعتى و برق اشد ضرورت دارند.

حاجی باران یکتن ازمتنفذين ولسوالی چهار برجک، به آژانس خبرى پژواک گفت که مطابق قرار داد، بايد کار فاز دوم بند کمال خان درماه حوت سال ١٣٩٣ به پایان  ميرسيد؛ اما با گذشت سه ماه از تاریخ ختم پروژه هنور امید نمی رود که به زودی کار آن تکمیل گردد.

وى افزود که کار اين پروژه به کندی به پیش رفته و حتی در آخر سال گذشته، دو تاسه ماه کار این بند متوقف بود.

اين متنفذ علاوه نمود که کارپروژه نيز اساسی نیست وبه وضوح معلوم ميشود که ضعف حکومتدارى، باعث کُندى درکار اين پروژۀ زيربنايى گرديده است.

محمد صدیق چخانسوری رییس شورای ولایتی نيمروز نيز ازبطى بودن کار پروژه انتقاد نموده، گفت: "دولت یک تصمیم قاطع ندارد که بند کمال خان اعمار شود."

چخانسورى افزود که کارپروژه نهایت ضعیف است وامیدواری مردم به ناامیدی مبدل شده و مردم باورمند به این نیستند که بند کمال خان ساخته میشود.

وى علاوه نمودکه اگردولت توجه جدی در این راستا نکند، نتیجه مطلوب نخواهد داشت، مردم نیمروز از دولت می خواهند که اقدام لازم را دراین رابطه روی دست بگیرد؛ چون این پروژه نه تنها برای مردم نیمروز، بلکه  یک پروژۀ ملی و مربوط همۀ مردم کشور است.

اکثر مردم نيمروز زراعت پيشه و مالدار بوده  وبند کمال خان پروژه اى است که مشکل حدود ٨٠هزار دهقان را از ناحيۀ آب زراعتى حل ميکند.

شاه محمد يکتن از دهاقين ولسوالى چهاربرجک، گفت که با وجود ميليون ها دالر کمک جامعۀ جهانى، دولت نتوانسته است که تاحال بند کمال خان را به پايۀ اکمال برساند.

وى افزود که زمين هاى زراعتى آن به علت کم آبى خشک ميشود و دربدل پول ميتوانند آب زيرزمينى را توسط واتر پمپ و مصرف تيل بيرون نموده وزمين ها را آبيارى کنند.

اين دهقان علاوه ميکند: "ما بى صبرانه منتظر هستيم که بند کمال خان جور شود و دهاقين ازاين مشکل خلاص شوند."

تورگل دهقان ديگر، گفت که چهار دهه قبل نيمروز، از حيث کشت حبوبات و گندم، شهرت داشت و بنام گدام افغانستان ياد ميشد؛ اما حالا دهاقين به علت کم آبى سخت ضربه ديده اند.

وى مى افزايد که برخى ساحات نيمروز آب شور دارد وحتى حيوانات به علت کمبودى آب تلف ميشوند و مالداران مجبور ميگردند که مواشى شانرا به قيمت نازل بفروشند.

با ساخت بند کمال خان، آب زراعتى ولسوالى هاى خاشرود، چخانسور وزرنج مرکز نيمروز نيز فراهم ميشود.

نيمروز، ولايت ريگزاربوده و آب اکثرچاه هاى آن، شور است. سطح آب درياى هلمند  نيز کم شده و نل آبى که از ايران به اين شهر تمديد يافته است، تکافوى مردم شهر زرنج را نمى کند.

نفوس تخمينى زرنج، ٣٠٠ هزار تن بوده، ٩٠ درصد جمعيت آن به آب صحى دسترسى ندارند و برخى آنها از آب چاه هاى سرباز و شور استفاده مى نمايند که باعث امراض ميشود و تعداد ديگر آب را که توسط تانکر ها انتقال داده ميشود در بدل پول به دست مى آورند.

یکتن ازمسوولان ریاست تنظیم آب نیمروزکه نخواست اسمش ذکرشود، گفت که کاربند کمال خان به شکل لازم آن به پيش نميرود.

به گفتۀ وى، انجنيران شرکت قرارداد کنندۀ فازدوم که مربوط شرکت داخلى(آسيا بنا) ميشود، دانش مسلکی کمی دارند وکارآنها نسبت به انجنیران پروژۀ فاز اول که توسط شرکت تاجکستانی (تدس) قرار داده شده بود، ضعیفتر است.

اما محمد نبی مُحب رییس تنظیم آب نیمروز گفت که آنها در آخر سال ١٣٩٣ با مشکلات مالی مواجه شده بودند؛ چرا که وزارت ماليه به آنها پول نمى داد.

وى گفت که ٨٠درصد کار فاز دوم بند کمال خان تکمیل شده و ٦٥ درصد برای شرکت قراردادی پول پرداخت گرديده است.

مُحب علاوه نمود که کاربخش دوم، از اول حمل سال جارى سرعت پیدا کرده و امیداست که تا دو یا سه ماه دیگر کار آن ختم شود.

رییس تنظیم آب نیمروز گفت که مدت قرارداد پروژه، دو سال است که ازماه حوت ١٣٩١ آغاز و در ماه حوت سال ١٣٩٣ ختم می گردید؛ امابخاطر مشکل مالی، کار کُند شد و اکنون چهارتاشش ماه دیگر قرار داد تمدید شده است.

وى درمورداينکه کارفاز سوم چه وقت آغاز شده و درنهايت بندکمال خان، چه وقت به بهره بردارى سپرده ميشود؟ گفت که اين بستگى به سرعت کار وپولى دارد که از سوى دولت به شرکت قراردادى تاديه خواهد شد. 

با اين حال اکليل حکيمى وزيرجديد ماليه که امروز به ولسى جرگه فرا خوانده شده بود، گفت: "بدون شک که بند کمال خان از پروژه هاى ملى محسوب ميشود وتلاش حکومت دراين است که کار اين پروژه، هرچه زودتر تکميل و به بهره بردارى سپرده شود."

درسالهاى گذشته برخى گزارشاتى وجود داشت که افراد مسلح، با اشارۀ ايران و راه اندازى حملاتى، مانع کاراين پروژه مى شدند؛ اما بعداز قرارداد وآغاز کار آن، امنيت در منطقه تامين گرديده و پروژه را کدام مشکل امنيتى تهديد نمى کند.

همچنان مردم ولسوالى کنگ  نيمروز ميگويند قبل از آنکه آب درياى هيرمند به اين ولسوالى برسد، ايران آب دريا را توسط کانال هاى حفر شده، به کشور خود انتقال ميدهد.

حاجى نبى جان يکى از موسفيدان ولسوالى کنگ گفت که ايران، از دهنۀ کانال لشکرى تا منطقۀ سرشيله، هفت کانال ساخته و ٧٣ واتر پمپ نصب نموده است و توسط آن، آب را به کشور خود هدايت ميکند و آب به مردم کنگ نمى رسد.

وى نبود آب را مشکل عمده خوانده، افزود که آب زيرزمينى کنگ، شور است و قابل استفاده نيست؛ بعضى مردم ، آب معدنى ايران را مصرف ميکنند؛ اما  اکثر مردم بخصوص زنان و اطفال، آب آشاميدنى را ذريعۀ مرکب از سرحد ايران به منازل خود انتقال ميدهند."

به گفتۀ حاجى نبى، تعداد کمى مردم که منازل شان نزديک درياى هيرمند است، از آب دريا استفاده ميکنند؛ اما دريا در يکسال هفت ماه آب نمى داشته باشد.

اين درحالى است که اسدالله ضمير وزير جديد زراعت ومالدارى که به تازگى از ولسى جرگه راى اعتماد گرفته، گفته است که مديريت لازم آب، تهيه آب براى آبيارى، ايجاد بندها براى ضايعات آبى، بلند بردن سطح توليدات زراعتى و ايجاد ذخاير نگهدارى آن و بازاريابى براى توليدات داخلى، از اولويت هاى کارى وى خواهد بود.

اعضا

You need to subscribe to view the full article. Please login or register a new account.